
بر اساس اعلام احمد نادری، عضو هیات رئیسه مجلس شورای اسلامی امروز قرار است که ابراهیم رئیسی، رئیسجمهور مرحله اول لایحه بودجه ۱۴۰۳ را تقدیم مجلس کند. این در حالی است که بر اساس ماده ۱۸۲ آییننامه داخلی مجلس، دولت موظف است لایحه بودجه سالانه کل کشور را در دو بخش ماده واحده (مشتمل بر احکام مورد نیاز برای اجرای بودجه کل کشور و سقف منابع بودجه عمومی دولت به تفکیک درآمدها و واگذاری داراییهای سرمایهای و مالی و اجزای اصلی آنها) و جداول تفصیلی شامل ارقام بودجه به مجلس تقدیم کند.
بخش اول حداکثر تا اول آبان هر سال باید به مجلس تقدیم شود. بخش دوم نیز حداکثر ۱۰ روز از زمان ابلاغ بخش اول قانون بودجه به مجلس ارسال میشود.
تاکنون ( سي آبان 1402 ) جزئیاتی از لایحه بودجه ۱۴۰۳ منتشر نشده، اما بر اساس شنیدههای خبرنگار «دنیای اقتصاد»، بودجه عمومی کشور در سال ۱۴۰۳ حدود ۲۰ درصد افزایش خواهد داشت. منابع بودجه عمومی دولت از لحاظ درآمدها و واگذاری داراییهای سرمایهای و مالی و مصارف بودجه عمومی دولت از حیث هزینهها و تملک داراییهای سرمایهای و مالی، در بودجه ۱۴۰۲ بالغ بر ۲۲ میلیون و ۶۳۴ هزار ریال بود. بر این اساس با افزایش ۲۰ درصدی، بودجه عمومی در لایحه بودجه ۱۴۰۳، معادل ۲۷,۱۶۱,۹۰۱,۷۳۶,۰۰۰,۰۰۰ ریال در نظر گرفته شده است.
همچنین بر اساس اخبار رسیده به «دنیای اقتصاد»، افزایش حقوق و دستمزد کارکنان دولت در لایحه بودجه ۱۴۰۳، کمتر از ۲۰ درصد در نظر گرفته شده است. این در حالی است که در سال گذشته طبق قانون بودجه سال ۱۴۰۲ حقوق کارمندان ۲۰درصد افزایش داشت و بسیاری با توجه به عدم همخوانی افزایش حقوق با تورم، نسبت به میزان افزایش حقوق انتقاد داشتند. با وجود این انتقادات ، در بودجه سال ۱۴۰۳ میزان افزایش حقوق کمتر از ۲۰ درصد و حدود ۱۸ درصد در نظر گرفته شده است.

بر اساس تبصره ۱۲ لایحه بودجه ۱۴۰۲، حداقل حقوق و مزایای مستمر شاغلان مشمول قانون مدیریت خدمات کشوری و حداقل حقوق سایر حقوق بگیران، حداقل حقوق بازنشستگان و وظیفهبگیران مشمول صندوق بازنشستگی کشوری و سازمان تامین اجتماعی نیروهای مسلح و سایر صندوقهای وابسته به دستگاههای اجرایی به میزان ۲۰ درصد افزایش مییابد. با افزایش ۲۰ درصد حقوق در سال ۱۴۰۲ حداقل حقوق ۷۹,۲۷۰,۸۰۰ در نظر گرفته شد. بر این اساس حقوق کارکنان دولت در لایحه بودجه ۱۴۰۳، با افزایش ۱۸ درصدی ، حدود ۱۴,۲۶۸,۷۴۴ ریال افزایش مییابد و در این شرایط حداقل حقوق در نظر گرفته شده در لایحه بودجه سنواتی سال آینده حدود ۹۳,۵۳۹,۵۴۴ ریال خواهد بود.
گفتنی است اعداد و ارقام لایحه بودجه ۱۴۰۳ در مجلس شورای اسلامی قابل تغییر خواهد بود البته در صورتی که بر اساس اصل ۷۵ قانون اساسی بار مالی برای دولت به همراه نداشته باشد یا دولت با بار مالی آن موافقت کند. بر اساس اصل ۷۵ قانون اساسی «طرحهای قانونی و پیشنهادها و اصلاحاتی که نمایندگان در خصوص لوایح قانونی عنوان میکنند و به تقلیل درآمد عمومی یا افزایش هزینههای عمومی میانجامد، در صورتی قابل طرح در مجلس است که در آن طریق جبران کاهش درآمد یا تامین هزینه جدید نیز معلوم شده باشد.»
روز چهار شنبه اول آذر رسانه ها ، از لايحه بودجه به ميزان 2462 هزار ميليارد توماني سال ِ 1403 ، خبر دادند .
در گفت و گوي مجازي ذيل به تحليل ِ لايحه بودجه 1403 مي پردازيم :
خلاصه قسمت قبل :
سنگي که معجزه هزاره سوم ، به چاه انداخت ، نه تنها تاکنون کسي نتوانسته آن را بيرون بيآورد ، بلکه به دليل حجم بالاي آن و رشد ِ سالانه ، به چالشي نفس گير تبديل شده است .

منابع هدفمند سازي يارانه ها بيش از 17% بيشتر از سقف واگذاري دارايي هاي سرمايه اي دولت در سال 1403مي باشد .
این اعتبار شامل یارانه دارو، شیرخشک و ملزومات مصرفی پزشکی ، یارانه نقدی، معیشتی و کالابرگ الکترونیک، کمک به خانوارهای تحت پوشش کمیته امداد و سازمان بهزیستی، یارانه نان و هزینههای سرمایهگذاری و کمک به شرکتهای نفت و گاز، مصارف صرفهجویی و سایر مصارف ضروری در چارچوب قانون است.

به عبارت ديگر ؛
اولا ، نسل امروز در ادامه حيات خود به یارانه دارو، شیرخشک و ملزومات مصرفی پزشکی ، یارانه نقدی، معیشتی و کالابرگ الکترونیک، کمک به خانوارهای تحت پوشش کمیته امداد و سازمان بهزیستی، یارانه نان نياز دارد .
ثانيأ ، دارائي هاي سرمايه اي نسل هاي آينده که بايد صرف زير ساخت هاي اقتصادي براي توسعه و پيشرفت اقتصادي جهت رفاه ِ نسل هاي آينده گردد ؛ به صورت هزينه بلعيده مي شود .
عليرغم آن که لايحه بودجه 1403 انقباضي مي باشد ، هنوز لايحه بودجه 1403 يک بودجه سمي مي باشد .
افزایش یک درصدی مالیات بر مصرف
مالیات ارزش افزوده عنوان پایه مالیاتی است که همه ما در فاکتورهای خرید با آن روبهرو شده ایم. از این مالیات به عنوان مالیات بر مصرف یاد می شود که البته کارکردهای دیگر نظیر شفافیت زنجیره عرضه کالا را هم دارد. نرخ این مالیات ها تاکنون 9 درصد بوده است. با این حال به پیشنهاد دولت، این رقم در لایحه بودجه سال آینده 10 درصد تعیین شده است. این موضوع موجب می شود تا احتمالا از این منظر شاهد افزایش اندک کالاهای مشمول این مالیات در سال آینده باشیم.

بخش دوم :
پرسش : معافیت مالیاتی درآمد متوسط ماهانه چقدر است ؟
پاسخ دهنده ( 5 ) :
در لایحه بودجه سال آینده، سقف معافیت مالیاتی سالانه، 120 میلیون تومان (معادل متوسط ماهانه 10 میلیون تومان) تعیین شده است اما نکته عجیب این است که این سقف نسبت به قانون بودجه امسال تغییری نکرده است. به این ترتیب با توجه به افزایش 18 درصدی حقوق کارمندان و 20 درصدی حقوق بازنشستگان، بخش بیشتری از درآمد حقوق بگیران مشمول مالیات می شود و در حقیقت بخشی از افزایش حقوق کارمندان به عنوان مالیات از آن ها کسر خواهد شد .
در سال آینده، به جای آن که درآمد صرف بخش های اقتصادی و مشاغل برای محاسبه مالیات یا معافیت مالیاتی مد نظر قرار گیرد، مجموع درآمد سالانه اشخاص مبنای محاسبه مالیات خواهد بود.
پرسش کننده :
چند سال است که مالیات بر مصرف يا مالیات ارزش افزوده تغيير نکرده است ، در لايحه بودجه 1403 آيا اين ماليات که تقريبآ همه ملت آن را مي پردازند ، تغيير کرده است ؟
پاسخ دهنده ( 5 ) :
افزایش یک درصدی مالیات بر مصرف ؛
مالیات ارزش افزوده عنوان پایه مالیاتی است که همه ما در فاکتورهای خرید با آن روبهرو شده ایم. از این مالیات به عنوان مالیات بر مصرف یاد می شود که البته کارکردهای دیگر نظیر شفافیت زنجیره عرضه کالا را هم دارد. نرخ این مالیات ها تاکنون 9 درصد بوده است. با این حال به پیشنهاد دولت، این رقم در لایحه بودجه سال آینده 10 درصد تعیین شده است. این موضوع موجب می شود تا احتمالا از این منظر شاهد افزایش اندک کالاهای مشمول این مالیات در سال آینده باشیم.
پرسش کننده :
در اين لايحه چه خودروهاي لوکسی معرفي مي شوند و ميزان ماليات آن چقدر است ؟
پاسخ دهنده ( 5 ) :
بند " س" تبصره 6 لایحه بودجه سال آینده خودروهای گران قیمت را به این شرح مشمول مالیات کرده است: انواع خودروی سواری... دارای پلاک شخصی که قیمت روز آن ها بیش از 3 میلیارد تومان است، نسبت به مازاد این مبلغ مشمول مالیات سالانه خودرو به نرخ یک درصد می شوند.
سهم ماليات از منابع در لايحه بودجه 1403 به بيش از 50 درصد مي رسد .
پرسش کننده :
در اين لايحه صاحبان املاک گران قيمت ، چه ميزان ماليات بايد پرداخت نمايند ؟
پاسخ دهنده ( 5 ) و ( 6 ) :
( 5 ) :
طبق بند " ش " این لایحه نیز املاک گران قیمت به این شرح مشمول مالیات خواهند شد: زمین های فاقد اعیانی دارای کاربری مسکونی، اداری و تجاری، باغ ویلاهای مجاز (با احتساب عرضه و اعیان) و واحدهای مسکونی که ارزش آن ها بیش از 25 میلیارد تومان باشد، مازاد بر این مبلغ مشمول مالیات به میزان دو در هزار می شوند. این مالیات بر عهده شخصی است که در ابتدای سال مالک املاک فوق بوده است.
(6 ) :
طبق لایحه بودجه 1403، اشخاص باید مالیات سالانه واحدهای مسکونی و باغ ویلاهای خود را حداکثر تا پایان بهمن ماه سال 1403 پرداخت کنند.
پرسش کننده :
در اين لايحه براي بدهکاران مالیاتی چه پيش بيني صورت گرفته است ؟
پاسخ دهنده ( 5 ) :
بند " د " تبصره 6 لایحه بودجه سال آینده به یک دسترسی ویژه به سازمان مالیاتی برای برداشت از حساب بدهکاران اشاره دارد. در این بند آمده است: به منظور جلوگیری از فرار مالیاتی و وصول به موقع درآمدهای مالیاتی، بانک مرکزی مکلف است ضمن ایجاد دسترسی برای سازمان امور مالیاتی کشور به سامانههای موجود از جمله سیاق و سرآمد و حسب درخواست سازمان امور مالیاتی کشور، نسبت به توقیف و برداشت از حساب یا حسابهای بدهکاران مالیاتی به صورت سیستمی و برخط و بر اساس سامانههای موجود اقدام کرده و وجوه مربوط را به حساب سازمان امور مالیاتی کشور واریز کند.
پرسش کننده :
براي تفکيک حساب هاي بانکي تجاري و غير تجاري چه راهکاري ارائه شده است ؟
پاسخ دهنده ( 5 ) :
در بند ذ تبصره 6 آمده است: در صورتی که جمع مبلغ و دفعات واریز به حساب های غیرتجاری هر شخص حقیقی در هر ماه، از جمع مبلغ و دفعات واریزی که تا پایان اردیبهشت سال 1403 توسط شورای پول و اعتبار تعیین می شود، بیشتر باشد، اثبات درآمدی نبودن تراکنش ها و ارائه اسناد و مدارک به عهده صاحب حساب است.
قابل ذکر است که در سال 1401 ، طبق دستورالعمل بانک مرکزی، شاخص های شناسایی حساب تجاری دارا بودن 100 تراکنش ماهانه به ارزش 35 میلیون تومان بوده است.
پرسش کننده :
در لايحه بودجه 1403 تخفیف مالیاتی ویژه در راستای قانون حمایت از خانواده چگونه است ؟
پاسخ دهنده ( 5 ) :
طبق جزء 9 بند ش تبصره 6، اشخاص حقیقی موضوع ماده 84 قانون مالیات های مستقیم با رعایت شرط مذکور در قانون حمایت از خانواده علاوه بر اعمال معافیت مذکور به ازای فرزند سوم و بیشتر در سال 1403 مشمول 15 درصد افزایش در تخفیف مالیاتی می شوند. در خصوص والدین دهه شصتی، این تخفیف مالیاتی 30 درصد خواهد بود.
پرسش کننده :
در لايحه بودجه 1403 درآمد دولت چقدر است ؟
پاسخ دهنده ( 6 ) :
در لایحه بودجه 1403، منابع عمومی دولت در بودجه با رشد 18.2 درصدی، 2462 هزار میلیارد تومان و درآمدهای پایدار نیز با رشد 41.9 درصدی به 1495 هزار میلیارد تومان پیش بینی شده است. در سال آینده، به جای آن که درآمد صرف بخش های اقتصادی و مشاغل برای محاسبه مالیات یا معافیت مالیاتی مد نظر قرار گیرد، مجموع درآمد سالانه اشخاص مبنای محاسبه مالیات خواهد بود.
پرسش کننده :
در لايحه بودجه 1403 معافيت مالياتي صادر کنندگان چگونه پيش بيني شده است ؟
پاسخ دهنده ( 6 ) :
کالاها و خدمات شرکت های ایرانی که نیاز شرکت های پیمانکاری خارجی را تامین می کند، از پرداخت مالیات و عوارض معاف است..
قابل توجه خوانندگان گرامي
بررسي نمودار هاي ذيل ، مفيد مي باشد :
1. با توجه به نمودار شماره 3 و ستون هاي آبي رنگ ، ميزان ماليات در سال 1400 بيشتر از ماليات سال 1398 است ولي سهم ماليات در سال 1400 کمتر از سال 1398 است .
سهم ماليات از منابع در لايحه بودجه 1403 به بيش از 50 درصد مي رسد .

نمودار شماره 3 ، مقايسه سهم ماليات از منابع بودجه سنوات گذشته

نمودار 4 ، سهم صندوق توسعه ملي از درآمدهاي نفتي در سنوات گذشته

نمودار 5 ، سهم نفت از منابع بودجه در سنوات گذشته
وضعیت تبصره 14 و یارانهها را مجددأ در نمودار شش بررسي مي کنيم .

نمودار 6 ، مقايسه ارقام تبصره 12 در سنوات گذشته

نمودار شماره 7 ، مقایسه هزينه هاي جاري در سنوات گذشته
پرسش کننده :
آيا لايحه بودجه 1403 بر مبناي يورو نوشته شده است ؟
( گفت و گو ادامه دارد )
منابع :
1. روزنامه دنياي اقتصاد ، شماره 5879 مورخ 30 آبان 1402 شماره خبر 4022143
2- متن بخش اول لايحه بودجه 1403 و جداول پيوست آن
3- ايران بودجه
4- خبرگزاري فارس :
پیشنهاد افزایش ضریب حقوق همه گروههای حقوقبگیر در لایحه بودجه 1403
5- نور نيوز سوم آذر 1402دخل و خرج خانوار در بودجه 1403
6- خبر فارسي تحلیل بازار اول آذر 1402 لایحه بودجه 1403 منتشر شد
8- فرداي اقتصاد ، 4 آذر 1402 واکنش همتی به ماجرای حذف دلار از بودجه ۱۴۰۳
9- روزنامه فرهيختگان دوم آذر 1402، مهدی عبداللهی، دبیر گروه اقتصاد
10- عصر ايران ، از سیاست انقباضی در افزایش حقوق تا عدم تغییر سقف معافیت مالیاتی ، جزئیات برنامه مالی 1403دولت / دلار در سال آینده چند میشود؟
11- خبرگزاري دانشجويان ايران ايسنا ، اول آذر 1402 ، يارانه خانواده هاي غير مشمول حمايت دولت حذف مي شود
این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

روزنامه دنياي اقتصاد روز سه شنبه سي آبان 1402 نوشت ( 1 ) :
بر اساس اعلام احمد نادری، عضو هیات رئیسه مجلس شورای اسلامی امروز قرار است که ابراهیم رئیسی، رئیسجمهور مرحله اول لایحه بودجه ۱۴۰۳ را تقدیم مجلس کند. این در حالی است که بر اساس ماده ۱۸۲ آییننامه داخلی مجلس، دولت موظف است لایحه بودجه سالانه کل کشور را در دو بخش ماده واحده (مشتمل بر احکام مورد نیاز برای اجرای بودجه کل کشور و سقف منابع بودجه عمومی دولت به تفکیک درآمدها و واگذاری داراییهای سرمایهای و مالی و اجزای اصلی آنها) و جداول تفصیلی شامل ارقام بودجه به مجلس تقدیم کند.
بخش اول حداکثر تا اول آبان هر سال باید به مجلس تقدیم شود.

عليرغم آن که لايحه بودجه 1403 انقباضي مي باشد ، هنوز لايحه بودجه 1403 يک بودجه سمي مي باشد . بخش دوم نیز حداکثر ۱۰ روز از زمان ابلاغ بخش اول قانون بودجه به مجلس ارسال میشود.
تاکنون ( سي آبان 1402 ) جزئیاتی از لایحه بودجه ۱۴۰۳ منتشر نشده، اما بر اساس شنیدههای خبرنگار «دنیای اقتصاد»، بودجه عمومی کشور در سال ۱۴۰۳ حدود ۲۰ درصد افزایش خواهد داشت. منابع بودجه عمومی دولت از لحاظ درآمدها و واگذاری داراییهای سرمایهای و مالی و مصارف بودجه عمومی دولت از حیث هزینهها و تملک داراییهای سرمایهای و مالی، در بودجه ۱۴۰۲ بالغ بر ۲۲ میلیون و ۶۳۴ هزار ریال بود. بر این اساس با افزایش ۲۰ درصدی، بودجه عمومی در لایحه بودجه ۱۴۰۳، معادل ۲۷,۱۶۱,۹۰۱,۷۳۶,۰۰۰,۰۰۰ ریال در نظر گرفته شده است.
همچنین بر اساس اخبار رسیده به «دنیای اقتصاد»، افزایش حقوق و دستمزد کارکنان دولت در لایحه بودجه ۱۴۰۳، کمتر از ۲۰ درصد در نظر گرفته شده است. این در حالی است که در سال گذشته طبق قانون بودجه سال ۱۴۰۲ حقوق کارمندان ۲۰درصد افزایش داشت و بسیاری با توجه به عدم همخوانی افزایش حقوق با تورم، نسبت به میزان افزایش حقوق انتقاد داشتند. با وجود این انتقادات ، در بودجه سال ۱۴۰۳ میزان افزایش حقوق کمتر از ۲۰ درصد و حدود ۱۸ درصد در نظر گرفته شده است.
بر اساس تبصره ۱۲ لایحه بودجه ۱۴۰۲، حداقل حقوق و مزایای مستمر شاغلان مشمول قانون مدیریت خدمات کشوری و حداقل حقوق سایر حقوقبگیران، حداقل حقوق بازنشستگان و وظیفهبگیران مشمول صندوق بازنشستگی کشوری و سازمان تامین اجتماعی نیروهای مسلح و سایر صندوقهای وابسته به دستگاههای اجرایی به میزان ۲۰ درصد افزایش مییابد. با افزایش ۲۰درصد حقوق در سال ۱۴۰۲ حداقل حقوق ۷۹,۲۷۰,۸۰۰ در نظر گرفته شد. بر این اساس حقوق کارکنان دولت در لایحه بودجه ۱۴۰۳، با افزایش ۱۸ درصدی ، حدود ۱۴,۲۶۸,۷۴۴ ریال افزایش مییابد و در این شرایط حداقل حقوق در نظر گرفته شده در لایحه بودجه سنواتی سال آینده حدود ۹۳,۵۳۹,۵۴۴ ریال خواهد بود.
گفتنی است اعداد و ارقام لایحه بودجه ۱۴۰۳ در مجلس شورای اسلامی قابل تغییر خواهد بود البته در صورتی که بر اساس اصل ۷۵ قانون اساسی بار مالی برای دولت به همراه نداشته باشد یا دولت با بار مالی آن موافقت کند. بر اساس اصل ۷۵ قانون اساسی «طرحهای قانونی و پیشنهادها و اصلاحاتی که نمایندگان در خصوص لوایح قانونی عنوان میکنند و به تقلیل درآمد عمومی یا افزایش هزینههای عمومی میانجامد، در صورتی قابل طرح در مجلس است که در آن طریق جبران کاهش درآمد یا تامین هزینه جدید نیز معلوم شده باشد.»
روز چهار شنبه اول آذر رسانه ها ، از لايحه بودجه به ميزان 2462 هزار ميليارد توماني سال ِ 1403 ، خبر دادند .
در گفت و گوي مجازي ذيل به تحليل ِ لايحه بودجه 1403 مي پردازيم :
پرسش کننده :
جداول منتشر شده در بخش اول لايحه بودجه 1403 ، چه اطلاعاتي را بازگو مي کنند ؟
پاسخ دهنده ( 2 ) :
با مراجعه به متن بخش اول لايحه بودجه 1403 و جداول پيوست آن ، شش جدول ذيل قابل دسترسي است ( 2 ) :

جدول شماره ( 1 ) سقف منابع لايحه بودجه سال 1403
جدول شماره ( 1 ) نشان مي دهد که سقف منابع لايحه بودجه 1403 نسبت به سال 1402 فقط 18.2% افزايش دارد .

جدول شماره (2 ) اجزاي سقف در آمد هاي دولت در سال 1403
1. در جدول شماره (2 ) اجزاي سقف در آمد 1495.8 هزار ميليارد توماني ( رديف اول از جدول شماره 1 ) را نمايان مي کند .
2. در جدول شماره (2 ) همچون جدول ( 1 ) تکرار مي شود که سقف ِ درآمدهاي دولت در سال 1403 نسبت به سال گذشته 41.9% افزايش دارد .
3. در جدول شماره (2 ) درآمدهاي مالياتي رشد ِ 49.8% دارد را نمايان مي کند ، يعني فشار به توليد کنندگان و ارائه دهندگان خدمات ، نسبت به سال قبل ، 41.9% افزايش مي يابد .
4. در جدول شماره (2) ماليات بر واردات ( حقوق ورودي ) 3.8% نسبت به سال قبل کاهش داشته است يعني فشار به وارد کننده کالا ، اتومبيل و ... 3.8% کاهش مي يابد .

جدول شماره (3 ) اجزاي سقف واگذاري دارايي هاي سرمايه اي دولت در سال 1403
1. در جدول شماره (3 ) اجزاي سقف واگذاري دارايي هاي سرمايه اي 647 هزار ميليارد توماني ( رديف دوم از جدول شماره 1 ) را نمايان مي کند .
2. در جدول شماره (3 ) ، سطر اول تيتر و عنوان همچون جدول ( 1 ) تکرار مي شود که سقف واگذاري دارايي هاي سرمايه اي دولت در سال 1403 نسبت به سال گذشته 11.6% کاهش دارد .
3. جدول شماره (3 ) توضيح مي دهد که منابع حاصل از نفت و گاز و فرآورده هاي نفتي با بيش از 585 هزار ميليار تومان نسبت به سال قبل 3.0% کاهش دارد .
4. جدول شماره (3 ) تشريح مي کند که منابع حاصل از فروش و واگذاري اموال منقول و غير منقول و ساير با 61.8 هزار ميليارد تومان به ميزان 51.9% نسبت به سال قبل کاهش دارد که اين نشان مي دهد در سال گذشته واگذاري اموال منقول و غير منقول و ساير خيره کننده بوده است .

جدول شماره (4 ) اجزاي سقف واگذاري دارايي هاي مالي دولت در سال 1403
1. در جدول شماره (4 ) اجزاي سقف واگذاري دارايي هاي مالي 319.24 هزار ميليارد توماني ( رديف سوم از جدول شماره 1 ) را نمايان مي کند .
2. در جدول شماره (4 ) همچون جدول ( 1 ) تکرار مي شود که سقف واگذاري دارايي هاي مالي دولت در سال 1403 نسبت به سال گذشته 7.9% افزايش دارد .
3.جدول شماره (4 ) توضيح مي دهد که منابع حاصل از فروش و واگذاري انواع اوراق مالي و اسلامي با بيش از 254 هزار ميليار تومان نسبت به سال قبل 36.1% افزايش دارد .
5. جدول شماره (4 ) تشريح مي کند که منابع حاصل از واگذاري شرکت هاي دولتي با 60 هزار ميليارد تومان به ميزان 43.4% نسبت به سال قبل کاهش دارد که اين نشان مي دهد در سال گذشته واگذاري شرکت هاي دولتي خيره کننده بوده است .

جدول شماره (5 ) منابع هدف مندسازي يارانه هاي دولت در سال 1403
1. در جدول شماره (5 ) 758.8 هزار ميليارد توماني منابع هدف مندسازي يارانه هاي دولت در مقابل جمع منابع عمومي دولت به ميزان 2462.04 هزار ميليارد توماني را نمايان مي کند .
2. به عبارت ديگر بيش از 30% مجموع منابع عمومي دولت صرف يارانه مي شود . که تازه رشد مبلغ يارانه نسبت به سال گذشته 15 در صد مي باشد ولي رشد مجموع منابع عمومي دولت نسبت به سال قبل 18.2% بوده است ( يعني با وجود آنکه رشد يارانه از رشد مجموع ِ منابع عمومي دولت ، عقب افتاده است ولي بيش از 30 درصد آن را مي بلعد . ) نمودار ذيل بيشتر گوياي ابعاد فاجعه مي باشد .

نمودار 1- مقايسه مجموع منابع عمومي دولت با منابع هدفمند سازي يارانه ها در لايحه بودجه 1403
در ايران بودجه براي تعريف ِ واگذاری داراییهای سرمایهای آمده است ( 3 ) :
واگذاری داراییهای سرمایهای (منابع نفتی ) « ایرانبودجه » واگذاری داراییهای سرمایهای را به منابع نفتی ترجمه کرده است. این ترجمه اگرچه دقیق نیست، اما برای فهم این نکته مفید است که دولت برای تامین منابع مالی چقدر روی فروش سرمایههای ملی حساب باز کرده است. عمده منابع این بخش مربوط به درآمد خالص فروش نفت است که پس از کسر سهم صندوق توسعه ملی و مخارج استخراج و صادرات نفت، به حساب خزانه واریز و برای تامین منابع مالی به بودجه عمومی تزریق میشود. فروش اموال عمومی و واگذاری طرحهای عمرانی (مثلا واگذاری طرح ساخت یک آزادراه به بخش خصوصی) بخش دیگری از منابع دولت در این بخش است.
با توجه به نمودار ( 2 ) به وضوح نمايان مي شود که سنگي که معجزه هزاره سوم ، به چاه انداخت ، نه تنها تاکنون کسي نتوانسته آن را بيرون بيآورد ، بلکه به دليل حجم بالاي آن و رشد ِ سالانه ، به چالشي نفس گير تبديل شده است .
منابع هدف مند سازي يارانه ها بيش از 17% بيشتر از سقف واگذاري دارايي هاي سرمايه اي دولت در سال 1403مي باشد .
این اعتبار شامل یارانه دارو، شیرخشک و ملزومات مصرفی پزشکی ، یارانه نقدی، معیشتی و کالابرگ الکترونیک، کمک به خانوارهای تحت پوشش کمیته امداد و سازمان بهزیستی، یارانه نان و هزینههای سرمایهگذاری و کمک به شرکتهای نفت و گاز، مصارف صرفهجویی و سایر مصارف ضروری در چارچوب قانون است.

نمودار 2 مقايسه مجموع منابع عمومي دولت با منابع هدفمند سازي يارانه ها در لايحه بودجه 1403
به عبارت ديگر ؛

اولا ، نسل امروز در ادامه حيات خود به یارانه دارو، شیرخشک و ملزومات مصرفی پزشکی ، یارانه نقدی، معیشتی و کالابرگ الکترونیک، کمک به خانوارهای تحت پوشش کمیته امداد و سازمان بهزیستی، یارانه نان نياز دارد .
ثانيأ ، دارایی های سرمايه ای نسل هاي آينده که بايد صرف زير ساخت هاي اقتصادی برای توسعه و پيشرفت اقتصای جهت رفاه نسل های آينده گردد؛ به صورت هزينه بلعيده مي شود .
عليرغم آن که لايحه بودجه 1403 انقباضي مي باشد ، هنوز لايحه بودجه 1403 يک بودجه سمي مي باشد .

جدول شماره 6 مفروضات منابع و مصارف
پرسش کننده :
ضریب حقوق گروههای مختلف بازنشستگان، وظیفهبگیران و مشترکان صندوقهای بازنشستگی در لايحه بودجه 1403 چه افزايشي داشته است ؟
پاسخ دهنده ( 4 ) :
افزایش ضریب حقوق گروههای مختلف حقوق بگیر به میزان ۱۸ درصد، حقوق بازنشستگان، وظیفهبگیران و مشترکان صندوقهای بازنشستگی کشوری و لشکری و سایر صندوقهای بازنشستگی وابسته به دستگاه اجرایی به میزان ۲۰ درصد و مستمری والدین شهدا معادل حداقل دریافتی بازنشستگان کشور افزایش خواهد یافت.
افزایش حداقل مبلغ حکم کارگزینی حقوق بگیران، حداقل حقوق و مزایای مستمر شاغلان اعم از مشمولان و غیر مشمولان قانون مدیریت خدمات کشوری، حداقل حقوق بازنشستگان و وظیفه بگیران مشمول صندوق بازنشستگی کشوری و سازمان تامین اجتماعی نیروهای مسلح و سایر صندوقهای وابسته دستگاههای اجرایی به میزان ۱۸ درصد خواهد بود.

پرسش : معافیت مالیاتی درآمد متوسط ماهانه چقدر است ؟
( گفت و گو ادامه دارد )
منابع :
1. روزنامه دنياي اقتصاد ، شماره 5879 مورخ 30 آبان 1402 شماره خبر 4022143
2. متن بخش اول لايحه بودجه 1403 و جداول پيوست آن
3. ايران بودجه
این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

در کانال اخبار صندوق ذخیره فرهنگیان دوشنبه ششم آذر ، به نقل از مهدي پندار سخنگوي هيات مديره صندوق ذخيره فرهنگيان ، آمده است :
« انتظار ۱۲ ساله فرهنگیان به پایان رسید.
آغاز مرحله اول تخصیص سهام ارزش مالکانه از امروز
سرانجام بعد از سال ها انتظار، طرح بی نظیر ارزش مالکانه با پیگیری های مجدانه مقام عالی وزارت از امروز اجرایی گردید و معلمان بازنشسته عضو صندوق پس از ۲۸ سال سهام دار شدند.
در فاز نخست اجرای این طرح بزرگ ، ده درصد از دارایی های صندوق در قالب سهام به اعضای مشمول طرح ارزش مالکانه واگذار می شود.
دکتر مهدی پندار با قدردانی از تدابیر و پیگیری های ویژه دکتر صحرایی وزیر محترم آموزش و پرورش و رییس هیات امنای صندوق و همچنین با تشکر از تلاش ها و فعالیت های شبانه روزی مدیرعامل و تیم مدیریتی و اعضای هیات امنا و اعضای جدید و سابق هیات مدیره موسسه در طول یک سال و نیم اخیر افزود:
پس از دریافت تاییدیه دستگاههای تخصصی و نظارتی کشور، طبق وعده ای که به فرهنگیان عزیز داده شده بود، مرحله اول تخصیص سهام ارزش مالکانه از امروز وارد فاز اجرایی می شود.
طبق برنامهریزیها و اقدامات صورت گرفته، مقرر گردید سبدی از سهام شرکتهای بورسی متعلق به گروه صندوق به علاوه سهام یکی از شرکت های پتروشیمی صندوق تقریبا معادل ده درصد از دارایی های موسسه واگذار گردد.
در فازهای بعدی اجرای طرح ارزش مالکانه، سهم بیشتری از دارایی های صندوق به فرهنگیان عضو تخصیص خواهد یافت .
در این مرحله به هر عضو فرهنگی بازنشسته عضو صندوق براساس میزان واریزی و مدت عضویت در صندوق از یک تا بیش از 21 هزار سهم تعلق خواهد گرفت.
نحوه مدیریت و فروش سهام نیز پس از طی مراحل فنی و اجرایی، به اطلاع فرهنگیان ذینفع محترم خواهد رسید.
در حال حاضر بیش از یک میلیون و ششصد هزار فرهنگی عضو صندوق داریم که حدود ۸۷۰ هزار نفر از آنها بازنشسته و مشمول طرح ارزش مالکانه می باشند »

به نطر نگارنده :
- از جناب آقای پژوهش و مهر بانو مویدی که سالیان پیش در خیابان عطار ، این مطالبه را مطرح نمودند تا تشکل های مدنی به عنوان حلقه واسط بين مردم و مسئولين که به اين مهم ورود پيدا کردند و رسانه ها به عنوان رکن چهارم دموکراسي که در این باره نوشته اند ....

- از کنشگران ِ حاضر در صندوق ، آذر ِ ۱۴۰۰ تا فعالان ِ حاضر در صندوق ، بهمن ِ ۱۴۰۰ .
- از دیدار کنندگان با رئیس هیات مدیره در 26 مهر 1402 تا گفت و گو کنندگان با دبیر کمیته عالی ارزش مالکانه.در ششم آذر 1402
- از کنشگران مدنی فعال در حوزه صندوق ذخیره تا مجمع عمومی استانی ( ۸۳ نفر منتخبین استانی )
- از سه منتخب محترم حاضر در هیات امنا تا فرهنگیان عضو که در صندوق پیگیر مطالبات اعضا هستند .
- از مدیر عامل نیکدل تا مدیر عامل نجف پور که در ۱۹ و ۲۰ مهر ۱۴۰۱ به مجمع عمومی استانی قول اجرای ارزش مالکانه را داد و الحق و الانصاف با جدیت ، شبانه روز پیگیر ِ اجرای آن شد .
از دلبری تا فرجی که قول فشردن کلید آخر را داد و الحق و الانصاف کلید آخر را فشرد .
- از تدوین کنندگان اولین اساسنامه تا تدوین کنندگان آخرین اساسنامه و....
در فراهم آوردن مقدمات فاز اول ِ مطالبه ۱۲ ساله نقش داشته اند و تلاش همه آنان قابل تقدير است .
در کنار نام های :
محمد علي نجفی بنیانگذار صندوق ذخیره فرهنگیان ، سيد محمد بطحایی تفویض کننده ی اختیاراتش به فرهنگیان ِ عضو ، نام رضا مراد صحرایی به عنوان آغاز گر تخصیص حقوق مالکانه ثبت گردید .
چند نکته مهم و قابل توجه ذينفعان :
1- اگر این سهام ( از يک سهم تا بيش از بيست و يک هزار سهم ) تخصیص یافته در فاز اول کم است که البته کم است ، جاي نگراني نيست . فاز اول آغازی می باشد برای تخصیص دارایی ها ي بعدي صندوق به اعضا . تخصیص حقوق مالکانه یک فرآیند زمانبر است که امروز آغاز شده است و در سايه پيگيري مجدانه ي همه نقش آفرينان ، تا پایان ادامه می یابد .
2- امید است در سایه تلاش های خردورزانه سه منتخب و همراهی کنشگران مدنی فعال در حوزه صندوق ذخیره فرهنگیان در تعامل با مسئولین تعامل گرا ، اولا سرعت ِ واگذاری حقوق مالکانه بیشتر شود ثانیا مطالبات دیگر اعضا به ترتیب اولویت تا تحقق کامل ، پیگیری شود .
3- بازنشستگان و کلیه ذی نفعان تخصیص حقوق مالکانه آگاه باشند که با تجمیع آرای خود ( تشکيل بلوک راي ) می توانند صندلی مدیریت خود را تعیین نمایند .
4- برگ گواهی موقت ِ سهام ، سند مالکیت قطعی ذینفعان می باشد که در حال حاضر تا ورود به فرا بورس غیر قابل معامله می باشد .
5- طبق مواد ۲۶ و ۲۷ قانون تجارت ، گواهي موقت نشان مالکیت قطعی سهامداراران مي باشد و غیر قابل برگشت می باشد ، فقط و فقط به هنگام تخصيص حقوق مالکانه ، گواهي موقت ابطال مي گردد . به عبارت ساده تر ، جاي نگراني براي ذينفعان باقي نمي ماند .
6- اعضاي محترم ِ صندوق ذخيره فرهنگيان توجه کنند در حال حاضر ، مراحل ورود مجموعه مورد نظر سهند ( 1 ) به فرا بورس در حال نزديک شدن به مراحل پاياني است و پس از طی شدن چند گام آخر ، کلیه مدارک به فرا بورس تحویل داده می شود و مسئوليت صندوق ذخيره فرهنگيان نسبت به اين بخش از حقوق ذينفعان ( فاز اول تخصيص حقوق مالکانه يا سهند 1 ) به پايان مي رسد و ذينفعان در صف انتظار فرا بورس قرار می گیرید تا روند طبيعي در بازار سرمايه طي شود .
7- پس از ثبت نماد سهند ( 1 ) در فرا بورس ارزش واقعی این سهام بر روی تابلو کشف قیمت می شود و قابل فروش می باشد .
8- به نفع ِ ذینفعان است که اگر نیاز عاجل به پول ندارند ، بعد از ورود به فرا بورس ، به سرعت کلید فروش را نفشارند زیرا ارزش واقعی این سهام می تواند افزایش یابد ، زیرا بورس و فرا بورس ، بازار سرمایه ای است که در بلند مدت سود بیشتری عايد ذينفعان می کند .
از مسئولين آموزش و پرورش و مسئولين محترم صندوق انتظار مي رود که در آموزش ِ مفاهيم بازار سرمايه به فرهنگيان عزيز از هيچ کوششي دريغ نورزند ، تا خيل عظيم ذينفعان ِ تخصيص حقوق مالکانه صندوق ذخيره فرهنگيان که روز به روز هم سهمشان در بازار سرمايه بيشتر مي شود و هم تعدادشان با سرعت سرسام اور رو به افزايش است بتوانند آگاهانه از منافع خودشان حفاظت کنند .
این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید
سیاست گذاری در حوزه های مختلف حکمرانی بدون توجه به نتایج و عواقب آن میتواند عواقب جبران ناپذیری را متوجه نظام سیاسی و عموم مردم آن جامعه گرداند ؛ به همین مناسبت در کشورهای توسعه یافته دنیا قبل از اجرای برنامه یا برنامه ها ، تمامی عواقب آن مورد پایش قرار می گیرند تا جامعه بهره مند از بیشترین سود مادی یا معنوی آن برنامه یا سیاست باشد .
همین بهره مندی عموم از سیاست های یک نظام سیاسی از مولفه های اصلی یک حکمرانی مطلوب است .
اخذ مالیات در اکثر کشورهای توسعه یافته دنیا امری رایج است و کشورهای مختلف دنیا با تصمیم گیری های درست منطقی سعی در اخذ مالیات در جهت کمک به توسعه کشور های تحت حاکمیت خود هستند و مطالعه کشورهای موفق و توسعه یافته دنیا نشان می دهد خلاقیت درست تصمیم گیران آنها در این مساله است .
خلاقیت دولت سیزدهم در اخذ مالیات متاسفانه بدون توجه به حقایق اقتصادی موجود کشور است که منجر به ایجاد شرایط متورم تر اقتصادی خواهد بود .
مالیات و نقش آن در توسعه مدیریت کشور موضوعی کاملا روشن است اما سیاست گذاری در این زمینه بدون در نظر گرفتن شرایط زمانی به طور یقین آسیب زا و موجب تنش های اقتصادی و اجتماعی خواهد بود .
در لایحه بودجه ۱۴۰۳ که از سوی دولت به مجلس شورای اسلامی ارائه شده است دولت سیزدهم برای بودجه عمومی کشور درآمدهای مالیاتی را ۱۱۲۰ همت برآورد کرده است در حالی که کل درآمد مالیاتی دولت در سال جدید ۲۲ میلیارد دلار خواهد بود.

مطالعه در خصوص کشورهای موفق در این زمینه نشان دهنده این مطلب است که حجم بسیار زیادی از مالیات ها از شرکت های خصوصی اخذ میشود ( شرکت هایی مانند اپل و آمازون ) . به عنوان مثال کل مالیات در کشور ایران در حدود معادل ۷۰درصد مالیاتی است که این دو شرکت به دولت فدرال می پردازند .

مالیات ستون فقرات هر دولتی است و ستون فقرات وقتی معنی دارد که استخوان وجود داشته باشد . شرکت های بزرگ استخوان های ستون فقرات هستند ؛ تا استخوانی وجود نداشته باشد ثروتی تولید نخواهد شد که مالیاتی اخذ شود .در این موقع دولت سراغ کارمند و قشر حقوق بگیر دولتی خواهد رفت ...
این همان سیاست گذاری غلطی است که منجر به آسیب زیاد و فشار اقتصادی به قشر ضعیف جامعه خواهد شد و مالیات ۱۱۲۰ همت مالیات پیش بینی شده را باید اقشاری بپردازند که با خط فقر فاصله زیادی ندارند یا اصلا گاها زیر خط فقر هستند .
این یعنی سیاست غلط تعمیق فقر به جهت حکمرانی نامطلوب در امر سیایت گذار ی اخذ مالیات .
این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

خبرگزاری میزان ( 1 )
به گزارش خانه ملت، محمد وحیدی با اشاره به کلید خوردن طرح تحقیق و تفحص از صندوق ذخیره فرهنگیان، عنوان کرد: یکی از موضوعاتی که همواره مورد توجه مجلس یازدهم و به ویژه کمیسیون آموزش بوده مسئله صندوق ذخیره فرهنگیان است که مدیریت آن با فراز و نشیبهای بسیاری مواجه بوده است.
خلاصه قسمت قبل :
در ماده 2 اساسنامه قانوني تير ماه 1402 صندوق ذخيره فرهنگيان آمده است :
موسسه صندوق ذخيره فرهنگيان در اجراي مفاد تبصره 63 قانون برنامه دوم توسعه اقتصادي ، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران به صورت موسسه غير تجاري انتفاعي خصوصي موضوع ماده ( 584 ) قانون تجارت مصوب سال 1311 و بند ب ماده 2 آئين نامه ثبت تشکيلات و موسسات غير تجاري مصوب سال 1377 تاسيس شده است .
موسسه داراي شخصيت حقوقي و مالي و اداري مستقل از دولت و مستقل از موسسات عمومي مي باشد .
در ابلاغيه شماره 3344 مورخ هفتم دي ماه 1367 ( بدون پيوست ) شوراي نگهبان به رياست محترم مجلس شوراي اسلامي آمده است :
اصل 76 قانون اساسي شامل مواردي از قبيل مقام معظم رهبري ، مجلس خبرگان و شوراي نگهبان که مافوق مجلس شوراي اسلامي مي باشند نمي شود .
تفسير شوراي نگهبان از اصل 76 قانون اساسي هم ، گوياي آن است که اصل 76 قانون اساسي مربوط به کشور داري است و ربطي به امور ِ هايپر مارکت محله ي نمايندگان محترم مجلس يا صندوق ذخيره فرهنگيان ندارد .
همانطور که با تقويت نهادهاي نظارتي و برنامه ريز و اجازه حضور و بروز رسانه ها به عنوان رکن چهارم دموکراسي ، ملت ايران شاهد تابيدن نور به زواياي تاريک خانه ي فيش هاي حقوقي نجومي مي شوند؛ اميد است در سايه همدلي و همزباني همه نهادهاي حاکميتي ( دولت ، مجلس ، نهادهاي نظارتي ، قوه قضاييه ) و همراهي احزاب و تشکل هاي مدني اصولگرا ، اصلاح طلب ، اعتداليون ، مستقل ها و ...به عنوان حلقه واسط بين مردم و مسئولين در کنار رسانه ها به عنوان رکن چهارم دموکراسي ، روشنايي و نور به تاريکخانه ها تابيده شود !
انواع سيستم هاي نظارت عبارتند از :
1. نظارت مجلس از طريق ِ تحقيق و تفحص يا نظارت قوه قضائيه با سازمان بازرسي کل کشورمي باشد :
يکي از روش هاي نظارت بر نهادهاي حاکميتي ، قواي سه گانه ، سازمان ها دولتي و ... تحقيق و تفحص مجلس در تمام امور کشور داري است .
2. نظارت بانک مرکزي بر بانک هاي دولتي و خصوصي :
شاید بتوان گفت نظارت بر بانکها و مؤسّسات بانکی غیردولتی از مهمترین کارکردهای دولت در نظام بانکداری کشور است.
3. حاکمیت شرکتی ، فرایندي متعارف به عنوان یک ضرورت در مدیریت استراتژیک کسبوکار ها که هدایت و کنترل صحیح شرکتها را به عهده دارد .
4. حاکمیت شرکتی + آئين نامه نظام راهبردي شرکتي ( آئين نامه کاهش مديريت سود ، استقلال هيات مديره ، جدايي نقش مدير عامل از رئيس هيات مديره ، ميزان مالکيت سهام مديران موظف ) روش نظارتي نرم تر و موثر تر از نظارت حاکميت شرکتي مي باشد .
5. حکمراني خوب ، نرم ترو موثرتر از روش قبلي در مبارزه با فساد مي باشد .
در مبارزه با فساد، عوامل مختلفی از قبیل: دولت، بخش خصوصی و جامعه مدنی نقش دارند؛ اما با توجه به بی طرفی جوامع مدنی، مشارکت آنان در مبارزه با فساد می تواند از موفقیت قابل توجهی برخوردار باشد.
جوامع مدنی تخصصی در مبارزه با فساد، اثرگذاري قابل توجهی داشته اند و توانسته اند موفقیت شایانی در به چالش کشیدن فساد کسب نمایند.
6. حکمراني شبکه اي ، نرم ترو موثرتر از روش قبلي در مبارزه با فساد مي باشد .
حکمرانی شبکه ای در مقایسه با مدل های سلسله مراتبی و متمرکز که از سازوکار « دستور و کنترل » برای پاسخ گویی استفاده می کنند .
« سیاست اجتناب از سرزنش » بازیگران را به کار گرفته و کنترل را به خودشان واگذار می کند. به کارگیری قوانین نرم، عدم استفاده از سازوکارهای تحمیلی رسمی ، استفاده از ابزارهای هماهنگی های نیمه رسمی ( مثل دیالوگ، مذاکره و شوراهای گروهی) و بهره گیری از ارزیابی های « همتا » برای تقویت تعهد بازیگران به اهداف مورد توافق، از دیگر سازوکارهای حکمرانی شبکه ا ی برای اجماع حول اهداف و اولویت های مشترک است .
7. قانون سوت زنان ، آخرين حلقه مبارزه با فساد است . ( 5 )
براساس آمارهای بینالمللی اصلیترین ابزار کشف و کاهش فساد، گزارشهای مردمی است.
در سال 2012 از بین 12 روش استاندارد کشف فساد ، 43 درصد از موارد براساس گزارشگیری مردم کشف شده است و 73 درصد از افرادی که عامل کشف و انهدام فساد بودهاند، کارمندان و یا اربابرجوعهای سازمان ها بودهاند ؛ استفاده از بازرسان خارج از سازمان و نظارت نهادهای بالادستی تنها توانسته است پنج درصد از موارد فساد را کشف کند .
گزارش های مردمی در سال 2005 میلادی منجر به بازپسگیری رقمی بالغ بر 10 میلیارد دلار توسط دولت آمریکا شد در حالی که اقدامات سازمانهای نظارتی توانسته بود 5 میلیارد دلار را به خانه برگرداند.
استفاده از ظرفیت مردم برای کشف و کاهش مفاسد که در دنیا با نام سوتزنی شناخته میشود تا آنجا اثرگذار بوده است که نه تنها زمینهساز وضع و تصویب بستههای قانونی جامعهای برای ایجاد مصونیت و حمایتهای حقوقی از گزارش دهندگان ِ فساد ، در برابر هرگونه انتقام جویی و بدرفتاری شده است.
با دقت به سيستم هاي نظارتي فوق الذکر ، از بالا به پائين ، مي توان نتيجه گرفت که نظارت ها بتدريج نرمتر و موثر تر مي شود .
نهادهاي مدني به عنوان حلقه واسط بين مردم و مسئولين ، و رسانه ها به عنوان رکن چهارم دموکراسي ، استفاده از ابزارهای هماهنگی های نیمه رسمی ( مثل دیالوگ، مذاکره و شوراهای گروهی) و .. نقش موثري در مبارزه با فساد دارند .
***
قسمت سوم :
پرسش کننده :
مناسب ترين شرايط رشد فساد کدام است ؟
پاسخ دهنده ( 4 ) :
با حذف يا محدود کردن نهادهاي نظارتي از سويی و تحت فشار قرار دادن رسانه ها و سلب حقوق شهروندي از سوي ديگر، محيط مناسب براي فساد فراهم مي شود .

پرسش کننده :
شما در آبان 1395 در گفت و گوي « پشت پرده ی هیاهوی رسانه ای در مورد صندوق ذخیره فرهنگیان : جیغ بنفش ها چه ها که نمی کنند ! » به دنبال سيستم هاي نظارتي نرم بوديد ؟ يا سيستم هاي نظارتي سخت ؟
پاسخ دهنده ( 4 ) :
فرهنگيان فرهيخته از کارشناسان و متخصصان انتظار دارند در کنار کميسيون هاي تخصصي مجلس و آموزش و پرورش تلاش نمايند که در صورت نياز با تغيير قوانين يا تصويب آئين نامه هاي لازم ، شرايط اصلاح ساختارˏ صندوق ذخيره فرهنگيان را فراهم نمايند .
فرهنگيان فرهيخته از مسئولين ( دولت ، مجلس ، نهادهاي نظارتي ، قوه قضاييه و... ) انتظار دارند در صورتي که مرکز فساد در صندوق ذخيره فرهنگيان وجود دارد ؛ آن غده را با نگاه ِ کارشناسي و تخصصي عمل کنند .
پرسش کننده :
شما در آبان 1395 در گفت و گوي « پشت پرده ی هیاهوی رسانه ای در مورد صندوق ذخیره فرهنگیان : جیغ بنفش ها چه ها که نمی کنند ! نقش رسانه ها در تابيدن نور به درون تاريکي ها را چگونه ارزيابي نموديد ؟
بحث هاي انحرافي ، چگونه سيستم ها را از پيگيري خط اصلي منحرف مي کنند ؟
پاسخ دهنده ( 4 ) :
اميد است در سايه همدلي و همزباني همه نهادهاي حاکميتي ( دولت ، مجلس ، نهادهاي نظارتي ، قوه قضاييه ) و همراهي احزاب و تشکل هاي مدني اصولگرا ، اصلاح طلب ، اعتداليون ، مستقل ها و ...شاهد تابيدن نور به تاريک خانه ي ذي نفع هاي بازدارنده که مانع اصلي رشد اقتصادي ، سياسي و اجراي اقتصاد مقاومتي مي باشند ، باشيم !
بدون نيت خواني ، از تمامي رسانه ها ( اصول گرا ، اصلاح طلب ، مستقل ، حامي دولت ، مخالف دولت ، حامي منتقد دولت ، منتقد حامي دولت و ... ) که به عنوان رکن چهارم دموکراسي دانستن را حق مردم مي دانند و به وظيفه رسانه اي خود عمل کرده يا مي نمايند صميمانه تشکر مي کنم .
طرح مسايل کم اهميت تر ، گشودن آتش پهلوي ، جهت فراموش شدن آتش اصلي مي باشد که مي تواند مانعي بزرگ براي تحقق اهداف سند چشم انداز 1404باشد .
اگر امروز سرگرم مسايل فرعي شويم ، فردا براي اقدامات اساسي جهت تحقق اقتصاد مقاومتي ، اقدام و عمل ديراست !
مي توان اميدوار بود که جهت دست يابي به اهداف سند چشم انداز 1404 تمامي رسانه ها ، تشکل هاي مدني ، دولت مردان ،مجلس نشينان ، قوه قضاييه ، نهادهاي اقتصادي اجتماعي و... همدل و همزبان باشند و منافع ملي را بر منافع جناحي ترجيح دهند!
پرسش کننده :
کار گروه اميد آفرينان به نمايندگان محترم مجلس چه پيشنهادي ارائه کرده اند ؟

پاسخ دهنده ( 14 ) :
در قسمتي از نامه سرگشاده کار گروه مرکب اميد آفرينان به نمايندگان محترم مجلس به صورت خلاصه آمده است :
- با توجه به اینکه بخشی از اعضا به ماهیت خصوصی صندوق ذخیره فرهنگیان حساسیت زیادی دارند پیشنهاد می شود در ایام نزدیک به انتخابات ۱۴۰۲ ، سیاستمداران به این حساسیت فرهنگیان توجه ویژه نمائید.
- نمایندگان محترم مجلس ؛ دولت حدود 7000 میلیارد تومان به صندوق ذخیره فرهنگیان بدهی دارد ، تجویز و دائمی نمودن ماده 85 قانون برنامه ششم در برنامه هفتم، پرداخت ماهانه تعهد دولت و.... از مطالبات اعضا می باشد .
- نمایندگان محترم مجلس به دنبال تصویب اساسنامه یک بنگاه اقتصادی خصوصی در مجلس نباشید. ورود به بخش خصوصی در صلاحیت مجلس نیست و خلاف اصل 85 و اصل 44 قانون اساسی است.
4- عمده ترین عامل فساد و مدیریت ناکارآمد در یک موسسه خصوصی ، عدم حضور صاحب سرمایه در مراکز تصمیم سازی و تصمیم گیری کلان آن موسسه می باشد که اعضا آن را به صورت خلاصه ، چالش قیم مآبی در صندوق ذخیره فرهنگیان نام نهاده اند .
- بهترین خدمت به یک میلیون و ششصد هزار عضو صندوق ، پرهیز از قیم مآبی و حرکت به سوی پذیرش رکن مجمع عمومی در اساسنامه است .

پرسش کننده :
کار گروه مرکب اميد آفرينان در بخش پرسش نمایندگان محترم از وزیر آموزش و پرورش ( ریاست محترم هیات امنا صندوق ذخیره فرهنگیان ) در راستای تحقق مطالبات به حق اعضاء به کدام موارد اشاره نموده اند ؟
پاسخ دهنده ( 14 ) :
- واریزی ماهانه اعضا در حال حاضر ، ۱۵۰ میلیارد تومان در ماه می باشد ، چرا اعضا نمی توانند طبق قانون ، واریزی خود را کاهش بدهند ؟
- در گذشته ، وزیر وقت ، بابت بدهی دولت به اعضا ، در دیوان عدالت اداری اقامه دعوی نمود . چرا امروز ، وزیر انقلابی و مردمی ، شکایت از دولت را در دیوان عدالت اداری مطرح نمی کند ؟
- صندوق به دلیل ِ عدم حضور صاحبان سرمایه در مراکز تصمیم سازی و تصمیم گیری ، در برخی از حوزه ها ، با زیان مواجه شده است .
- چرا وزیر آموزش و پرورش برای نقش آفرینی موثر ِ صاحبان اصلی سرمایه در صندوق و مقابله با قیم مآبی ، آیین نامه انتخابات ِ شش نفر ِ هیات امنا را تنظیم نکرده است تا اعضا در ساختاری گسترده در تمام ِ کشور بتوانند هم در مراکز تصمیم سازی و تصمیم گیری حضور داشته باشند و هم بر عملکردها نظارت داشته باشند .
- چرا ساختاری در راستای اجرای قانون سوت زنان ( معرفی خطاکاران و دریافت جایزه از افشای فساد ) که در قوه قضاییه پذیرفته شده در صندوق جاری و ساری نشده است ؟
- چرا مطالبه گران ، اعضای مجمع عمومی استانی و کارشناسان عضو در کنار منتخبین نمی توانند در کمیته های تخصصی چون کمیته انتصابات نقش آفرینی کنند و اعضا، شاهد حضور مدیران غیر متخصص در پست های فوق العاده تخصصی هستند؟
- چرا وزیر وقت ، همچون سلف خود که در سال ۱۴۰۰ مصوبات کارشناسان ِ منتصب خود را وتو کرد و مانع ثبت نماد هلدینگ پترو فرهنگ در فرا بورس شد ؛ در روز رونمایی مانع تخصیص حقوق مالکانه شد و مصوبات کارشناسان صندوق را وتو نمود . توقف شش ماهه در تخصیص حقوق مالکانه ، تمام تبلیغات رسانه ها را برای فرو ریختن دیوار بی اعتمادی بین اعضا و مسئولین صندوق را بی اعتبار کرد و این دیوار را بلندتر نمود .
- از وزیر خواسته شود هرچه سریع تر توقف شش ماهه در تخصیص حقوق مالکانه را ملغی نماید .
- در اساسنامه قانونی تیر ماه ۱۴۰۰ ، به صراحت به حاکمیت شرکتی تاکید شده است.
- چرا وزیر به جد ، برای پیشگیری از فساد احتمالی در صندوق ، حاکمیت شرکتی و نوآوری باز را اجرایی نمی کند تا صندوق بتواند از ظرفیت همه با هوش های عضو بهره ببرد ؟
- تخصیص حقوق مالکانه یک مطالبه ۱۲ ساله ی یک میلیون و ششصد هزار عضو صندوق می باشد که مصرانه پیگیر تحقق عاجل آن هستند .
- طبق قانون ( اساسنامه قانونی تیر ماه ۱۴۰۰ ) تهیه و ابلاغ آیین نامه انتخابات شش نفر منتخب اعضا در هیات امنا به عهده وزیر است . چرا وزیر کنونی ، با حضور کارشناسان عضو ارائه دهنده پیش نویس به وزیر قبلی ، تدوین آیین نامه را پیگیری نمی کند ؟

پرسش کننده :
با توجه اينکه قانون سوت زنان آخرين و موثر ترين حلقه مبارزه با فساد است ، براي اجراي آن در صندوق ذخيره فرهنگيان ، چه پيشنهادي داريد ؟
پاسخ دهنده ( 15 ) :
در استاندارد ملي ايران – ايزو 37002 ( سيتم هاي مديريت سوت زنان – راهنما ) آمده است :
1. هدف از تدوین این استاندارد، ارائه رهنمودهایی برای ایجاد، پیاده سازی و نگهداری یک سیستم مدیریت سوت زنی موثر بر اساس اصول اعتماد، بیطرفی و حفاظت در چهار مرحله زیر است :
الف- دریافت گزارش های خطاکاری؛
ب- ارزیابی گزارش های خطاکاری؛
پ- رسیدگی به گزارش های خطاکاری؛
ت- نتیجه گیری موارد سوت زنی.
2. تحقیق و تفحص :
فرایندی نظام یافته ، مستقل و مدون برای کشف و اثبات حقایق و ارزشیابی عینی آنها برای تعیین اینکه خطاکاری رخ داده است، در حال رخ دادن است، یا احتمال رخ دادن آن وجود دارد و تعیین میزان آن است.
3. در اين استاندارد به ضرورت تشکيل واحد مديريت سوت زني ، و چارت مرحله اي فرايند سوت زني ذيل اشاره مي شود .

پرسش کننده :
براي ساماندهي قانون سوت زنان در صندوق ذخيره فرهنگيان چه پيشنهادي داريد ؟
پاسخ دهنده :
يکي از مزاياي عمده پيش نويس آئين نامه انتخابات مطالبه گران ، اين است که ساختار نظارت برانتخابات کاملأ مستقل از ساختار اجراي انتخابات است . اين ساختار مستقل نظارت که در سرتاسر کشور گسترده است مي تواند در ساماندهي ِ سامانه اجرايي قانون سوت زنان نقش آفريني داشته باشند .
پرسش کننده :
ساختار نظارتي در اين آئين نامه چگونه است ؟
پاسخ دهنده :
1. شش ناظر با بالاترين راي در سطح کشور بعلاوه رئيس کل سازمان ، هيات مرکزي نظارت را تشکيل مي دهند .
2. چهار ناظر با بالاترين راي در هر بخش که به هيات نظارت مرکزي راه نيافته اند به علاوه رئيس کل بخش ، هيات بخشي نظارت را تشکيل مي دهند .
3- مراکز استان ها و شهرهاي بزرگ ( در صورت به حد نصاب رسيدن منتخبان حداقل 3 نفر که به هيات امنا راه نيافته اند . ) براي تشکيل هيات مديره استان يا شهر بزرگ ، دبير خانه استان يا شهر بزرگ ، رئيس استان يا شهر بزرگ ، هيات استاني نظارت آن استان يا شهر بزرگ اقدام مي کنند .
4. در مراکز استان يا شهر هاي که هيات نظارت به هر دليلي فعال نمي باشد ، کار گروه هاي نظارت به انتخاب هيات مرکزي نظارت ، مسئوليت نظارت را به عهده مي گيرند .
همان طور که ملاحظه مي کنيد در سرتاسر کشور ساختاري گسترده پراکنده شده است که اين ساختار مي تواند سامانه سوت زني در صندوق ذخيره فرهنگيان را ساماندهي نمايند؛ به شرط آن که مديريت صندوق ، قانون سوت زنان و تشويق آنان را برسميت بشناسد و به فکر ساماندهي سامانه سوت زني باشد .

چارت تشکيلاتي سازمان انتخاباتات در صندوق ذخيره فرهنگيان
در پيش آئين نامه مطالبه گران تقديم شده به وزير آموزش و پرورش
پايان گفت و گو .
منابع :
1. خبرگزاري ميزان : تحقیق و تفحص از صندوق ذخیره فرهنگیان کلید خورد2. محدوده قانوني براي تحقيق و تفحص مجلس از نهادهاي بخش عمومي غير دواتي به ويژه آستان قدس رضوي ، دانشگاه آزاد اسلامي و بنياد مستضعفان3. در سامانه جامع نظرات شوراي نگهبان ، شناسنامه استفساريه در خصوص اصل هفتاد و ششم قانون اساسي ، نظر شوراي نگهبان ( تفسيري ) مورخ هفتم دي 1367 ، استناد قانوني اصل 76
این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

خبرگزاری میزان ( 1 )
به گزارش خانه ملت، محمد وحیدی با اشاره به کلید خوردن طرح تحقیق و تفحص از صندوق ذخیره فرهنگیان، عنوان کرد: یکی از موضوعاتی که همواره مورد توجه مجلس یازدهم و به ویژه کمیسیون آموزش بوده مسئله صندوق ذخیره فرهنگیان است که مدیریت آن با فراز و نشیبهای بسیاری مواجه بوده است.
یک میلیون و ۶۰۰ هزار معلم شاغل و بازنشسته در صندوق ذخیره فرهنگیان سهام دار هستند
نماینده مردم بجنورد، مانه، سملقان، جاجرم، گرمه، راز و جرگلان در مجلس شورای اسلامی افزود: بر اساس آمار، یک میلیون و ۶۰۰ هزار معلم شاغل و بازنشسته در این صندوق سهام دار هستند که برابر مصوبه قانونی، بین ۳ تا ۵ درصد از حقوق و مزایای ماهیانه معلمان به این صندوق واریز میشود و همین میزان سهم نیز باید از طرف دولت به صندوق واریز شود.
دولت در پرداخت سهم خود به صندوق قصور داشته است
وحیدی تصریح کرد: بر همین اساس، کمیسیون آموزش وظیفه دارد به عنوان متولی حوزه آموزش کشور، نظارت بر دستگاههای ذیربط را داشته باشد و چندین مرتبه از وزرای قبلی نظارت بر صندوق را مطالبه داشتیم، ولی گزارشات مشخصی به کمیسیون ارائه نشد، همچنین دولت در پرداخت سهم خود کوتاهیهایی داشته که به خوبی از این ظرفیت نیز استفاده نشده است.
وی از جمع آوری امضا برای تحقیق و تفحص از صندوق ذخیره فرهنگیان خبر داد و گفت: بر اساس اخباری که داریم برخی از حوزههای صندوق زیان ده بوده و انتصاباتی در صندوق انجام شده و بعضاً نفراتی که دارای شناخت و تخصص کمتری هستند، در مسند مدیریتهای مختلف قرار گرفتند.

نبود شفافیت در نحوه مدیریت صندوق یکی از محورهای اصلی تفحص
نایب رئیس کمیسیون آموزش، تحقیقات و فن آوری مجلس تصریح کرد: محورهای تحقیق و تفحص در چند موضوع اساسی بوده که مهمترین آن عملکرد صندوق در بخش اجرایی، اداری و ارائه گزارش به مجلس بوده که در این حوزهها شفافیت وجود ندارد.
وی محور بعدی تفحص را عدم واگذاری سهام برشمرد و گفت: با وجود اینکه قولهای مکرری در این زمینه داده شده و بخشی از آن نیز تبلیغاتی هم شده است، اما واگذاری واقعی به سهام داران انجام نگرفته است.
وحیدی تصریح کرد: هولدینگهای صندوق ذخیره فرهنگیان نیز باید در بورس ثبت میشد، ولی این اقدام نیز هنوز نهایی نشده است.
پرداخت حقوقهای نامتعارف به اعضای هیأت مدیره و هیأت امنای صندوق
این نماینده مردم در مجلس یازدهم افزود: همچنین گزارشهایی از پرداختیهای نامتعارف به اعضای هیأت مدیره و هیأت امنا دریافت کردهایم که لازم است در این زمینه نیز شفاف سازی صورت گیرد.
نماینده مردم بجنورد، مانه، سملقان، جاجرم، گرمه، راز و جرگلان در مجلس شورای اسلامی اضافه کرد: همچنین اساسنامه صندوق باید از مصوبه هیأت وزیران برخوردار میشد که بهرهمند نشد و امیدواریم این تحقیق و تفحص منجر به تصمیمات مثبت شود.
ماهانه ۱۵۰ میلیارد تومان از حقوق فرهنگیان به حساب صندوق واریز میشود
وی اضافه کرد: در حال حاضر میانگین ماهیانه ۱۵۰ میلیارد تومان در سراسر کشور از حقوق بیش از ۶۵۰ هزار معلم کسر و به صندوق ذخیره فرهنگیان واریز میشود که هیچ خروجی برای معلمان ندارد و فقط افرادی که بازنشسته میشوند، عددی بسیار ناچیز دریافت میکنند.
نایب رئیس کمیسیون آموزش، تحقیقات و فن آوری یادآور شد: تحقیق و تفحص با امضای نمایندگان به هیأت رئیسه وصول و پس از آن از طرف هیأت رئیسه به کمیسیون تخصصی واصل میشود؛ کمیسیون تخصصی وظیفه دارد جلسهای میان متقاضیان طرح و دستگاه ذی ربط برگزار و نهایتا گزارش جلسه را به صحن مجلس ارائه کند. سپس در صحن علنی رأی گیری و در صورت رأی مثبت هیأت تحقیق و تفحص کار خود را آغاز میکند » .
در گفت و گوي مجازي ذيل ، اين خبر را تحليل مي کنيم .
پرسش کننده :
خدا را شکر که تحقيق و تفحص از صندوق ذخيره فرهنگيان کليد مي خورد .
پاسخ دهنده :
به نظر برخي از کارشناسان :
تحقيق و تفحص از صندوق ذخيره فرهنگيان به عنوان يک موسسه کاملا خصوصي وجاهت قانوني ندارد ؛ همان طور که مجلس نمي تواند از سوپر مارکت سرکوچه نمايندگان مجلس تحقيق و تفحص کند ! در نتيجه مجلس شوراي اسلامي نمي تواند از صندوق ذخيره فرهنگيان هم تحقيق و تفحص کند .

پرسش کننده :
اصل هفتاد و ششم قانون اساسي صراحت دارد :
مجلس شورای اسلامی حق تحقیق و تفحص در تمام امور کشور را دارد.
پاسخ دهنده :
بله .
اصل هفتاد و ششم قانون اساسي صراحت دارد : مجلس شورای اسلامی حق تحقیق و تفحص در تمام امور کشور را دارد اما نه در امور يک موسسه خصوصي .
پرسش کننده :
مگر صندوق ذخيره فرهنگيان خارج از کشور است ؟
پاسخ دهنده :
منظور از تمام امور کشورداري (همه مسائل داخلي و بين المللي ) مي باشد .
پرسش کننده :
دليل شما چيست ؟
پاسخ دهنده ( 2 ) :
با توجه به اينكه تحقيق و تفحص از مؤثرترين ابزارهاي نظارت پارلمان بوده و قانون اساسي با ذكر عبارت «تمام امور» اختيارات بسيار وسيعي را در اين رابطه قائـل شـده و عبارت مذكور در مفهوم مادي همه مسائل داخلي و بين المللي و در مفهوم سـازماني، تمام سازمان ها و مقامات را مشمول اصل نظـارت مقـرر در اصـل ۷۶ قـانون اساسـي نموده است .
پرسش کننده :
متن مذاکرات مجلس خبرگان قانون اساسي چه مي گويد ؟
پاسخ دهنده ( 2 ) :
تحقيق و تفحص در پيش نويس قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران آمده است :
اصل ۶۷ پيش نويس قانون اساسي جمهوري اسلامي مقرر مي داشت :
« مجلـس شـوراي اسلامي حق تحقيق و تفحص در هريك از امور كشور را دارد » .
تحقيق و تفحص در مذاکرات خبرگان قانون اساسي :
اصل ۷۶ قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران در جلسـه سـي و دوم خبرگـان قـانون اساسي مطرح شد و نايب رئيس مجلس ، شهيد بهشتي فرمودند اصلي كه در گروه هفـت نفري تهيه و به جلسه مشترك گروه ها فرستاده شده بسيار كوتاه است.
« مجلس شوراي ملي (اسلامي) حق تحقيق و تفحص در هر يك از امـور كشـور را دارد » .
شهيد بهشتي مي فرمايند:
« ديگر دوران اينكه به نمايندگان بگويند به شـما مربـوط نيست سپري شده است » .
و اضافه مي كنـد نسـبت بـه ايـن اصـل نظـري هسـت؟ چـون اظهارنظري نشد رأي گرفتند از ۶۶ نفر عده حاضر، ۶۵ رأي موافق و تنها يـك نفـر رأي ممتنع دادند.
پس اصل ۷۶ قانون اساسي از جمله اصولي است كه بدون رأي مخـالف و تقريبـا به اتفاق آرا تصويب شده است .
در جريـان قرائـت اصـول مصـوب قـانون اساسـي و امضـاي نماينـدگان مجلـس بررسي نهايي قانون اساسي عبارت «در هر يك از امور كشـور» بـه عبـارت « در تمـام امور کشور » تغيير يافت تا جلوي محـدود شـدن صـلاحيت مجلـس در امـر تحقيـق و تفحص گرفته شود.

پرسش کننده :
در پاسخ شما هم به تمام سازمان ها و مقامات اشاره شده است .
پاسخ دهنده :
در ماده 2 اساسنامه قانوني تير ماه 1402 صندوق ذخيره فرهنگيان آمده است :
موسسه صندوق ذخيره فرهنگيان در اجراي مفاد تبصره 63 قانون برنامه دوم توسعه اقتصادي ، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران به صورت موسسه غير تجاري انتفاعي خصوصي موضوع ماده ( 584 ) قانون تجارت مصوب سال 1311 و بند ب ماده 2 آئين نامه ثبت تشکيلات و موسسات غير تجاري مصوب سال 1377 تاسيس شده است . موسسه داراي شخصيت حقوقي و مالي و اداري مستقل از دولت و مستقل از موسسات عمومي مي باشد .
پرسش کننده :
يعني مي گوید موسسه صندوق ذخيره فرهنگيان از اصل 67 مستثني شده است ؟
پاسخ دهنده :
تفسير شوراي محترم نگهبان نسبت به اصل 67 قانون اساسي ، هيج ربطي به سوپر مارکت سرکوچه نمايندگان محترم مجلس و يا موسسه کاملا خصوصي صندوق ذخيره فرهنگيان ندارد .
پرسش کننده :
تفسير شوراي محترم نگهبان قانون اساسي از اصل 67 قانون اساسي چيست ؟
پاسخ دهنده ( 3 ) :
در ابلاغيه شماره 3344 مورخ هفتم دي ماه 1367 ( بدون پيوست ) شوراي نگهبان به رياست محترم مجلس شوراي اسلامي آمده است :
اصل 76 قانون اساسي شامل مواردي از قبيل مقام معظم رهبري ، مجلس خبرگان و شوراي نگهبان که مافوق مجلس شوراي اسلامي مي باشند نمي شود .

پرسش کننده :
تفسير شوراي نگهبان از اصل 76 قانون اساسي هم ، گوياي آن است که اصل 76 قانون اساسي مربوط به کشورداري است و ربطي به امور ِ هايپر مارکت محله ي نمايندگان محترم مجلس يا صندوق ذخيره فرهنگيان ندارد .
پاسخ دهنده :
با اغماض نتيجه گيري شما با نگاه برخي از کارشناسان هم سو است .
پرسش کننده :
نظارت در اقيانوس پر تلاطم صندوق ذخيره فرهنگيان چگونه اعمال گردد ؟
پاسخ دهنده (4 ) :
نگارنده ، دوشنبه 24 آبان 1395 در تار نماي وزين « صداي معلم » نوشت :
- حمايت رسانه ها و تشکل هاي مدني ، جهتˏ حضورˏ نمايندگان ˏفرهنگيانˏ فرهيخته (صاحبان اصلي صندوق ذخيره فرهنگيان ) که در هيچ رکني از صندوق نقش ندارند ،مورد نظر فرهنگيان مي باشد .
- فرهنگيان فرهيخته از اصحاب رسانه و تشکل هاي مدني انتظار دارند تا تلاش نمايند شرايطˏ حضورˏ نمايندگانˏ فرهنگيان ˏفرهيخته درارکان صندوق ذخيره فرهنگيان فراهم شود .
پرسش کننده :
به ياد دارم که در افشاي فيش هاي حقوقي نجومي ، به نقش رسانه ها به عنوان رکن چهارم دموکراسي اشاره داشتيد .

پاسخ دهنده (5 ) :
نگارنده ، دوشنبه 11، امرداد 1395 در تار نماي وزين «صداي معلم » نوشت :
همان طور که با تقويت نهادهاي نظارتي و برنامه ريز و اجازه حضور و بروز رسانه ها به عنوان رکن چهارم دموکراسي ، ملت ايران شاهد تابيدن نور به زواياي تاريک خانه ي فيش هاي حقوقي نجومي مي شوند؛ اميد است در سايه همدلي و همزباني همه نهادهاي حاکميتي ( دولت ، مجلس ، نهادهاي نظارتي ، قوه قضاييه ) و همراهي احزاب و تشکل هاي مدني اصولگرا ، اصلاح طلب ، اعتداليون ، مستقل ها و ...به عنوان حلقه واسط بين مردم و مسئولين در کنار رسانه ها به عنوان رکن چهارم دموکراسي ، روشنايي و نور به تاريکخانه هاي بدهي 000 / 13 ميلياردتوماني بابک زنجاني ، خروج 000 / 20 میليارد تومان به خارج از کشور در دولت قبل ، چگونگي مقابله با ذي نفع هاي بازدارنده که مانع اصلي رشد اقتصادي ، سياسي و اجراي اقتصاد مقاومتي مي باشند تابانده شود !
پرسش کننده :
به نظر مي رسد که شما با نظارت تحقيق و تفحص يا سازمان بازرسي کل کشور بر عملکرد صندوق ذخيره فرهنگيان سرمايه يک ميليون ششصد هزار عضو صندوق ذخيره فرهنگيان مخالف هستيد ؟
( گفت و گو ادامه دارد )
منابع :
1. خبرگزاري ميزان : تحقیق و تفحص از صندوق ذخیره فرهنگیان کلید خورد
2. محدوده قانوني براي تحقيق و تفحص مجلس از نهادهاي بخش عمومي غير دواتي به ويژه آستان قدس رضوي ، دانشگاه آزاد اسلامي و بنياد مستضعفان
3. در سامانه جامع نظرات شوراي نگهبان ، شناسنامه استفساريه در خصوص اصل هفتاد و ششم قانون اساسي ، نظر شوراي نگهبان ( تفسيري ) مورخ هفتم دي 1367 ، استناد قانوني اصل 76
5. آخرين حلقه مبارزه با فساد . اقتصاد نيوز .27 تير 1400
9. اصول نظارت و کنترل . غلامرضا دانشور کارشناس ارشد مديريت
12. درآمدي به مفهوم حکمراني شبکه اي ، مطلوبيت ها و چالش ها علي خواجه نائيني
13. مروري بر مفهوم حکمراني شبکه اي – مرکز پژوهش هاي مجلس
این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

بدهی ایجاد شده توسط دولت روحانی در تاریخ ایران بی سابقه بود و دولت سیزدهم این بدهی را تسویه کرد.
روزنامه ايران ارگان دولت چهارشنبه 10 مرداد 1402 در شماره 8246 خود نوشت :

به گزارش خبرگزاری برنا، محمدباقر نوبخت، رئیس سابق سازمان برنامه و بودجه در صفحه شخصی خود مدعی شده است: «با انتشار 311.5 هزار میلیارد تومان اوراق مالی، دولت سیزدهم در کمتر از دو سال بیش از 8 سال فعالیت دولتهای یازدهم و دوازدهم، انواع اوراق مالی برای کسب درآمد منتشر کرد.»
در پاسخ به این ادعای سطحی نوبخت، در ادامه نکاتی خواهد آمد:
مقایسه ریالی انتشار اوراق با توجه به میزان تورم و کاهش ارزش پول ملی در سالهای اخیر که بخش عمدهای از این افت پول ملی نیز در دولت روحانی اتفاق افتاده است، امری غیرعلمی و اشتباه است. در مثالی ساده این موضوع برای همه مردم قابل درک است که مثلاً ارزش 10 میلیون تومان در سال 1392 بسیار بیشتر از 10 میلیون تومان در سال 1402 است. بنابراین ذکر میزان ریالی انتشاراوراق و مقایسه آن با رقم ریالی دولت قبل، از اساس اشتباه است.
اگر برمبنای منطق نوبخت بخواهیم عملکرد دولت سیزدهم را در حوزه اوراق ریالی بررسی کنیم، دولت سیزدهم بزرگترین تسویه بدهیهای تاریخ ایران را انجام داده و در دو سال اخیر 270.4 هزار میلیارد تومان اوراق را تسویه کرده است.

نمودار تسویه اوراق مالی
در سالهای آینده و تا سال 1406 دولت رئیسی باید چندصد هزار میلیارد تومان از بدهیهای ناشی از انتشار اوراق در دولت روحانی را تسویه کند که این موضوع حاصل عملکرد دولت روحانی و ضعف سازمان مدیریت برنامه و بودجه در دولت ایشان و شخص آقای نوبخت بوده است. اگر بخواهیم به شیوه نوبختی و ریالی این موضوع را تحلیل کنیم، میتوان گفت بدهی ایجاد شده توسط دولت روحانی در تاریخ ایران بیسابقه است.
نمودار بدهیهای مالی دولت که عمدتاً در دوره روحانی ایجاد شده است
اگر بخواهیم بر مبنای منطق اشتباه نوبخت موضوع انتشار اوراق را تحلیل کنیم، جالب است بدانید دولت روحانی تنها در سال 1399 تقریباً به اندازه کل تاریخ ایران اوراق منتشرکرده است!
روز شنبه 14 مرداد 1402 در پاسخ به روزنامه ايران نوشت :
مناظره درباره ركوردشكني در انتشار اوراق مالي
بلافاصله پس از اين پاسخ، وزارت اقتصاد نيز در آمار تازهاي اعلام كرد:
مجموع مبالغ انتشار اوراق مالي اسلامي در دولتهاي يازدهم و دوازدهم مبتني بر ظرفيتهاي قانوني، از سال 1392 تا تاريخ 14 مرداد ماه سال 1400 (زمان تحليف رييسجمهور در مجلس شوراي اسلامي) حدود 531 هزار ميليارد تومان و در مقابل مبلغ انتشار اوراق مالي اسلامي در چارچوب ظرفيتهاي قانوني، از زمان شروع به كار دولت سيزدهم (از 14 مرداد ماه سال 1400) تا پايان سال 1401، معادل 306 هزار ميليارد تومان است.
پاسخ جديد نوبخت
رييس سازمان برنامه و بودجه دولت روحاني در پاسخ به اين ادعاها، با انتشار يك جدول و نمودار خطاب به رييسجمهور نوشته است: «گزارش ارسالي، حاكي از ادعاي نادرست همكاران شما در بدهي ٥٣٥ همتي اوراق در دولت قبل است. جهت خاتمه دادن به اين وضعيت، مقرر فرماييد در رسانه ملي، نماينده دولت و اينجانب در حوزه اقتصاد پاسخ گوي مردم باشيم.» نوبخت در رشته توييتي با اشاره به پاسخ وزارت اقتصاد در اين باره نوشته است: «در اطلاعيه وزارت اقتصاد، رسما انتشار 306 هزار ميليارد تومان اوراق از شروع دولت سيزدهم تا آخر 1401 اعلام شد. رقمي كه در گزارش بورس 24 بالغ بر 311.5 هزار ميليارد تومان است و با 35 هزار ميليارد تومان ارايه اوراق براي فروش بالغ بر 346.5 هزار ميليارد تومان است. » نوبخت اضافه كرده: «در مقايسه با 343.6 هزار ميليارد تومان جمع مبلغ واگذاري تا پايان سال 1399 كه در گزارش تفريغ ديوان محاسبات اعلام شد، نزديك به 3 هزار ميليارد تومان بيشتر است.»
در قبال اين همه بدهي چقدر دارايي ايجاد كرديد؟
پول نفت كجا هزينه شد؟

دولت سيزدهم مدعي است كه به راحتي نفت ميفروشد و پول آن را هم وارد كشور ميكند. حتي از گوشه و كنار صحبت از درآمد 40 ميليارد دلاري نفت هم هست. البته كه رسانهها چيزي در اين باره در دست ندارند و ما هم نميتوانيم تا زمان انتشار گزارش دقيق و جامع در اين باره، چنين ادعايي را تاييد يا تكذيب كنيم.
اما سوال اين است كه اگر اين ميزان نفت به فروش رفته و پول آن هم دريافت شده، اصلا براي چه هدفي اوراق منتشر شده؟ همين الان دو سال از عمر دولت گذشته، 6 وزير و سه معاون رييسجمهور عوض شدهاند كه در تاريخ پس از انقلاب بيسابقه است. اما گزارشي جامع و روشن از نحوه هزينهكرد اوراق قرضه منتشر نشده است.
آنچه در اين تحليل فراموش شده است بدهي پايدار است ؛ هرچند نوبخت از دولت سيزدهم مي پرسد :
در قبال اين همه بدهي چقدر دارايي ايجاد كرديد؟
بدهي پايدار چيست ؟
بر اساس ادبیات پایداری مالی اگر رشد بدهی دولت از رشد GDP بیشتر نباشد بدهی پایدار است.
علیرضا ساعدی سارخانلو دانشجوی دکتری اقتصاد دانشگاه شهید بهشتي ، حسن درگاهی دانشیار اقتصاد دانشگاه شهید بهشتی در مقاله پژوهشي تحلیل پایداری بدهی دولت با تاکید بر کاربرد قاعده مالی در اقتصاد ایران مي نويسند:
« کسری بودجه ماندگار دولت ایران همراه با تغییر روش تامین مالی به سمت انتشار اوراق مالی اسلامی در سالهای اخیر سبب شده است تا درباره روند واگرای بدهیها و توانایی بازپرداخت دولت ملاحظاتی بروز نماید. در این مقاله با استفاده از برآورد یک الگوی اتورگرسیون با وقفههای توزیع شده، ابتدا نسبت کسری بودجه به تولید ناخالص داخلی تحت دو سناریوی خوش بینانه و بدبینانه برای سالهای 1401 تا 1405 پیشبینی و سپس نسبت بدهی به تولید ناخالص داخلی طی 5 سال آتی محاسبه و پایداری مالی دولت با کاربرد برخی از قواعد مالی مورد تحلیل قرار میگیرد. مطابق نتایج، نسبت مانده بدهی به تولید ناخالص داخلی در هر دو سناریو دارای روند افزایشی است که می تواند زمینه بروز ناپایداری مالی دولت باشد. نتایج حاکی از دو یافته مهم است. اول آن که حتی بهبود رشد اقتصادی در غیاب اصلاحات ساختار بودجه، تاثیر چندانی بر بهبود پایداری بدهی دولت ندارد. دوم آن که سرکوب نرخ بهره اسمی در شرایط تورمی که منجر به نرخهای بهره حقیقی منفی می شود، تنها عاملی است که میتواند پایداری مالی دولت را تضمین کند که این سیاست نیز به انگیزه پسانداز، سرمایهگذاری و تولید بخش خصوصی آسیب میزند. بنابراین دولت و بانک مرکزی با یک بده-بستان بین تورم بالا و پایداری مالی دولت مواجه هستند و این هشدار جدی وجود دارد که نمیتوان همیشه با تورم مزمن، پایداری مالی دولت را حفظ کرد. تحقق پایداری مالی در شرایط تورمی پایین جز با اصلاحات بودجهای و کاربرد قواعد مالی تعهدآور امکانپذیر نیست .

مرکز پژوهشهای مجلس با هشدار درباره رشد بدهی های عمومی پیش بینی کرد: نسبت بدهی به تولید ناخالص داخلی در ایران در سال های 1399 و 1405 به ترتیب 4 / 52 و 4 / 73 درصد خواهد بود و این رقم در این دو سال به ترتیب در سطح «در آستانه هشدار» و «در آستانه خطر» قرار خواهد گرفت.
به گزارش خراسان، مرکز پژوهش های مجلس در گزارشی به پیش بینی نسبت بدهی (دولت) به تولید ناخالص داخلی پرداخت. در این گزارش، با اشاره به تعاریف صندوق بین المللی پول از بازه هشدار و خطر برای نسبت بدهی به تولید ناخالص داخلی آمده است: مطابق این بازه، کشورهای در حال توسعه ای که نسبت بدهی به تولید ناخالص داخلی آن ها بالاتر از 50 درصد است، در آستانه هشدار و بالاتر از 70 درصد در آستانه خطر قرار دارند.
این گزارش در خصوص وضعیت شاخص یادشده برای اقتصاد ایران افزوده است: «برآوردهای کارشناسی نشان می دهد که نسبت بدهی به تولیدناخالص داخلی در ایران در سال 98 (بر اساس آمارهای بانک مرکزی) حدود 48 درصد، در سال 99 حدود 4 / 52 درصد و در سال 1405 حدود 4 / 73 درصدخواهد بود.» بدین ترتیب نسبت بدهی به تولید ناخالص داخلی ایران امسال به وضعیت «در آستانه هشدار» و در سال 1405 به وضعیت «در آستانه خطر» خواهد رسید. البته محاسبات این مرکز باتوجه به آمار مرکز آمار از تولیدناخالص داخلی، مقدار کمتری را برای نسبت بدهی به تولید ناخالص داخلی نشان می دهد. با این حال، روند محاسبه با داده های بانک مرکزی و مرکز آمار ایران، جای هشدار را برای بدهی های دولت باقی می گذارد.
هشدار مرکز پژوهش های مجلس در شرایطی است که دولت برای رفع کسری بودجه تا 200 هزار میلیارد تومانی خود طی امسال، به انواع روش های بدهی روی آورده است. طرح گشایش نفتی که چندی پیش مطرح و با انتقادهای کارشناسان نیز مواجه شد، نمونه ای از این رویکرد است. از سوی دیگر دولت فروش اوراق بدهی را در دستور کار خود قرار داده که اگر چه نسبت به راه های دیگر پوشش کسری بودجه شفافیت بیشتر و آثار مخرب کمتری دارد، اما پیش بردن این مسیر نیز دارای مسائلی از جمله روند کاهشی استقبال بازار پول از این اوراق است.
مرکز پژوهش های مجلس هشدار داده است که استقراض بیش از اندازه دولت می تواند خطر ناتوانی دولت در بازپرداخت این بدهی ها و اعلام نکول دولت را به همراه داشته باشد. معضلی که معمولاً با اعتراض های اجتماعی و هزینه ای اقتصادی و سیاسی همراه است.این گزارش البته اشاره ای به رقم دقیق تولید ناخالص داخلی و بدهی دولت نکرده است اما براساس آخرین آمار مرکز آمار ایران ارزش تولید ناخالص داخلی در سال 98 بیش از 696 هزار میلیارد تومان بوده است.

به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری فارس، آن که دخلش با خرجش نمی خواند به ناچار قرض کرده و با درآمد سایرین خرج خود را میپردازد.
گاهی این قرض ماهیت موقت دارد. مانند شخص بیماری که به دلیل افزایش مخارجش و یا فردی که موقتاً بیکار شده به دلیل کاهش درآمدش نیاز به قرض دارد. برخی اوقات نیز تراز نبودن دخل و خرج دائمی بوده و امیدی برای کاهش مخارج در آینده یا افزایش عایدی وجود ندارد. در این حالت شخص بدهکار توان بازپرداخت بدهی های خود را نداشته و با استقراض مداوم بدهی هایش روزافزون می شود تا جایی که دیگر کسی حاضر به قرض دادن به او نیست. نوع دیگری از قرض نیز وجود دارد که با هدف استفاده از موقعیت پیش آمده و کسب منفعت بیشتر انجام می شود. قرض بازرگان برای خرید کالایی بیشتر و قرض کشاورز برای کاشت در زمین بزرگتر از این قسم هستند.
هرچند در مالیه عمومی دولت پیچیدگی های زیادی وجود دارد، اما به صورت ساده می توان گفت که دولت ها نیز در بسیاری از موارد بیش از درآمد خود خرج می کنند و اختلاف حاصله کسری بودجه را از محل استقراض تأمین می کنند.
عمده درآمدهای دولت در ایران از محل مالیات و فروش نفت است و عمده مخارج دولت عبارتند از: هزینههای کارکنان ادارات مختلف دولتی، مستمری بازنشستگان صندوقهای کشوری و لشکری، خرید کالا و خدمات در راستای وظایف خود و اجرای پروژههای زیرساختی نظیر راه، تونل و سد.

*چرا دولتها استقراض میکنند؟
در گزارش مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی با عنوان «بدهی عمومی به زبان ساده؛ مسیر آتی آن در ایران» درباره موضوع بدهی عمومی آمده است: «تا پیش از فراگیر شدن نظریات جان مینارد کینز، اگرچه در عمل دولت ها این طور رفتار نمی کردند. دولت ها در زمان جنگ بیش از درآمد خود هزینه می کردند و بدهکار می شدند، این بدهی در زمان صلح جبران می شد. چنانکه متوسط بدهی کشورهای توسعه یافته در زمان جنگ جهانی اول و دوم به حدود 80 و 120 درصد از تولید ناخالص داخلیشان رسید که در تاریخ این کشورها کم سابقه است برای مثال ایالات متحده آمریکا در دوران جنگ جهانی دوم اقدام به انتشار اوراق جنگ و استقراض مبالغ قابل توجهی برای تأمین هزینه های جنگ از مردم کرد. بهبود رشد اقتصادی در غیاب اصلاحات ساختار بودجه، تاثیر چندانی بر بهبود پایداری بدهی دولت ندارد.
در نظریات طرفداران مکتب کینزی، بدهی علاوه بر پوشش اختلاف دخل و خرج دولت در مواقع خاص، نقش مهم تری پیدا کرد و به راهکاری برای تحریک تقاضای کل در اقتصاد تبدیل شد. در این نگاه دولت در زمان رکود با منابع حاصل از استقراض، تقاضای کل را تحریک کرده و با اتمام دوره رکود و در دوره رونق، بدهی ایجاد شده خود را بازپرداخت می نماید. این نظریه موجب شد تا کشورها در شرایط رکودی اقدام به استقراض کنند. بدهی نزدیک به 80 درصد تولید ناخالص داخلی کشورهای توسعه یافته در دوران رکود بزرگ و بحران مالی، از شواهد این راهکار مقابله با رکود است».
در ادامه این گزارش بازوی کارشناسی مجلس آمده است: «دلیل دیگر استقراض دولت ها کسب منفعت از شرایط موجود نظیر بازرگان و کشاورز بوده است. حداقل از نیمه دوم قرن نوزدهم به بعد قانونی نانوشته برای تأمین مالی دولت مطرح بوده است: مخارجی که باعث افزایش ثروت اقتصاد کشور در سال های آتی می شوند، در صورتی که میزان ثروت افزایش یافته حداقل به میزان هزینه اضافی ناشی از قرض کردن باشد، می توانند از طریق بدهی تأمین مالی شوند. لذا دولت ها بخشی از هزینه های خود را که معتقد به بازده بالای آنها بوده اند و محدودیت های بودجهای اجازه انجام آنها را نمی داده است از طریق بدهی تأمین مالی کرده اند.
برخی مواقع نیز دولت ها همانند شخصی که عدم تعادل دخل و خرجش دائمی است، به صورت فزاینده قرض می کنند و از این طریق سطح مخارج خود را همواره بالاتر از درآمد خود حفظ می کنند. عدم تعادل دائمی بودجه دولت یا ناشی از خرج زیاد دولت و عدم کارایی آن است یا ناشی از توان پایین برای جمع آوری مالیات ، عدم موفقیت در بهبود محیط کسب وکار، تحریک تولید و تقویت صادرات، فرار مالیاتی گسترده یا عدم تعریف پایه های مالیاتی مناسب. در این حالت دولت ها مجبور به استقراض فزاینده اند، زیرا باید هزینه بدهی های گذشته خود را نیز پرداخت کنند.لبنان یکی از کشورهایی است که سال های متمادی از این روش، کسری دخل و خرج خود را پوشش داده است».

*تبعات مهم نکول بدهیهای دولت
در گزارش این مرکز پژوهشی با اشاره به این موضوع که دولت ها می توانند به شیوه های مختلف قرض کنند، ولی متداول ترین شیوه در ادبیات اقتصادی که از سایر روش ها دارای شفافیت بیشتر و آثار مخرب کمتری است، انتشار اوراق بدهی است که در اَشکال، سررسید و تحت عناوین مختلف قابل انجام است، درباره نکول بدهی و پیامدهای آن آمده است: «استقراض بیش از اندازه دولت در هریک از حالت ها و اهداف فوق می تواند موجب ناتوانی دولت برای بازپرداخت بدهی هایش و اعلام نکول دولت شود. نکول در حالت استقراض فزاینده دولت برای پوشش دخل و خرج دائمی خود محتمل تر بوده و سریع تر رخ می دهد. در این صورت دولت از بازپرداخت اصل یا سود بدهی های خود امتناع کرده و با طلبکاران برای مهلت گرفتن یا تخفیف وارد مذاکره می شود.
نکول بدهیهای دولت معمولا با اعتراضهای اجتماعی و هزینه های اقتصادی و سیاسی همراه است. مطالعات اقتصادی نشان داده است که با نکول دولت ؛ رشد اقتصادی، اعتبار دولت، تجارت بین المللی و ... آسیب دیده و فرار سرمایه رخ می دهد. در تاریخ سیاست گذاری اقتصادی نکول های فراوانی اعم از نکول بدهی های خارجی و داخلی برای دولت های مختلف ثبت شده است. نکول بدهیهای دولت آرژانتین، لبنان و یونان ازجمله مهم ترین نکول های اخیر در جهان هستند.
بخش عمده نکولهای ثبت شده در کشورهای مختلف مربوط به بدهی های خارجی بدهی به ارز خارجی است، ولی بدهی های داخلی نیز در شرایطی از طریق افزایش ریسک اعتماد به دولت و افزایش نرخ بهره همراه با افزایش بدهی و اختلال در سایر بازارها می توانند منجر به نکول یا ایجاد بحران در اقتصاد شوند».
تاثیر تورم، رشد اقتصادی و نرخ سود بر پایداری بدهی های دولت
در گزارش این مرکز پژوهشی درباره مسیر آتی بدهی عمومی آمده است: «مسیر آتی بدهی های دولت و پایداری آن به چند متغیر کلان اقتصادی وابسته است. از آنجایی که بخش قابل توجهی از کسری بودجه دولت از طریق استقراض تأمین می شود، لذا رابطه مستقیم میان ناپایداری بدهیهای دولت و شاخص نسبت بدهی به تولید ناخالص داخلی و کسری بودجه برقرار است.
با افزایش تورم بدهیهای داخلی دولت ارزش حقیقی کمتری خواهند داشت، در نتیجه رابطه تورم و پایداری بدهی دولت معکوس است. تقویت رشد اقتصادی نیز موجب افزایش پایداری بدهیهای دولت و کاهش شاخص بدهی به تولید ناخالص داخلی میشود.
آخرین عامل اصلی و مؤثر بر پایداری بدهی های دولت نرخ سود است. با افزایش این نرخ هزینه استقراض مجدد دولت بالا رفته و لذا پایداری بدهی های دولت تضعیف می شود».
*پیش بینی مرکز پژوهشها از نسبت بدهی به تولید ناخالص داخلی در ایران
در بخش پایانی این گزارش مرکز پژوهش های مجلس آمده است: «برآوردهای کارشناسی نشان می دهد که نسبت بدهی به تولید ناخالص داخلی در ایران در سال 1398 براساس آمارهای بانک مرکزی از تولید ناخالص داخلی حدود 48 درصد و در سال 1399 در حدود 52 درصد خواهد بود. این ارقام براساس برآورد مرکز آمار از تولید ناخالص داخلی به ترتیب به 34 و 37 درصد کاهش پیدا می کند».
همچنین طبق محاسبات بازوی کارشناسی مجلس در اپلیکیشن تعاملی آنلاین برای محاسبه مسیر آتی بدهی عمومی، نسبت بدهی به تولید ناخالص داخلی در ایران در سال 1405 براساس آمارهای بانک مرکزی از تولید ناخالص داخلی 73.4درصد و این رقم براساس برآورد مرکز آمار از تولید ناخالص داخلی به 59.7 درصد خواهد بود».
به گزارش فارس، براساس پیش بینی های فوق و براساس آمارهای بانک مرکزی از تولید ناخالص داخلی، نسبت بدهی به تولید ناخالص داخلی در ایران در سال جاری به وضعیت «در آستانه هشدار» و در سال 1405 به وضعیت «در آستانه خطر» خواهد رسید.
با توجه به انکه بدهي دولت از آستانه هشدار به سرعت به آستانه اخطار نزديک مي شود ، به دولتمرداني جون نوبخت و خاندوزي و ... پيشنهاد مي شود مناظره هاي کارشناسي براي پيشگيري از ورود به آستانه خطر را برگزار کنند .
این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید
گروه استان ها و شهرستان ها/
« کار گروه مرکب امید آفرینان صندوق ذخیره فرهنگیان » ( 1 ) در نامه ای که خطاب به نمایندگان مجلس شورای اسلامی نوشته اند ؛ خواهان توجه بیش از پیش و جدی گرفته شدن مطالبات فرهنگیان عضو در موسسه صندوق ذخیره فرهنگیان از مراکز تصمیم گیر و مسئول شده اند .
متن کامل این نامه که در اختیار « صدای معلم » قرار گرفته به شرح زیر است .

چکيده گفت و گو :
اولويت اول اعضا محترم صندوق ذخيره فرهنگيان ورود دارايي های صندوق به بورس يا فرا بورس است که مقدمه تخصيص ارزش مالکانه مي باشد که ( اينجا ) به آن اشاره شد .
در یادداشت « مرور و ياد آوري برخي موارد قانوني با رئيس هيات امنا ي صندوق ذخيره فرهنگيان ؟ لطفأ توجه فرماييد ! » به چند مورد اشاره شد:
در اين گفت و گو با نگاهي گسترده ، مفاهيم حاکميت شرکتي ، حکمراني شايسته (حکمراني خوب ) ، اصول راهبري شرکتي ، آئين نامه نظام راهبري مصوب 11 / 8 / 1386 ، دستوالعمل حاکميت شرکتي 24 / 4 / 1397 ، فرهنگ يادگيري سازماني ، نوآوري باز و .. پيش نويس آئين نامه انتخاب 6 نفر هيات امناء (تهيه شده توسط مطالبه گران صندوق ذخيره فرهنگيان ) ارائه شده به دفتر وزارت آموزش و پرورش را بررسي مي کنيم تا شرايط اصلاح ساختار موسسه صندوق ذخيره فرهنگيان فراهم شود .
تلاش مي کنيم تا شرايط گذر از قيم مابي حاکم در حال حاضر را معرفي کنيم و شرايط حرکت به سوي مشارکت صاحبان اصلي سرمايه را ترسيم نماييم .
مقدمه
مهدي سورگي :
" ... فرض بر این است تمام فرهنگیان عضو انسان های عاقل و بالغی هستند که می توانند صرفه و صلاح خود را خود تشخیص دهند و نیاز به قیم ندارند. "
همان طور که قبلأ اشاره شد ؛ قانون اجازه تغيير قيم نالايق را مي دهد .
خلاصه قسمت هاي قبل :
با وجود نکات بسيار مثبت و مفيد اقدام محمد علي نجفي در تاسيس موسسه اي کاملأ خصوصي ، متاسفانه ساختاري که بعد از نجفي ادامه يافت مسئولين را قيم اعضا تلقي نموده است که برخي از روساي هيات امنا ، احساس قيم بودن بيشتر و برخي احساس قيم بودن کمتر داشته اند .
برخي از وزراي آموزش و پرورش در مخالفت با قيم مابي در صندوق ، خوش درخشيده اند :
طبق قانون در کليه موسسات غير تجاري از جمله صندوق ذخيره فرهنگيان بالاترين رکن ، مجمع عمومي است که متاسفانه رکن مجمع عمومي در بيش از ربع قرن گذشته در صندوق وجود نداشته و وزير يا سرپرست آموزش و پرورش قيم بزرگ اعضا بوده و مي باشند .
اخيرا در شبکه هاي اجتماعي مخصوص فرهنگيان به صراحت اشاره شده است که از بهمن 1400 که تيم کارشناسي منتصب خود ِ وزير آموزش و پرورش ورود 20 % دارايي ها را به فرا بورس تصويب نمودند ولي به دليل آنکه مقام محترم وزارات آموزش و پرورش براي ورود به بورس به يقين نرسيدند ، امکان ثبت اين دارايي ها در فرا بورس قبل از پايان سال 1400( زمان مقرر ) از دست رفت .
چرا رياست محترم هيات امنا به نظر مشاوران غير عضو که شايد مخالف منافع اعضا هستند توجه مي کند و با مشاوران عضو صندوق ديدار ندارد ؟
قيم بزرگ ، ضرر و زيان وارده به اعضا را چگونه مي توانند جبران کند ؟

براي مبارزه با فساد در اين موسسه ، بهترين راهکار حکمراني شايسته ( بهره مندي از کارشناسان عضو صندوق ) است .
اگر بخواهيم مکانيزم حاکم بر سرمايه يک ميليون ششصد هزار عضو صندوق يعني قيم مابي را ملغي نماييم شايسته و بايسته است که اعضا يعني صاحبان اصلي سرمايه نيز در تدوين اسناد بالا دستي نقش آفريني نمايند .
سریع ترین راه کاهش تنش پيش آمده بين مسئولين (قيم اعضا ) و اعضا به شرح ذيل است :
مثلا از اسفند 1400 ، اساسنامه موسسه کاملا خصوصي صندوق ذخيره فرهنگيان مجددآ با تغييراتي به کميسيون اجتماعي دولت ارجاع شده است گويا قيم مابي مسئولين از گذشته تا ابد ادامه خواهد يافت .
شايسته و بايسته است که دلايل دقيق چرايي ارجاع مجدد اساسنامه به کميسيون اجتماعي دولت ، به اطلاع ِ مجمع عمومي استاني برسد و شکاف بين مسئولين صندوق ( حقوق بگيران صندوق ) با اعضا ، صاحبان اصلي سرمايه ها به حداقل برسد .
موسسه صندوق ذخيره فرهنگيان يک موسسه کاملأ خصوصي است که تمامي سرمايه ان متعلق به اعضا مي باشد ( حتي هبه و کمک دولت هم در قالب کمک به بخش خصوصي به حساب اعضا واريز مي شود ) لذا اعضا نياز به قيم ندارند .
از ويژگي بارز پيش نويس آئين نامه انتخابات مطالبه گران ، مخالفت کامل با قيم مابي حاکم بر صندوق مي باشد . طبق قانون در کليه موسسات غير تجاري از جمله صندوق ذخيره فرهنگيان بالاترين رکن ، مجمع عمومي است که متاسفانه رکن مجمع عمومي در بيش از ربع قرن گذشته در صندوق وجود نداشته و وزير يا سرپرست آموزش و پرورش قيم بزرگ اعضا بوده و مي باشند .
در ساختار اين آئين نامه ، عملکرد شوراي عالي مجمع نمايندگان هم توسط اعضا نظارت مي شود .
قانون سوت زن ؛ حکمراني خوب و اصول حاکميت شرکتي در پيش نويس آئين نامه انتخاب 6 نفر هيات امنا توسط مطالبه گران به خوبي مورد توجه قرار گرفته است .
احمد توکلي مولد سازي دارايي هاي دولت را نوعی «کاپیتولاسیون» دانست که برای مدیران سیاسی دارای امضای طلایی مصونیتی ایجاد می کند که حتی برای رهبری و مسئولان رده بالای دیگر نظام نیز چنین مصونیتی پیش بینی نشده است.
اگر روساي هيات امنا به گفته خود در رسانه ها ( حکمراني شايسته و حاکميت شرکتي ) باور داشته باشند ؛ قطعا از مشارکت اعضا در اصلاح ِ ساختار قيم مابي ، استقبال مي کنند .
مطالبه گران به جای آنکه بنشینند و منتظر تحميل قوانین از سوی نهادهای بیرونی باشند، پیشتازانه دستورالعمل های اختصاصی فرهنگ سازمانی خود را طراحی نموده اند .
همه مخالفان فساد و همه مبارزان با سوء استفاده مالي قطعأ از اين ساختار معرفي شده در پيش نويس آئين نامه مطالبه گران بشدت و با جديت حمايت خواهند کرد .
پيشنهاد مي شود :
رياست محترم هيات امناي صندوق که طبق تبصره 1 ماده 10 اساسنامه قانوني 1400 ، تهيه و تدوين اولين آئين نامه انتخابات 6 نفر هيات امنا ي منتخب اعضا را عهده دار مي باشد يک کار گروه با حضور کارشناسان تدوين کننده پيش نويس مطالبه گران تشکيل دهند .
خروجي جلسات کارشناسان عضو و مسئولين در رسانه ها و شبکه هاي مجازي از جمله در تار نماي وزين « صدای معلم » قابل نقد مي باشد در غير اين صورت همچون رتبه بندي با نگارش و تصحيح سريالي آیين نامه و در نهايت نارضايتي ذينفعان که در اينجا صاحبان اصلي سرمايه هاي صندوق مي باشند مواجه مي شويم .
با توجه به ساختاري که در پيش نويس آئين نامه مطالبه گران براي انتخاب 6 نفر هيات امنا که يک ساختار گسترده در سطح کشور را تحت مديريت خود اعضا ( صاحبان اصلي سرمايه ) طراحي شده است ؛ يادگيري سازماني ( اعضاي صندوق ذخيره فرهنگيان خطا ها را کشف و براي اصلاح آن اقدام نمايند) قابل اجرا مي باشد .

يک ويژگي نو آوري باز چنين است :
« واقعا همه باهوشها نه میخواهند و نه میتوانند برای ما کار کنند، بنابراین ما باید آنها را پیدا کنیم و از دانش و نخبگی آنها بهره بگیریم. "
حاکمیت شرکتی حرکت به سوی حکمرانی خوب در کشور است، چرا که تمام اجزای کشور به سمت حاکمیت درست و اصولی حرکت کرده و با حاکم شدن شفافیت، نظامهای کنترلی و اختیارات، پاسخ گویی، استفاده از مدیران مستقل و جلوگیری از تعارض منافع شخصی با منافع سازمانی در این راستا فرهنگ سازی و اصلاح مدیریت صورت می گیرد.
اعضاي صندوق ذخيره فرهنگيان ، موارد ِ ذيل را همواره يادآوري مي نمايند :
اول ؛ شکست بزرگ هيات امنا و رياست محترم آن در سال ِ 1400 و عدم ثبت نماد هلدينگ پترو فرهنگ در فرا بورس .
دوم ؛ ورود هلدينگ ها به بورس و تخصيص حقوق مالکانه اعضا از مهمترين مطالبه آنان مي باشد .
ديگر مطالبات اعضا ، دفاع از ماهيت خصوصي صندوق ، تدوين آئين نامه دموکراتيک براي انتخاب 6 نفر در هيات امنا ، برگزاري انتخابات با اکثريت شش منتخب در هيات امنا و اجراي اساسنامه 1400 و پايان دادن به قيم مابي 28 ساله مي باشند .
سوم ؛ از هيات امنا و رياست محترم صندوق که بعد از شکست بزرگ 1400 ، ( عدم ثبت نماد هلدينگ پترو فرهنگ در فرابورس ) ورود شرکت ها و هلدينگ ها به بورس را مصوب نمودند ، قدرداني مي شود .
چهارم ؛ از مديران کنوني صندوق که تلاش مي نمايند تا حقوق مالکانه اعضا را احصا نمايند ، قدرداني مي شود .
پنجم ؛
پيشگامان مطالبه حقوق مالکانه اعضاي صندوق ، محمد ابراهيم پژوهش ، فاطمه مويدي و ياران صديق آنان مي باشند .
در تداوم اين مطالبه گري ، کنشگران مدني فعال در اين حوزه ( تشکل هاي مدني ، اصحاب رسانه و قلم به دستان ، مديران ابر گروه ها ، بازنشستگان کنشگر ، مديران شبکه هاي اجتماعي ، مطالبه گران و ... ) نقش آفرين بوده اند .
امروزه کار گروه مرکب برآمده از گروه اميد آفرينان صندوق ذخيره فرهنگيان ( هفت طيف رنگين کمان ) پيشتاز احقاق حقوق ِ اعضاي محترم صندوق مي باشند .
با توجه به موارد فوق ، از اعضاي محترم صندوق که تا کنون موفق به ثبت کدبورسي در سايت صندوق نشده اند ، تقاضا مي شود هرچه سريع تر اقدام نمايند و از همه اعضا تقاضا مي شود آموزش ِ مفاهيم اوليه بازار سرمايه را باجديت دنبال کنند .
***
ادامه گفت و گو ؛ قسمت چهاردهم :
پرسش کننده :
جمع بندي تجربيات جهاني و منطقه اي در کشور ما مي گويد در بنگاههای بزرگ اندازه مسوولیتها نیز به همان میزان بزرگتر بوده همچنین مسوولیت اجتماعی نیز باید جدی تر پی گیری شود.
با توجه به کثرت اعضا حدود يک ميليون ششصد هزار عضو قبلي و کنوني و گسترده بودن هلدينگ هاي صندوق و حجم زياد ارزش دارايي هاي اعضا ، آيا سازمان طراحي شده در پيش نويس آئين نامه انتخابات گروه مطالبه گران به مسئوليت اجتماعي اعضاء توجه کافي نموده است ؟
لطفأ توضيح دهيد .

پاسخ دهنده :
قابل ذکر است :
- انتخاب ِ اعضاي شايسته صندوق براي هيات امناء ، هيات مرکزي نظارت ، هيات مديره بخش ها توسط اعضاي محترم اين سازمان و ارائه کمک معنوي و راهنمايي فکري به کليه منتخبين .
- تلاش در جهت اصلاح، رشد و تعالی فعاليت هاي صندوق با تقويت تفکر کلان نگر با تکيه به نگاه کارشناسي
- کوشش در جهت برقراری حفظ و حمایت از حقوق مادی و معنوی اعضاي صندوق ذخيره فرهنگيان.
تدوين سند چشم انداز ، بيانيه مأموريت ، ... برنامه راهبردي براي اصلاح ساختار سازمان انتخابات به کمک کميسيون هاي داخلي و کارشناسان خبره داخل موسسه و خارج از موسسه .
این آئین نامه هر 4 سال یکبار و به صلاحدید هیات امنای مستقر مؤسسه و يا نصف به علاوه يک اعضاي شوراي عالي مجمع نمايندگان قابلیت بازبینی خواهد داشت.
تبصره 1 : مراجع پيشنهاد دهنده ي ضرورت تغييرات لازم در اين آئين نامه ،هر يک از اعضاي منتخب هيات امناء ، هيات مرکزي نظارت ، هيات مديره و يا ناظران ِ بخش هاي شش گانه ، هيات مديره و يا ناظران مراکز استان و شهر مي باشند که به تشخيص خود و يا بر اساس در يافت پيشنهادات يا شکايات دريافتي از اعضاي محترم صندوق و تحليل ِپيشنهادات يا شکايات ، پيشنهاد تغييرات در اين نامه را به هيات امنا مي دهند .
تبصره 2 : مرجع رسيدگي به پيشنهادات تغيير اين آئين نامه و تصميم گيري نهايي درباره تغييرات و اعمال تغييرات لازم هيات امنا مي باشد که تائيد هيات مرکزي نظارت را لازم دارد .
ملاحظه مي شود در آئين نامه مطالبه گران ، مسئوليت اجتماعي به صورت گسترده توزيع مي گردد و شکايت و پيشنهاد اعضا ، در باره تغيير ِ آئين نامه انتخابات در تصميم سازي نقش آفرين است .

پرسش کننده :
نقش فرا بورس و بورس در گسترش حاکميت شرکتي چيست ؟
پاسخ دهنده ( 21 ) :
شرکتهای بورس و فرابورس باید الزامات و چارچوب روزآمد ِ اجرای حاکمیت شرکتی را برای شرکتهای پذیرفته شده خود تدوین و مراقبت کنند و برای نهادینهسازی این اصل مهم گاهی نیاز به اجبار و الزام نیز احساس میشود.
نایب رییس اتاق بازرگانی ایران با بیان اینکه می باید برای استقرار حکمرانی خوب در کشور به موضوع حاکمیت شرکتی در بنگاهها توجه کنیم و سپس آن را به کل کشور تعمیم دهیم، گفت: بعد از آن، حاکمیت سازمانی و اجرای آن در سازمانهای غیردولتی، تشکلهای خرد و کلان، مجموعههای دولتی که قابلیت انطباق داشته باشند و بعد ترویج آن در سطح کلان میتواند جزو برنامههای بلندمدتی باشد که با الگوگیری از اصول حاکمیت شرکتی در کشور به اجرا درآید. حاکمیت شرکتی حرکت به سوی حکمرانی خوب در کشور است، چرا که تمام اجزای کشور به سمت حاکمیت درست و اصولی حرکت کرده و با حاکم شدن شفافیت، نظامهای کنترلی و اختیارات، پاسخ گویی، استفاده از مدیران مستقل و جلوگیری از تعارض منافع شخصی با منافع سازمانی در این راستا فرهنگ سازی و اصلاح مدیریت صورت می گیرد.
پرسش کننده :
آيا بهره گيري از جمعيت زياد در تدوين استراتژي مفيد است ؟
پاسخ دهنده ( 15 ) :
شرکتها از گنجاندن جمعیت زیادی از شرکتکنندگان مختلف برون سازمانی در اولین مراحل تدوین استراتژی، بیشترین سود را میبرند تا حدی به این دلیل که تفکر جدید را ارائه میدهد اما مهمتر از آن، ایدهای جدید را تصدیق میکند و در نتیجه به مدیران کمک میکند تا حول یک جهت خاص متحد شوند. خوشبختانه، شرکتکنندگان در طی پردازش ایده برای جریان یافتن ایدهها نیازی به اطلاعات خاص شرکت ندارند .
پرسش کننده :
چگونه می توان با استفاده از ظرفیت ها و مکانیزم های حاکمیت شرکتی در ایجاد چارچوب مناسب نظارتی، ارتقاء شفافیت، افزایش کارایی و انسجام هیات مدیره درجهت پیگیری اهداف شرکتی و تاکید بر حقوق سهامداران (به طور خاص و کلیه سرمایه گذاران به طور عام) گام برداشت ؟
پاسخ دهنده ( 20 ) :
در مقاله حاکميت شرکتي ، حمايت از سهامداران منتشر شده در 1387 آمده است :
دو نويسنده این مقاله ، پس از مروری کوتاه بر مفاهیم حاکمیت شرکتی و حقوق سهامداران به لزوم تقویت منافع افراد، شرکت ها و جامعه، تقویت استفاده موثر ذینفعان گوناگون از این منافع می پردازند و با توجه به اهمیت روزافزونی که سرمایه گذاری پایدار در رشد اقتصاد و پیشرفت صنایع دارد، به طور خاص بر ضرورت تقویت منافع و حفظ حقوق سهامداران خرد تاکید می کنند .
تحقیقات نشان می دهند استقرار مناسب مکانیزم های حاکمیت شرکتی موجب جذب و تخصیص بهینه منابع،افزایش کارآیی عملیاتی، استیفای حقوق ذینفعان مختلف و رشد سرمایه گذاری پایدار از طریق جلب اعتماد سرمایه گذاران می شود. برای نیل به این مقصود، مسئولان و سیاستگذاران باید با ایجاد بستر مناسب قانونی و نظارتی، محیطی امن برای فعالیت اقتصادی و سرمایه گذاری سرمایه گذاران فراهم آورند.
در پایان پیشنهاد می شود با تدوین چارچوب ها و رهنمودهای حاکمیت شرکتی، زمینه مناسب برای بهره گیری از ظرفیت های آن در ارتقاء عملکرد شرکت و حمایت ازحقوق سهامداران فراهم شود.
* بخش سوم
* بخش پنجم
* بخش ششم
* بخش هفتم
* بخش هشتم
* بخش نهم
* بخش دهم
منابع :
1- آرشیو سوالات حقوقی از وکلای دادگران ( 1 ) تاریخ انتشار: دوشنبه 01 آذر 14002. تارنماي ثبت فکر برتر
3- تعريف خرد جمعي از ويکي پديا
4- تعريف خرد جمعي از ويکي پديا
6- دنياي اقتصاد لزوم تصميم گيري بر اساس خرد جمعي
8- شرکت سرمايه گذاري گروه توسعه ملي ( سهامي عام ) حاکميت شرکتي و کميته هاي تخصصي
9- آئين نامه نظام راهبردي شرکتي مصوب 11/8/1386 سازمان بورس و اوراق بهادار تهران
10- دستورالعمل حاكميت شركتي شركتهاي پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران و فرابورس ايران
12 .تار نماي پژوهش هاي حسابداري مالي . مدیریت سود، چگونه کیفیت سود شرکتها را تحت تاثیر قرار می دهد؟
13- استراتژي باز ( Open Strategy ) چيست ؟
15 . دنياي اقتصاد : راهنمايي کاربران براي استفاده از استراتژي باز ، استراتژي سازي موفق با خرد جمعي
16 . تحقق خرد جمعی در کنترل شرکتهای زیرمجموعه و بانک
19- «نوآوری باز» چیست و چرا به یک ضرورت تبدیل شده است؟
20- مقاله حاکميت شرکتي ، حمايت از سهامداران
21- حکمرانی خوب با استقرار حاکمیت شرکتی
22- تکرار مطالبات فرهنگیان در دیدار اختصاصی عضو شورای مرکزی سازمان معلمان ایران با وزیر آموزش و پرورش
23 - ويکي پديا : حکمراني خوب يا حکمراني مطلوب
28 .فصلنامه سياستهاي راهبردي و کلان مقاله
تأثیر شفافیت سود بر هزینه سرمایه و بازده اضافی (مطالعه موردی: شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران)
29 . سايت فرا بورس ايران + پرسشهای متداول پذیرش در بازار اول، دومپرسشهای متداول پذیرش در بازار اول، دوم
33 . سخن معلم : در حال محاسبه «ارزش مالکانه» هستیم.
39 . تارنماي الف - واکنش خاندوزی به انتقادها از مصوبه مولدسازی
46 .خبر آنلاين : آقایان سران قوا! این مصوبه تان با 10 اصل قانون اساس مغایر است
48 . سازمان معلمان ايران رر بيانيه اي خواستار لغو مصوبه غير قانوني مولد سازي اموال دولت شد
52 . اقتصاد نيوز- جزئیات مهم از جلسه غیرعلنی مجلس درباره مصوبه مولد سازی- کدخبر: ۵۳۵۶۴ تاريخ : 1401/11/۱۷
این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

شبکه شرق 7 اسفند 1401نوشت ( 1 ) :
در شرایطی که هم مجلس و هم دولت میدانستند اقتصاد کشور بیمار است و در تحریم قرار دارد، با وعده رفع مشکلات اقتصادی و توجه به معیشت مردم سکان اداره کشور را به دست گرفتند و بر کرسیهای سبز بهارستان تکیه زدند ؛ اما حالا گامهایی که برای حل مشکلات اقتصادی برداشتهاند چندان مؤثر نبوده است. مثلا در وضعیتی که طی یک هفته قیمت ارز رکوردشکنی کرده و هر دلار آمریکا از کانال 55 هزار تومان در بازار آزاد هم عبور کرده است، طبق اعلام قبلی، صبح روز ششم اسفند 1401 ، تیم اقتصادی دولت به مجلس آمد و در جلسهای غیرعلنی به توضیح دلایل افزایش قیمت ارز پرداخت.
مسئلهای که حتی در حد مُسکنی موقتی هم اثربخش نبود؛ چرا که به جای بیان راهکارهای علمی و عملی، باز هم به گفتار درمانی پناه بردند. در نهایت هم دولت مدعی شد کمبود ارز برای هیچ یک از نیازهای کشور نداریم و مشکل ورودی ارز از برخی کشورها هم رفع شده و قیمت اعلامی ارز در بازار غیرواقعی است! بنابراین در واکنشی همسو، هم نمایندگان مجلس و هم نمایندگان اقتصادی دولت به این نتیجه رسیدند که نوسانات قیمت ارز کار دشمن و نتیجه جنگی ترکیبی است.
در پایان هم مقرر شد کمیته شش نفره هماهنگی متشکل از نمایندگان مجلس و نمایندگان دولت و سایر دستگاههای مربوطه برای بررسی و نظارت بر بازار ارز تشکیل شود. البته این اولین بار نیست که با جهش قیمت ارز و طلا مواجه میشویم و پیش از این هم تجربه مشابهی برای افزایش قیمت ارز در دوره تصدی محمود احمدینژاد بر کشور وجود داشت.

با دنیا آشتی کنید
علاوه بر رئیس و سخنگوی مجلس، برخی نمایندگان هم درباره تشکیل جلسه غیرعلنی مجلس با تیم اقتصادی دولت نظراتی داشتند که در گفت و گو با «شرق» به بیان این نقطهنظرات پرداختند.
مسعود پزشکیان، نماینده چند دوره مردم تبریز در مجلس در این باره به «شرق» گفت: «در این جلسه هم نمایندگان دولت و هم تعدادی از نمایندگان مجلس صحبت کردند و قرار شد کمیتهای تشکیل دهند و با همفکری یکدیگر تصمیم بگیرند که برای کنترل بازار چه کاری انجام دهند».
این نماینده با تجربه مجلس با بیان اینکه به جز دو نکته که بارها متذکر شدهام، راهی برای برون رفت از این وضعیت کشور نداریم، افزود:
« تا این دو مشکل اساسی حل نشود همه راهکارهایی که میدهیم موقتی است و مشکلی حل نمیشود. اولین نکته ایجاد وحدت و انسجام ملی است. تا زمانی که کشور درگیر گروه بازی و جناح بازیهای سیاسی است، مشکلی حل نمیشود » .
او ادامه داد:
« اینکه یک گروه سیاسی تصور کنند عقل کل هستند و بقیه جریانات سیاسی چیزی سرشان نمیشود، سنگ روی سنگ بند نمیشود؛ پس اول باید این موضوع را حل کنیم » .
پزشکیان تأکید کرد: « باید اول سرمایه اجتماعی را برگرداند؛ سرمایه اجتماعی هم با حذفکردن و کنار گذاشتن و تهمتزدن برنمیگردد. نکته دوم هم باید با دنیا آشتی کنیم. همانطور که شاعر میفرماید: آسایش دو گیتی تفسیر این دو حرف است، با دوستان مروت با دشمنان مدارا. تا این اصل را یاد نگیریم مشکلی حل نمیشود ».
جعفر قادري عضو کمیسیون برنامه و بودجه در انتقاد به تشکیل جلسات غیرعلنی عمومی که برخی بدون تخصص در این جلسات حضور دارند، گفت: « اینکه انتظار داشته باشیم در جلسات عمومی افرادی که تخصصی در این حوزه ندارند نظر بدهند، کار درستی نیست. این جلسات مشترک عمومی بیشتر برای بیان دغدغهها و نگرانیها و تخلیه هیجانات نمایندگان خوب است، اما جلسات تخصصی و کارشناسی نیست. اینکه انتظار داشته باشید از این جلسات راهکار بیرون بیاید آن هم به این شکل که در آییننامه وجود دارد و با قرعهکشی چند نفر بدون تخصص صحبت کنند، خروجی ندارد. مثل این است که من با تخصص برنامه و بودجه درباره مسائل امنیتی و سیاست خارجی صحبت کنم » .
باید بپذیریم متغیرهای ارز متأثر از مسائل سیاسی نیز هست و اینکه امروزه فشار را بیشتر کردهاند و تعداد شرکتها و افراد تحریمی را افزایش میدهند، مردم را نگران میکند .
احمد راستینه، نماینده شهرکرد در مجلس این جلسه را مفید دانست و در گفت و گو با «شرق» گفت:
« در جلسه غیرعلنی روز گذشته ( ششم اسفند ) که به منظور بررسی دلایل نوسانات بازار ارز تشکیل شد، دولت تأکید کرد که در بحث منابع ارزی مشکل و کمبودی نداریم و با توجه به فرایندی که برای وصول ارزهای کشور در خارج از کشور وجود دارد، مشکلات رفع شدهاند و این ارزهای بلوکه شده به کشور برمیگردند » .
او ادامه داد: « ظرفیتی در دولت برای تأمین ارز مورد نیاز کالاهای خدماتی و اساسی و نیازمندی وارداتی کشور درباره کالاهای سرمایهای، با توجه به راهاندازی بازار مبادلهای به تمام معنا فراهم شده است. همچنین با مدیریت و بررسیهای انجامشده، قصه ساماندهی تأمین ارز مورد نیاز واردکنندگان را در دستور کار قرار خواهیم داد » .
سخنگوي کميسيون فرهنگي در پاسخ به اینکه دولت مدعی میشود کمبود ارز نداریم، اما اوضاع اقتصادی کشور به هم ریخته است، دلیل این موضوع را چه چیزی عنوان کرده است؟ گفت:
« دو نگرش مطرح است؛ اول اینکه تورم بر بازار ارز اثرگذار است و دومین نگرش اینکه تکانههای ارزی بر تورم اثرگذار است. این یک اختلاف دیدگاه ماهوی است که بسیار مهم است. قرار شد در قالب بررسیهای دقیق کارشناسی سه مورد جمع بندی شود و دولت با بررسی همه عوامل و مؤلفههای اثربخش بر قیمت ارز، به یک بسته جامع و دقیق در این باره دست یابد » .
جمع بندي :
از آن جایی که مشخص نیست کدام یک از عوامل فوق وضعیت بازار ارز را به اینجا رسانده است، باید از نگاه کارشناسان و صاحبنظران استفاده شود تا بتواند جلوی افزایش بیش از این قیمت ارز و به دنبال آن کالاهای اساسی و ضروری مردم گرفته شود.
در گفت و گوي مجازي ذيل به بررسي اين موضوع مي پردازيم .
***

خلاصه قسمت قبل :
در تمام سالهای بعد از انقلاب، اقتصاد ایران با تورم دورقمی با میانگین 22 درصد روبهرو بوده است. به همین دلیل همیشه میان قیمت واقعی ارز و قیمت مصنوعی فاصلهای نامعقول وجود داشتهاست. دولت ها هم تمام تلاش خود را صرف تثبیت نرخ ارز میکرند ولی با پسلرزههای اندک در بازارهای جهانی یا فضای سیاسی بینالمللی، زلزلههای چند ریشتری در بازار ارز ایران رخ داده که دلیل آن همین حفاظت سخت از قیمت مصنوعی دلار در بازار ارز کشور بوده است .
سياست انقباضي روحاني را برخي از کار شناسان اقتصادي تأئيد مي کردند ولي ثابت نگهداشتن نرخ ارز همان اشتباهي است که معجزه هزار سوم مرتکب شد و جمشيد بسم الله را روانه زندان کرد ! روحاني هم همان اشتباه را کرد و گناه خود را به گردن جمشيد بسم الله ها انداخت !
کنترل دستوري نرخ ارز همچون فشردن فنري است که يک مرتبه رها مي شود و جهش با سرعت آن ، جمشيد بسم الله و جمشيد بسم الله ها را روانه زندان مي کند !
قرن نو نوشت: سید حمید حسینی معتقد است پیش بینی قیمت دلار در بازار به نتیجه مذاکرات وین بستگی مستقیم دارد و احیا یا عدم احیای برجام میتواند دو بازه قیمتی متفاوت را پیش روی دلار قرار دهد .
برای بررسی وضعیت نرخ ارز در ۳۰ سال گذشته، سیر تحول نرخ غیررسمی دلار را میتوان به پنج دوره تقسیم کرد:
دوره اول ۱۳۵۷ تا ۱۳۶۷،
دوره دوم از ۱۳۶۷ تا ۱۳۷۳،
دوره سوم از ۱۳۷۳ تا ۱۳۸۱،
دوره چهارم ۱۳۸۱ تا ۱۳۹۲
و دوره پنج از 1392 تا به امروز.
با توجه به اطلاعات قیمت دلار در ۳۰ سال گذشته تحلیلهای زیر را در این پنج دوره خواهیم داشت.
اگرچه به طور کلی از ابتدای سال ۱۴۰۱ روند قیمت دلار افزایشی بوده اما بیشترین شدت افزایش را در یک ماه اخیر داشته است. توقف مذاکرات برجامی، اوضاع سیاسی و شرایط کنونی کشور از مهمترین عوامل افزایش شدید نرخ ارز به شمار میروند.
اگر بخواهیم به صورت بلندمدت پیشبینی کنیم، در نیمه دوم سال ۱۴۰۱ اگر خبر قطعی در رابطه با مذاکرات برجام منتشر نشود و مذاکرات به بنبست برسد، دلار تا پایان سال وارد کانال بالای ۳۵ هزار تومان و حتی نزدیک ۴۰ هزار تومان نیز خواهد رسید.
سفر رافائل گروسي به تهران و گزارش ايشان در نشست شوراي حکام ، سخنان حداد عادل ( ما مي توانيم با آمريکا روابط اقتصادي داشته باشيم ) ، بدهي 18 ميليارد دلاري عراق به ايران و آمريکا اجازه پرداخت 500 ميليون دلار به ايران .
قابل ذکر است که اقتصاد نيوز پنجشنبه 18 اسفند ساعت 11و يک دقيقه نوشت :
يکي از دلايل که موجب شد دلار آرايش نزولي به خود بگيرد و هيجان خريد دلار فروکش کند ، سفر گروسي به تهران و سيگنال مثبت وي درباره ايران به شوراي حکام بود .

***
بخش پایانی :
پرسش کننده :
آيا خبری از آزادسازی پولها هست؟
پاسخ دهنده ( 24 ) :
قنبری اول دي 1401 ، در پايگاه خبري تحليلي روز نو گفت :
کسانی که فکر میکردند بدون توافق و بدون افایتیاف میتوانند پولها را بگیرند و اقتصاد را اداره کنند، امروز متوجه شدهاند موضوع فراتر از این حرفهاست.
در اولین روزهای استقرار دولت سیزدهم ؛ مخبر، معاون اول رئیسجمهوری اعلام کرد که به زودی پولهای بلوکه شده ایران آزاد خواهد شد. این خبر که با اسم رمز خبر خوش در رسانههای همسو با دولت منتشر شد، البته به حقیقت نپیوست و حالا با گذشت 16 ماه از استقرار دولت هنوز خبری از پولهای ایران در کره و عراق و دیگر کشورها نیست . وقتی با جامعه جهانی ارتباط برقرار نکنید، افای تی اف را قبول نکنید، وقتی بخواهید با سیاست کره شمالی کره جنوبی بسازید، نتیجهاش میشود منزوی شدن !
برخی از فعالان بازار ارز معتقدند که هر بار قیمت ارز روندی افزایشی پیدا میکند، خبر آزادسازی پولهای بلوکه شده به عنوان خبری برای مدیریت بازار ارز منتشر میشود اما دیگر بازار ارز اعتماد خود را به این دست اخبار نیز از دست داده است.
اوایل مهرماه نیز رسانههای حامی دولت و رسانه نزدیک به شورای امنیت ملی از آزادسازی پول ایران در کره خبر دادند اما این مهم هنوز محقق نشده است. در این دوره زمانی همزمان با انتشار خبری در رسانه نور نیوز در خصوص آزادسازی پولهای بلوکه شده، تسنیم به نقل از سخنگوی سازمان ملل از آزادی باقر نمازی از زندان خبر داد. در عین حال وکیل سیامک نمازی خبر مرخصی موقت موکلش را در مصاحبه با خبرگزاری رویترز تأیید کرد.
سیامک نمازی از سال ۲۰۱۵ در زندان به سر میبرد و به جرم «همکاری با دولتهای متخاصم» به ۱۰ سال زندان محکوم شد.
« استفان دوجاریک »، سخنگوی سازمان ملل پیش از این در صفحه توئیتر خود نوشته بود که «باقر نمازی» از زندان آزاد شده و ایران را ترک کرده و «سیامک نمازی» نیز آزاد شده (اما همچنان در ایران) است.
تحریم دوباره ایران پس از خروج ترامپ از برجام البته سبب شد پولهای ایران در بسیاری از کشورها بلوکه شود. طبق گزارشها حجم قابل توجه پول ایران در عراق و کره جنوبی بلوکه است و در سایر کشورها نیز ایران منابعی کمتر در محدوده یک تا سه میلیارد دلار را داراست .
گفته میشود میزان پولهای بلوکه شده ایران در عراق بین ۵ تا هشت میلیارد دلار، میزان پولهای بلوکه شده ایران در کره جنوبی بالغ بر هفت میلیارد دلار و در ژاپن و عمان و ... در محدوده یک تا سه میلیارد دلار است. البته برخی معتقدند ایران در چین نیز چیزی حدود 30 میلیارد دلار پول بلوکه شده دارد اما برخی دیگر بر این اعتقادند این پول در چین بلوکه نشده است.
عضو هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس در گفتوگو با «توسعه ایرانی»: متاسفانه دولت بدون تجربه اجرایی و با دستور و فرمان ، وارد میدان شد و فرصتها را سوزاند.

پرسش کننده :
اهميت روابط تجاري ، اقتصادي ، سرمايه گذاري و... با همسايگان و منطقه چيست ؟
پاسخ دهنده ( 25 ) :
خط لولهای که قرار بود از پاکستان بگذرد و به هند برسد تا نام خط صلح را داشته باشد، در مرز ایران و پاکستان متوقف ماند. پاسخ گوی این بی تدبیری کیست؟ ایران و هند که شرکای مطمئن و استراتژیک بودهاند و از حیث فرهنگی و تاریخی، سرنوشت و پیوستگی کهن دارند، اکنون مراودات محدودی دارند و هر طرف بازاری داشتهایم، امارات و قطر و روسیه جایگزین نفت و گاز ما میشوند تا از حداقلهای پیشین هم محروم شویم.
عدم توجه به سرمایه گذاری و بستن درهای کشور به بهانه تحریم و نپیوستن به معاهدات بینالمللی بانکی و تداوم وضع کنونی، ما را از رقابتی پرسود محروم میکند و سرانجامی جز پیوند با کشورهای بحران زده و درگیر جنگ باقی نخواهد نهاد.
اگر روسیه درگیر جنگ اوکراین است، ما نباید متضرر شویم یا تحت فشار قرار گیریم یا از سرمایهگذاری و تجارت محروم شویم. تداوم وضع کنونی نه تنها به سود ما نخواهد بود، بلکه در یکی دوسال آینده با تورم و بیکاری داخلی و فرسایش زیرساختهای حیاتی و بالأخره از دست دادن بازارهای سنتی در انرژی های فسیلی و پتروشیمی و کانی های خام که ارزان هم میفروشیم، دچار زحمت و صدمه شویم. عجالتاً باید مسیر تجارت طبیعی و مطمئن با هند را از طریق بندر چابهار و فروش نفت و گاز احیا کنیم و گسترش دهیم تا شاید از این روزن گشایشی حاصل شود و کشتی اقتصاد و سیاست ساحل مناسبی برای پهلو گرفتن بیابد!
پرسش کننده :
ایران برای تغییر نوع عضویت خود از ناظر به دایم در سازمان همکاریهای شانگهای چه راهي در پيش رو داشت ؟
پاسخ دهنده ( 26 ) :
به تازگی ایران توانست به عنوان عضو ناظر وارد پیمان شانگهای شود. در زمان اعلام این عضویت که حدود 50 روز پیش ( از تاريخ 4 آبان 1401 ) انجام شد؛ برخی رسانههای حامی دولت در کنار اینکه این خبر را یکی از مهمترین دستاوردهای اقتصادی دولت و عاملی برای بهبود وضعیت اقتصاد تحریمزده ایران ارزیابی کردند؛ عنوان کردند که عضویت در سازمان شانگهای، موجب خروج خودکار ایران از لیست سیاه FATF خواهد شد، در حالی که تصمیم اخیر گروه اقدام مالی برعکس این موضوع را اثبات کرد.
ایران برای تغییر نوع عضویت خود از ناظر به دایم در سازمان همکاریهای شانگهای یک فرآیند حداقل دوساله مربوط به پذیرش توافق نامهها مطابق با رویه سازمان را پیش روی خود دارد.
بهطور کلی، هر کشوری که درخواست عضویت دایم در سازمان شانگهای دارد، باید تمام اسناد و دستورالعملهای آن را بررسی کرده و در فاصله زمانی چند ماهه به آنها ملحق شود. ایران فرصت داشت تا دسامبر به پنج سند ملحق شود. در واقع ایران متعهد شده بود از تاریخ دریافت اطلاعیه دبیرخانه سازمان همکاریهای شانگهای، حداکثر تا اول دسامبر ۲۰۲۲ به منشور، کنوانسیون مبارزه با تروریسم، جداییطلبی و افراطگرایی شانگهای مورخ ۱۵ ژوئن ۲۰۰۱ و پروتکلهای آن ملحق شود.
پرسش کننده :
آيا شرايط پيوستن ايران به پيمان شانگهاي سهل تر از پذيرش FATF بود ؟
پاسخ دهنده ( 27 ) :
جمهورى اسلامى در 4 آبان 1401 نوشت؛
رئيس اتاق ايران و چين ميگويد: قوانيني به مراتب سخت گيرانه تر از اف ايتي اف را با پيوستن به شانگهاي پذيرفتهايم.
حريري رئيس اتاق ايران و چين گفت: اگر حساسيت ما در اين حوزه سياسي نبود، طبيعتاً نبايد به شانگهاي ميپيوستيم. ما قوانيني به مراتب سختگيرانهتر از افايتياف را با پذيرش بندهايي در پيوستن به شانگهاي قبول کردهايم. به عبارت ديگر بايد مواردي را در حوزه مبارزه با تروريسم و نظارت مالي و... مصوب کنيم که بسيار سختگيرانهتر و غليظتر از موارد اعلامي افايتياف است. اتفاقاً همه اين موارد را قبول کردهايم و لوايح مرتبط با اين حوزه نيز در حال تدوين هستند و به زودي به مجلس شوراي اسلامي ارائه شده و بيترديد مصوب خواهد شد.
پرسش کننده :
آيا مي توان با سیاست کره شمالی کره جنوبی را بسازیم ؟
پاسخ دهنده ( 28 ) :
مجید تفرشی گفت :
وقتی با جامعه جهانی ارتباط برقرار نکنید، افای تی اف را قبول نکنید، وقتی بخواهید با سیاست کره شمالی کره جنوبی بسازید، نتیجهاش میشود منزوی شدن !

پرسش کننده :
نرخ رشد موجودي سرمايه کل در دهه 90 شمسي در ايران چگونه بوده است ؟
پاسخ دهنده ( 29 ) :
بر اساس آمارهای بانک مرکزی نرخ رشد موجودی سرمایه کل در دهه ۹۰ نزولی بوده و از ۸.۴ درصد در سال ۱۳۹۰ به ۰.۲ درصد در ۱۳۹۹ رسیده و نرخ رشد موجودی سرمایه در بخش ماشینآلات از سال ۱۳۹۷ به بعد منفی شده است. متأسفانه سوء مدیریت، تحریم، عدم تصویب لوایح اف ای تی اف و ایجاد محدودیتهای اقتصادی برای کشور توسط غرب باعث شده که امنیت سرمایهگذاری و سوددهی سرمایهگذاری در کشور کاهش یابد و به همین دلیل عدهای که به رانت و ... دسترسی دارند ثروتشان بیشتر شده اما در مقابل فقرا فقیرتر شدهاند. این در حالی است که وزیر پیشین و وزیر کنونی نفت نسبت به عدم سرمایهگذاری در صنایع نفت و گاز هشدار دادهاند. همچنین صنعت هوایی به دلیل فرسودگی هواپیماها نیاز به سرمایهگذاری و تأمین قطعات و خرید هواپیمای نو دارد. ماشینآلات صنایع پیشرفته و حتی ساماندهی واگن و اتوبوس و تاکسیهای شهری نیازمند سرمایهگذاری و تعمیر و تأمین قطعات فرسوده هستند. در این شرایط عدم احیای برجام و عدم تصویب اف ای تی اف اقتصاد و تجارت وزندگی مردم را تحت تأثیر قرار داده است.
پرسش کننده :
رابطه بين توسعه يافتگي و شرايط اقتصادي چيست ؟

پاسخ دهنده ( 30 ) :
توسعه نوع یا حالتی از دگرگونی اجتماعی است که انسان براي دست یابی به نیازها و خواسته هاي خود در محیط ایجاد می کند. بشر همواره تلاش می کند محیط زیستی و اجتماعی خود را در جهت پاسخ گویی به نیازهاي خویش دگرگون کند. اکثر جامعه شناسان ، انقلاب صنعتی بریتانیا در قرن نوزدهم را سرآغاز دوران مدرن می دانند. جریان نوگرایی از بطن جوامع غربی برخاسته و منبعث از شرایط ویژه اقتصادي این جوامع می باشد . به عبارت دیگر به خوبی می توان نشان داد که همه ي آن ویژگی هایی که در پیدایش جریان نوگرایی دخیل بوده اند با مجموعه اي از تغییراتی ارتباط دارند که هسته اصلی آن را تحولات اقتصادي تشکیل داده است .
جوامع غربی در مسیر حرکت تدریجی خود به سمت توسعه و صنعتی شدن، نظام ارزشی متناسب با نظام اقتصاد سرمایه داري را نیز بسط داده اند.
پرسش کننده :
توسعه يافتگي را چگونه تعريف مي کنند ؟
پاسخ دهنده ( 30 ) :
توسعه در مفهوم قوي خود، به معناي استفاده از منابع تولید جامعه جهت بهبود شرایط زندگی فقیرترین افراد است.
در معناي ضعیف خود به معناي سهم بیشتر از همه چیز براي تمامی افراد در چارچوب بیشترین سهم براي عده اي انگشت شمار .
مایکل تودارو درکتاب توسعه اقتصادي در جهان سوم می نویسد :
« توسعه را باید جریانی چند بعدي دانست، که مستلزم تغییراتی اساسی در ساخت اجتماعی، طرز تلقی عامه مردم و نهادهاي ملی و نیز تسریع رشد اقتصادي، کاهش نابرابري و ریشه کن کردن فقر مطلق است ».
پرسش کننده :
رابطه بين نوسازي و نابرابري اجتماعي چيست ؟
پاسخ دهنده ( 30 ) :
خصلت نوسازي ایجاد نابرابري میان اقشار و طبقات و مناطق جغرافیایی در جوامع می باشد. به مجرد اینکه کشورهاي در حال توسعه تکنولوژي کشورهاي غربی را می پذیرند، ساخت هاي اجتماعی آنها نیز همانند ساخت هاي اجتماعی کشورهاي غربی خواهد شد. از این رو به نظر می رسد که نظریه نوسازي، با نظریه دوگانگی اقتصادي هم در سطح بین المللی و هم در سطح ملی سازگاري دارد و به نتایج یکسان می انجامد . در سطح خرد، پیشنهاد می شود براي تقویت ارتبـاط و اعتماد متقابل بین اعضاي خانواده، علاوه بر حضور بیشتر والـدین در خانـه، ارتبـاط دوستانه و صمیمی با فرزندان برقـرار کننـد . تأکیـد بیـشتر بـر آمـوزش فرزنـدان و جامعه پذیر کردن آنها نیز ضروري می نماید.
با ورود صنعت در هر جامعه اي شاهد رشد اقتصادي در آن منطقه خواهیم شد. درآمد نفت به عنوان یکی از عوامل کارساز توسعه اقتصادي به ویژه در بخش صنعت و خود یکی از اولین صنایع پیشرفت اقتصاد ایران می باشد. به طوری که در سال هاي پس از انقلاب به طور متوسط در حد 54 درصد بوده است. وابستگی 42 درصد یا بیشتر از درآمد بودجه عمومی دولت ها از نفت آنها را واجد ویژگی هاي دولت رانتی می کند. به طور معمول طیف محدودي از افراد در دستگاه هاي دولتی و یا در بخش خصوصی، به واسطه نزدیک بودن به منبع توزیع رانت، مزایا و بهره هاي فراوانی می برند. دکتر کاتوزیان معتقد است که در این شرایط می توان سه گروه اجتماعی را از هم تشخیص داد:
پرسش کننده :
مفهوم سرمايه اجتماعي چيست ؟
پاسخ دهنده ( 31 ) :
همانند تعداد زیادي از مفاهیم جامعـه شناسی، سرمایه ي اجتماعی یـک مفهوم فرا رشته اي، چند وجهی، ،مبهم با تعاریف مختلف و از موضوعات مورد بحث در چند دهه ي اخیر است . در علوم سیاسی، روانشناسی و مردم شناسی، منظـور از سرمایه اجتماعی ؛ هنجارها، شبکه ها و سازمان هـاي رسـیدن بـه منـابع محدود و قدرت کانال انجام تصمیم گیري ها و سیاست گذاري هـا اسـت . دانشمندان ایـن علوم نیز از طریق تجزیه و تحلیل هنجارها، شبکه نهادها بـه مفهـوم سـرمایه ي اجتماعی دست پیدا می کنند .
اقتصاددانان ایـن مفهوم را از طریق تجزیه و تحلیل نهادي ، قراردادها ، روابـط متقابل بـین افـراد ، آثار آن بـر مبادلات و سرمایه گذاري ها بررسي مي کنند .

پرسش کننده :
رابطه بين رشد اقتصادي با افزايش آزادي هاي مدني در چيست ؟
پاسخ دهنده ( 31 ) :
افـزایش آزادی های مدنی سهم سرمایه گذاری در تولید ناخالص داخلی را که به طور معمول حدود 20 درصد است، 5 درصد افزایش مي دهد . ناك و کیفر ( 1997 ) سرمایه اجتماعی را با کیفیت نهادهاي سیاسی، حقوقی و اقتصادي یک جامعه معادل در نظر مي گيرند . این مطالعه با استفاده از شاخص هاي مختلف کیفیت نهادي کـه توسـط نهادهاي سرمایه گذاري و گروه هاي حقوق بشر تدوین شده است ، نشان مي دهد کـه مـواردي چون اعتماد همگانی، حاکمیت قانون، آزادي هاي مدنی و کیفیت دیوان سـالاري بـا رشد اقتصادي همبستگی دارد .
پرسش کننده :
کاهش سرمايه اجتماعي چه تاثيري بر رشد اقتصادي دارد ؟ « توسعه را باید جریانی چند بعدي دانست، که مستلزم تغییراتی اساسی در ساخت اجتماعی، طرز تلقی عامه مردم و نهادهاي ملی و نیز تسریع رشد اقتصادي، کاهش نابرابري و ریشه کن کردن فقر مطلق است »
پاسخ دهنده ( 31 ) :
سوري ( 1384 )در مقاله ي خود بـا عنـوان " سرمایه اجتمـاعی و عملکـرد ،اقتصادي " :
به یک بحث تجربی در مورد اقتصاد ایران پرداخته است . ابتدا سرمایه ي اجتماعی را بر اساس کارکرد آن، افزایش جرایم و تخلفات در اثر کمبـود سـرمایه ي ،اجتماعی اندازه گیري کرده و سپس آثار آن را بر دو متغیر مهـم رشـد اقتـصادي و سرمایه گذاري خصوصی بررسی کرده است. در این تحقیق با در نظر گرفتن تعـداد پرونده هاي چک هاي بلامحل به عنوان شاخص سـرمایه ي اجتمـاعی ، اثـر معنـی دارکاهش سرمایه اجتماعی بر رشد اقتصادي را نتیجه گرفته است .
نتایج نشان می دهند کـه بین کاهش سرمایه اجتماعی و رشد اقتصادی رابطه ی معکوس وجود دارد .
پرسش کننده :
راهکار هاي خرد و کلان افزايش سرمايه اجتماعي در ايران چيست ؟

پاسخ دهنده ( 31 ) :
نتایج به دست آمده نشان می دهنـد کـه سـرمایه اجتمـاعی در ایران رو به کاهش است .
در سطح خرد، پیشنهاد می شود براي تقویت ارتبـاط و اعتماد متقابل بین اعضاي خانواده، علاوه بر حضور بیشتر والـدین در خانـه، ارتبـاط دوستانه و صمیمی با فرزندان برقـرار کننـد . تأکیـد بیـشتر بـر آمـوزش فرزنـدان و جامعه پذیر کردن آنها نیز ضروري می نماید.
در سطح کلان دولت می تواند با مشارکت دادن عملی هر چه بیـشتر مـردم در تصمیم گیري ها ، تقویت و تشویق نهادهاي مردمی، وضع قـوانین و مجـازات هـاي سنگین براي عوامـل فـساد و نـابود کننـده ي سـرمایه ي اجتمـاعی در جامعـه و بـه خصوص در نهادهاي دولتی، توجه ویژه به آموزش و پرورش، پرهیز از تـصدي گري دولتی، ایجاد امنیت عمومی و تثبیت آن، ایجاد قـوانین کـارا و بـا ثبـات در جهـت حقوق مالکیت، ایجاد راهکارهایی در جهت کاهش نرخ تـورم و بیکاري در جامعـه، اطلاع رسانی شفاف و افزایش قابلیـت پاسخ گویی بـه مـردم، از کـاهش سـرمایه ي اجتماعی در جامعه جلوگیري کند.

پايان گفت و گو
منابع :
1- شبکه شرق 7 اسفند 1401 ساعت صفر
5- آيرومارت ، سوم اسفند 1401 نمودار قیمت دلار در ۱۰ سال گذشته
11- همتی خطاب به رئیسی : « استعفا بدهید» و کنار بروید / مردم را معطل نکنید !
17 . آنچه علیرضا اکبری در مورد برجام و FATF گفته بود18. اقتصاد 24 جمعه 19 اسفند 1401 - از نقشه دولت برای اقتصاد ایران در سال ۱۴۰۲ چه میدانیم؟ بودجه سال ۱۴۰۲، برنامهای برای محقق نشدن!!
19. فریدون مجلسی دیپلمات سابق در اعتماد آنلاين اول اسفند 1401: اگر تحریمها برداشته یا FATF تصویب شود، قیمت ارز کنترل میشود ؟20. مرتضي افقه در گفت و گو با ديدبان اول اسفند 1401
این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید