گروه گزارش/

آن چه در زیر می آید ؛ گفت و گو با « مهدی سورگی » معلم و عضو کمپین احقاق حقوق فرهنگیان عضو «موسسه صندوق ذخیره فرهنگیان» از راه‌های قانونی است .

بخش پایانی این گفت و گو را می خوانید.

در خبرها داشتیم که بیش از ۷۰ درصد دارائی و ثروت مملکت در تهران آرام گرفته است. به قول معروف  ،سی استان کار می کنند تا پایتخت را سیر کنند. البته پیرامون تهران و کرج مملو از حاشیه نشینانی است که به قوت لایموت شب خود محتاجند. توزیع مثلث « ثروت، قدرت و موقعیت » در ایران به شدت ناعادلانه و رانت محور است. اگر به مافیا وصل نباشی محال است بتوانی فراتر از حد متوسط قدم برداشته و به راس هرم نزدیک شوی. چیزی که عیان است آن است که سرمایه اجتماعی و اعتماد مردم به شدت کاهشی بوده و با سقوط آزاد روبه روست.

 اقتصاد دستوری نیست

این روزها ، مدیریت عقل محوری حداقل در حوزه اقتصاد به چشم نمی خورد . مدیریت های موازی، شعاری و احساسی مردم را کلافه و گیج وا گیج کرده است. هر روزِ خدا سفره یک لاقبای منِ معلم، منِ کارگر منِ ... کوچک و کوچک تر می شود.

اقتصاد علم است و قوانین خود را داراست و تابع دستور و بگیر و ببند سلاطین سکه و ارز نیست. قیمت کالا را نه بخشنامه و دستورالعمل، بلکه قانون « عرضه و تقاضا » تعریف و تعیین می کند.

تصمیمات غلط، تبعات بی پایان

امروزه حوزه اقتصاد، فرهنگ و سیاست و... هیچ کدام ایزوله و مستقل نبوده و تصمیمات ما در حوزه سیاست ممکن است طبق اصل پروانه، طوفانی در حوزه فرهنگ و اقتصاد به بار آورد. از طرفی ممکن است آثار زیان بار تصمیمات غلط اقتصادی دولتمردان در یک نسل سامان یافته و بالاخره با شکستن کمر جامعه هدف در سه چهار دهه متوالی تدریجی ترمیم شود ولی به باور علمای علوم اجتماعی و جامعه شناسان، اخلاق جریحه دار شده به واسطه سیاست های غلط اقتصادی دولت ها به وندالیسم اخلاقی، هرج و مرج اعتقادی و آنارشیسم اجتماعی منجر شده و احتمال دارد دهه های متمادی در رگ و ریشه ما در سیلان و غلیان باشد.

 آستانه تحمل مردم

تصور کنیم کارگر بی کاری را که با تورم افسارگسیخته کنونی روبه روست اگر فردا روزی کاری هم باشد متقاضیان پرشمارِ فرصت شغلی باعث سقوط آزادِ دست مزدها شده و خانواده چنین فردی به خاک سیاه خواهند نشست. محصول بی کاری و تورم، فلاکت اقتصادی و فروپاشی اخلاقی بوده و نهایتا به شورش کور و بی سازمان گرسنگان اجتماع منجر خواهد شد.

عقلانی است دولتمردان در تصمیمات اقتصادی خود آستانه تحمل مردم را در نظر گرفته و کاری نکنند که مردم حس کنند چیزی برای از دست دادن ندارند.

تورم مالیات پنهان توده هاست

تورم مالیات پنهانی است که عموما اقشار فرودست جامعه را نشانه رفته و دِمار از روزگارشان درمی آورد. طوفان نقدینگی و خلق پول بی پشتوانه گرچه ممکن است مسکنی برای تامین بودجه دولت‌ها باشد ولی اقشار آسیب پذیر و حقوق بگیر جامعه را با فلاکت هم آغوش خواهد کرد.

دقیقا نمی دانم دولت مستقر در حال جراحی چه چیزی در حوزه اقتصاد می باشد؟ ولی چیزی که عیان است آن است که سرمایه اجتماعی و اعتماد مردم به شدت کاهشی بوده و با سقوط آزاد روبه روست.

 کجای جدول مازلو هستیم؟

بنیادی ترین آرزوی ایرانی ها از انقلاب مشروطه تا انقلاب اسلامی را می توان در آزادی، حکومت قانون و پاسخ گو کردن حاکمان منطبق بر شریعت اسلام و آموزه های دینی خلاصه نمود. دهه پنجم انقلاب اسلامی شروع گام دوم و دهه استقرار کامل منویات انقلابیون است.

اگر منِ معلم در این برهه از زمان همچنان در کف جدول مازلو و در نیازهای اولیه گیر کرده باشم انتظار شکوفایی، فرهیختگی و آزادمنشی از چون منی بیهوده بوده و حاصل تربیتم ذلیل تر و حقیرتر از خود من خواهد بود.

امیدوارم دولتمردان با اتخاذ رویکرد مدیریت عاقلانه و عالمانه، اعتماد از دست رفته را تدریجا به اقتصاد و جامعه باز گردانند.

ارسال مطلب برای صدای معلم

این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

چکيده گفت و گو :

اولويت اول اعضا محترم صندوق ذخيره فرهنگيان ورود دارايي ها صندوق به بورس يا فرا بورس است که مقدمه تخصيص ارزش مالکانه مي باشد که در ( اينجا ) به آن اشاره شد .

در یادداشت « مرور و ياد آوري برخي موارد قانوني با رئيس هيات امناي صندوق ذخيره فرهنگيان ؟ لطفأ توجه فرماييد ! » به سه مورد اشاره شد : رسانه جاي گفت و گو است . ديالوگ بزرگترين معجزه تمدن بشري است .

1. ضرورت ورود به بورس يا فرابورس به عنوان مقدمه تخصيص ارزش مالکانه با توجه به مصوبه کارگروه منتخب وزير در بهمن 1400 مبني بر ورود 20% ارزش دارايي ها به فرا بورس که متاسفانه تا زمان نگارش اين سطور ، مصوبه کارگروه منتخب وزير، پيگيري نشده است !

2. تدوين بهره مندي از نگاه کارشناسان عضو صندوق ذخيره فرهنگيان ( مطالبه گران و ... ) براي خشکاندن ريشه هاي فساد در اين موسسه .

3. تخصيص و توزيع سود منتهي به 31 شهريور 1400 .

خوشبختانه طبق اخبار موثق سود منتهي به 31 شهريور 1400قابل توزيع بين اعضا مي باشد . امید است تا زمان درج اين گفت و گو اين سود بين اعضا توزيع شده باشد و به زودي شاهد ورود به بورس باشيم که تحقق تخصيص ِ ارزش مالکانه در حال حاضر اولويت اول اعضاي بازنشسته و شاغل صندوق مي باشد ولي در ادامه مطالبات اعضا ، انتخاب 6 نفر هيات امنا ، تبصره 1 ماده 10 اساسنامه ( تهيه و ابلاغ آئين نامه براي اولين دوره ) پای بندي مسئولين به قانون و اساسنامه مصوب 1400را پيگيري مي کنيم .

در اين گفت و گو با نگاهي گسترده ، مفاهيم حاکميت شرکتي ، حکمراني خوب ، اصول راهبري شرکتي ، آئين نامه نظام راهبري مصوب 11 / 8 / 1386 ، دستوالعمل حاکميت شرکتي 24 / 4 / 1397 ، فرهنگ يادگيري سازماني ، نوآوري باز و .. سه پيش نويس ارائه شده به دفتر وزارت آموزش و پرورش را بررسي مي کنيم تا شرايط اصلاح ساختار موسسه صندوق ذخيره فرهنگيان فراهم شود .

تلاش مي کنيم تا شرايط گذر از قيم مابي حاکم در حال حاضر را معرفي کنيم و شرايط حرکت به سوي مشارکت صاحبان اصلي سرمايه را ترسيم نماييم .

مقدمه

  مهدي سورگي در نقد « پيش نويس آئين نامه انتخاب 6 نفر از اعضاي فرهنگي در هيات امناي صندوق ذخيره فرهنگيان 29 آذر 1400 » چنین می نویسد :

« شرایط ورود به عرصه رقابت برای جلب رای از فرهنگیان عضو صندوق باید صریح، شفاف و غیرقابل تفسیر نوشته شود، از این رو مقوله ای به نام « تایید یا رد صالحیت » نباید وجود داشته باشد. چرا که فرض بر این است تمام فرهنگیان عضو انسان های عاقل و بالغی هستند که می توانند صرفه و صالح خود را خود تشخیص دهند و نیاز به قیم ندارند، اگر کسی بتواند رای ایشان را به دست آورد قطعا بهترین انتخاب در آن شرایط بوده است. مضاف بر اینکه رای دهندگان با دقت بیشتری پیگیر حق و حقوق خود از آن شخص یا اشخاص خواهند بود » .

در مقدمه با توجه به منابع حقوقي به مبحث " قيم " در قانون مدني ايران مي پردازيم .

قابل توجه رياست محترم هيات امناي صندوق ذخيره فرهنگيان !

در آرشیو سوالات حقوقی از وکلای دادگران ( 1 ) آمده است :

« ماده ۱۲۱۸ قانون مدنی ؛

برای اشخاص ذیل نصب قیم می‌ شود:

1- برای صغاری که ولی خاص ندارند.

2-  برای مجانین و اشخاص غیر رشید که جنون یا عدم رشد آنها متصل به زمان صغر آنها بوده و ولی خاص نداشته باشند. برخي رفتارهاي مسئولين اين احساس را در اعضا به وجود آورده است که مسئولين، قيم اعضا در مديريت سرمايه هاي آنان در صندوق ذخيره فرهنگيان هستند . وقتي قانون اجازه تغيير قيم را مي دهد ،  آيا اعضای صندوق نمي توانند قيم هاي خود را تغيير دهند ؟

3- برای مجانین و اشخاص غیر رشید که جنون یا عدم رشد آنها متصل به زمان صغر آنها نباشد

محجوران یعنی اشخاص صغیر، سفیه و مجنون از تصرف در امور مالی و غیر مالی خود ممنوع بوده و تحت ولایت پدر و جد پدری قرار دارند. برای اداره ی امور مالی و غیرمالی محجور یعنی برای افراد محجور یعنی صغیر زیر ۱۸ سال و افراد غیر رشید یا مجنون در صورتی که ولی خاص یا همان پدر و جد پدری نداشته باشد و در صورت فوت نیز کسی را به عنوان وصی انتخاب نگرده باشند، از طرف دادگاه قیم تعیین خواهد گردید.

عدم پیگیری و رسیدگی قیم به امور مالی محجور

در اين تارنما ، يک پرونده واقعي به شرح ذيل مطرح مي شود :

شوهرم 9 ماه هست به خاطر آسیب های زمان جنگ فوت کرده . الان 9 ماه هست که دادگاه انقلاب آبیک تمام حساب بانکی ایشان را بسته و برادر شوهرم که قیم پسرم شده هیچ رسیدگی نمی کند و منزل من الان 9 ماه میشه که منزل آب نداره  .بالای ده بار هم درخواست دادم به دادسرا اما این دادگاه پیگری نمی کند.آیا راهی هست که قیم را عوض کنم یا مجبورش کنم به انجام مسئولیتی که پذیرفته ؟ آیا می توانم خودم با دادسرای سرپرستی صحبت کنم تا اجازه دسترسی به حساب شوهرم را بدهند برای پرداخت هزینه های ضروری ؟

پاسخ کارشناس حقوقی به سوال مطرح شده :

در پاسخ به پرسشی که طرح فرمودید و همچنین در رابطه با عدم پیگیری و رسیدگی قیم به امور مالی محجور باید گفت مطابق بند 5 ماده 1248 قانون مدنی، در صورتی که قیم در اداره ی اموال مولی علیه لیاقت و شایستگی نداشته باشد به حکم دادگاه عزل خواهد شد. بنابراین شما می توانید درخواست عزل قیم را به دادسرا ارائه داده و در صورت اثبات ادعای شما، قیم عزل خواهد گردید. حسب ماده 54 قانون امور حسبی عزل و تعیین قیم جدید با دادگاهی است که بدوا تعیین قیم کرده است.

در صورتی که حجر به دلیل عدم رشد فرزند شما باشد می توانید با گرفتن حکم رشد بعد از بلوغ مسئله را حل نمایید. لازم به ذکر است که قانون در مورد پرداخت هزینه های زندگی و انشعابات منزل مسکونی از اموال متوفی ساکت است و در این خصوص راه حل قانونی به نظر نمی رسد مگر اینکه خود معاونت سرپرستی دادسرای مربوطه در این خصوص مساعدت و ارائه طریق نماید. »

نگاه قانون براي عزل قيم :

آیا می توانم قیم را به خاطر عدم پیگیری عزل کنم ؟

قیم برای رسیدگی به امور محجورین باید دارای شایستگی و ویژگی هایی باشد در غیر این صورت، یعنی در صورتی که معلوم شود که قیم توانایی ها و صلاحیت های لازم را ندارد و یا اینکه پس از بر عهده گرفتن قیمومیت این شرایط را از دست بدهد، اقدام به عزل وی خواهد شد.

به موجب ماده 1248 قانون مدنی در موارد ذیل قیم معزول می شود:

1- اگر معلوم شود که قیم فاقد صفت امانت بوده و یا این صفت از او سلب شود.

2- اگر قیم مرتکب جنایت و یا مرتکب یکی از جنحه‌های ذیل شده و به موجب حکم قطعی محکوم گردد: ‌سرقت، خیانت در امانت، کلاه برداری، اختلاس، هتک ناموس، منافیات عفت، جنحه نسبت به اطفال، ورشکستگی به تقصیر یا تقلب.

3-  اگر قیم به علتی غیر از علل فوق محکوم به حبس شود و بدین جهت نتواند امور مالی مولی ‌علیه را اداره کند.

4- اگر ورشکسته اعلان شود.

5-  اگر عدم لیاقت یا توانائی قیم در اداره اموال مولی‌ علیه معلوم شود.

6-  در موارد مواد ۱۲۳۹ و ۱۲۴۳ و ۱۲۴۴ با تقاضای مدعی‌العموم.

نکته قابل توجه این است که در صورت تحقق هریک از موارد فوق قیم به حکم دادگاه عزل می گردد ؛ با این وجود، مطابق ماده 1249 قانون مدنی در شرایطی قیم به خودی خود منعزل می گردد و در چنین شرایطی نیاز به حکم قانون برای عزل وی از قیومیت نیست.

ماده مذکور در این رابطه بیان می دارد که اگر قیم مجنون یا فاقد رشد گردد منعزل می شود. حکم انعزال قیم نوعی حکم اعلامی می باشد بنابراین تمامی اقداماتی که در فاصله محجور شدن تا زمان عزل وی از قیومیت انجام داده است باطل خواهد شد.

افراد محجور و افراد نزدیک به اشخاص محجور می توانند با گزارش به دادسرا مربوطه و بیان هر یک از موارد عزل قیم درخواست عزل او را به دادسرا دهند و در این صورت دادگاه نیز با بررسی های انجام شده حکم قطعی خود را صادر کرده و شخص قیم می تواند به حکم دادگاه نسبت به عزل خود اعتراض نماید.

با اين مقدمه به گفت و گوی ذيل مي پردازيم .

پرسش کننده :

این گونه مباحث حقوقي قيم چه ربطي به صندوق ذخيره فرهنگيان دارد ؟

پاسخ دهنده :

برخي رفتارهاي مسئولين اين احساس را در اعضا به وجود آورده است که مسئولين، قيم اعضا در مديريت سرمايه هاي آنان در صندوق ذخيره فرهنگيان هستند . وقتي قانون اجازه تغيير قيم را مي دهد ،  آيا اعضای صندوق نمي توانند قيم هاي خود را تغيير دهند ؟

 
پرسش کننده :

لطفا به فرهنگيان محترم عضو صندوق ذخيره فرهنگيان توهين نکنيد . مگر اعضاي محترم اين صندوق نمي توانند سرمايه هاي خود را در اين صندوق مديريت کنند که نياز به قيم داشته باشند ؟

پاسخ دهنده :

من هيچ گاه قصد توهين به اعضاي محترم صندوق را نداشته و ندارم .

 
پرسش کننده :

پس حتما قصد توهين به مسئولين را داريد ؟

پاسخ دهنده :

خير . اولأ من هيچ گاه به مسئولين توهين نکرده ام و نخواهم کرد . ثانيأ رسانه جاي گفت و گو است . ديالوگ بزرگترين معجزه تمدن بشري است .

ثالثا در گزارش های پیشین  به نقل از مرکز پژوهش هاي مجلس براي اصلاح ساختار صندوق ذخيره فرهنگيان حکمراني خوب ( مشارکت دادن اعضا در مديريت سرمايه هاي خود را مطرح نموده ام ) و در اين گفت و گو با رياست محترم هيات امناي صندوق هم ، به حکمراني خوب مجددأ اشاره مي شود .

پرسش کننده :

رابطه بين مباحث حقوقي قيم و حکمراني خوب در صندوق ذخيره فرهنگيان چيست ؟

پاسخ دهنده :

با وجود نکات بسيار مثبت و مفيد اقدام « محمدعلی نجفي وزیر پیشین آموزش و پرورش » در تاسيس موسسه اي کاملأ خصوصي ، متاسفانه ساختاري که آقای نجفي از بدو تاسيس صندوق ذخيره فرهنگيان طراحي نموده است مسئولين را قيم اعضا تلقي نموده است که برخي از روساي هيات امنا احساس قيم بودن بيشتر و برخي احساس قيم بودن کمتر داشته اند .

پرسش کننده :

منظور شما اين است که در ادوار گذشته روساي هيات امناي صندوق ، قيم اعضا بوده اند ؟

پاسخ دهنده :

پاسخ شما هم مثبت است و هم منفي .

پرسش کننده :
لطفأ بيشتر توضيح دهيد .

پاسخ دهنده :

برخي از وزراي آموزش و پرورش در مخالفت با قيم مابي در صندوق خوش درخشيده اند :

1- سيد محمد بطحايي ، مبتکر ِ مخالفت با قيم مابي در صندوق ذخيره فرهنگيان مي باشد .

2- محسن حاجي ميرزايي ، بزرگ سردار مخالف قيم مابي ( اصلاح اساسنامه و انتخاب شش نفر عضو هيات امناء ) مي باشد .

پرسش کننده :

پس به نظر شما يوسف نوري قيم مابي را در صندوق پيشه خویش کرده است ؟

پاسخ دهنده :

پاسخ شما هم مي تواند مثبت باشد و هم منفي باشد ، قابل ذکر است که مطالبه گران ، تشکل هاي مدني ، مجمع عمومي استاني ، خيل عظيم بازنشستگان عضو ، مسئولين شبکه هاي اجتماعي ، اصحاب رسانه و ... با تمام ظرفيت خود در خدمت رياست محترم هيات امناي کنوني هستند تا نام يوسف نوري به عنوان ابر مبارز قيم مابي در تاريخ صندوق ثبت شود .

پرسش کننده :

لطفأ دقيق پاسخ دهيد .

پاسخ دهنده :

براي پاسخ دقيق به اين پرسش ، لازم است گفت و گو را بر اساس دو محور ذيل دنبال کنيم :

1- توجه به ماده 2 اساسنامه قانوني و مصوب 1400 ، ماهيت حقوقي صندوق .

2- توجه به قانون تجارت .

پرسش کننده :

ماده 2 اساسنامه قانوني 1400 ، را توضيح دهيد .

پاسخ دهنده :

ماده 2، نام و ماهيت حقوقي :

موسسه صندوق ذخيره فرهنگيان در اجراي مفاد تبصره 63 قانون برنامه دوم توسعه اقتصادي ، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران به صورت موسسه غير تجاري انتفاعي خصوصي موضوع ماده ( 584 ) قانون تجارت مصوب سال 1311 و بند ب ماده 2 آئين نامه ثبت تشکيلات و موسسات غير تجاري مصوب سال 1337 تاسيس شده است . موسسه داراي شخصيت حقوقي و مالي و اداري مستقل از دولت و مستقل از موسسات عمومي مي باشد و در چارچوب مفاد اين اساسنامه ، قانون تجارت و ساير قوانين و مقررات جاري کشور فعاليت مي کند .

پرسش کننده :

چرا بر مطلب در چار چوب مفاد اين اساسنامه ، قانون تجارت تاکيد بيشتر داريد ؟

پاسخ دهنده ( 2 ) :  

تعریف موسسات غیرتجاری:

تشکیلات و موسسات غیر تجاری، موسساتی هستند که جهت مقاصد غیر تجاری مثل امور علمی یا ادبی یا امور خیریه و امثال آن تشکیل می شوند و تشکیل دهندگان آن ممکن است قصد انتفاع داشته و یا نداشته باشند.تشکیلات مزبور از تاریخ ثبت، شخصیت حقوقی پیدا می کنند و می توانند عناوینی از قبیل انجمن، بنگاه،کانون و امثال آن را اتخاذ کنند.

موسسات غیر تجاری به دو قسمت تقسیم می شوند:

الف) موسساتی که هدفش جلب منافع و تقسیم آن بین اعضاء خود نباشد.این گونه موسسات اصطلاحاَ موسسات غیرانتفاعی نامیده می شوند. موسسات خیریه و انجمن های اسلامی و تخصصی و احزاب و صندوق های قرض الحسنه و گروه های سیاسی را می توان از موسسات غیرانتفاعی دانست.

ب) موسساتی که هدفش جلب منافع مادی و تقسیم منافع مزبور بین اعضاء خود یا غیر باشد. مانند کانون های فنی و حقوقی و موسساتی که هدفشان ارائه خدمات شهری از قبیل نظافت و فضای سبز است.

پرسش کننده :

در موسسات غير تجاري تغييرات چگونه انجام مي گيرد؟

پاسخ دهنده :

تغییرات در موسسات غیرتجاری :

تغییرات از جمله تغيير در مواد اساسنامه موسسات غیر تجاری از اختیارات مجمع عمومی فوق العاده است که با تشکیل جلسه و تنظیم صورتجلسه نسبت به آن اقدام خواهند کرد.در این رابطه نکته ی حائز اهمیت این است که کلیه تغییرات مربوط به شرکت اعم از تغییرات اساسنامه، ورشکستگی، ابطال، تصفیه، تقسیم اموال، افزایش یا کاهش سرمایه و ... می بایست فوراَ ثبت گردد و به اطلاع مرجع ثبت شرکت ها برسد....

نحوه ی تغییرات در موسسات غیر تجاری دقیقاَ همانند برخی شرکت ها و با همان روال و روند صورت می پذیرد. بدین ترتیب که برای انجام هر یک از تغییرات، مجمع عمومی فوق العاده و یا مجمع عمومی عادی به صورت فوق العاده دور هم گرد آمده و در رابطه با موضوع تصمیم گیری می نمایند.سپس صورتجلسه ای را با ذکر تغییرات و دلایل و درج جزئیات تغییرات، تنظیم نموده و پس از تایید صورتجلسه توسط مجمع و اعضاء هیات مدیره دو نسخه از صورتجلسه به همراه سایر مدارک نظیر مدارک شناسایی مدیر عامل و مدارک تاسیس شرکت به اداره ثبت شرکت ها ارسال می گردد.

پرسش کننده :
چرا بر روي واژه مجمع عمومي تاکيد داريد ؟

( گفت و گو ادامه دارد )

منابع :

1- آرشیو سوالات حقوقی از وکلای دادگران ( 1 ) تاریخ انتشار: دوشنبه 01 آذر 1400

2. تارنماي ثبت فکر برتر

3- تعريف خرد جمعي از ويکي پديا

4- تعريف خرد جمعي از ويکي پديا

5- خبرگزاري ايمنا نخستين خبرگزاري شهو شهروندان ايران : ادب مدیر کل اداره ثبت شرکت ها و موسسات غیر تجاری ایران . خرد جمعی، راهکار بهبود اوضاع اقتصادی است/لزوم ارتباط اعضای اتاق های بازرگانی با قوه هاادب مدیر کل اداره ثبت شرکت ها و موسسات غیر تجاری ایران . خرد جمعی، راهکار بهبود اوضاع اقتصادی است/لزوم ارتباط اعضای اتاق های بازرگانی با قوه ها

6-  دنياي اقتصاد لزوم تصميم گيري بر اساس خرد جمعي

7-  حاکمیت شرکتی چیست؟ مسیر درست در حکمرانی خوب شرکتها چطور ایجاد می شود؟ دیدگاه /در شریف استراتژی /توسط دفتر استراتژی دانشگاه شریف

8- شرکت سرمايه گذاري گروه توسعه ملي ( سهامي عام ) حاکميت شرکتي و کميته هاي تخصصي

9- آئين نامه نظام راهبردي شرکتي مصوب 11/8/1386 سازمان بورس و اوراق بهادار تهران

10- دستورالعمل حاكميت شركتي شركتهاي پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران و فرابورس ايران

11- فصلنامه علمي پژوهشي حسابداري مديريت / شماره بيستم / بهار 1393 - بررسی تاثیر اجراي آئین نامه نظام راهبري شرکتی سازمان بورس اوراق بهادار تهران بر مدیریت سود - بررسی تاثیر اجراي آئین نامه نظام راهبري شرکتی سازمان بورس اوراق بهادار تهران بر مدیریت سود

12. تار نماي پژوهش هاي حسابداري مالي . مدیریت سود، چگونه کیفیت سود شرکت‏ها را تحت تاثیر قرار می ‏دهد؟

13- استراتژي باز ( Open Strategy ) چيست ؟

14. فرهنگ مشارکت و خرد جمعي

15. دنياي اقتصاد : راهنمايي کاربران براي استفاده از استراتژي باز ، استراتژي سازي موفق با خرد جمعي

16. تحقق خرد جمعی در کنترل شرکت‌های زیرمجموعه و بانک

17. مقاله تحقيقي تعامل فرهنگ یادگیری سازمانی با ظرفیت جذب، نوآوری باز و رهبری توانمندساز در شرکت های دانش بنیان: تحلیل یک مدل میانجی تعدیل شده

18. تعریف یادگیری سازمانی و سازمان یادگیرنده چیست؟ دیدگاه /در شریف استراتژی /توسط دفتر استراتژی دانشگاه شریف دیدگاه /در شریف استراتژی /توسط دفتر استراتژی دانشگاه شریف

19- «نوآوری باز» چیست و چرا به یک ضرورت تبدیل شده است؟

20- مقاله حاکميت شرکتي ، حمايت از سهامداران

21-  حکمرانی خوب با استقرار حاکمیت شرکتی

گویا دولت آقای رییسی اراده کرده در همین ابتدای کار ، با بستن چشم بر گرانی کالاهای اساسی از جمله آرد و دیگر فرآورده ها و مشتقات آن، مثل نان صنعتی، ماکارونی ، انواع شیرینی ها تا روغن ، شکر و قس علی هذا ، کم کم مردم را برای یک دومینو آماده کرده، آنان را شب عیدی سورپرایز نماید.

طبیعی است وقتی قیمت هر نخ ماکارونی یا یک لقمه نان باگت، یک شبه خواب نما شده، با رشد ناگهانی ۲۰۰ تا ۳۰۰ درصدی ، از این رو به آن رو شود سیل افسار گسیخته گرانی ها ، آرام و قرار نخواهد یافت.

این دومینو یا بهتر بگویم سونامی وحشتناک ، به زودی گستره «شیر مرغ تا جون آدمیزاد» را درهم خواهد نوردید!

 آن روز که مجلس بصیر و انقلابی چشم را بر واقعیت ها بسته و با دادن چک سفید امضاء به دولت در مسأله ارز ترجیحی ، کلید صفر تا صد قوت مردم را به دولت می سپرد باید این روزها را هم به چشم مبارک می دید !

یادتان هست برای افزایش همین شندرقاز ، یعنی ۱۰ درصد به حقوق بیچاره بازنشستگان و کارمندان چه قشقرقی به پا کردند؟! چه خطابه ها یا چکامه ها که ایراد یا سروده نشد؟!

اقتصاد نخوانده های مجلس چنان« الم شنگه ای » به پا کردند که مگو و مپرس ؟! طرف داد می زد :« نمایندگان چه نشسته آید اگر حقوق بازنشستگان همسان سازی شود یا فلان درصدی به دستمزد کارمندان افزوده شود طوفانی از گرانی به راه می افتد که مهار شدنی نیست؟!

یا دیگری می گفت : «ما برای افزایش و دوام قدرت خرید تمام مردم مسوولیت داریم ».

امروز طرفداران حذف ناگهانی و خلق الساعه ارز ترجیحی کجا تشریف دارند ؟!

آیا این بود تاثیر تنها ۲ تا ۳ درصدی در افزایش تورم ؟! ماکارونی نخی چند ؟!

آقای عبدالملکی!

شما که در پرداخت به هنگام حقوق بازنشستگان آن هم در شب عید عاجزید ، شما چرا دیگر با ایده های خلاقانه خود !، مردم را مستفیض می کنید؟!

 اما در واپسین ساعات باقی مانده از بررسی‌های بودجه ، معلوم نشد چه اتفاقی افتاد که مجلس ، چشم خود را بر ارز ترجیحی یا همان دلار ۴۲۰۰ تومانی بسته ، خواسته یا ناخواسته با آغوش باز و فراغ بال از گرانی ها استقبال کرد.

برنج و گوشت که الحمدلله، نگو و نپرس ! امروز کار مردم به جایی رسیده است که به نوشته فلان روزنامه نگار باید ماکارونی را نیز مانند انواع سیگار و دخانیات ، نخ، نخ خریداری کنند!

لابد فردا روزی نیز، مردم ما میوه یا سبزیجاتی مانند بادمجان و گوجه را نیز به دلیل گرانی حمل و نقل ، سموم و نهاده های کشاورزی ، جنگ در اوکراین ، بالا رفتن سرانه مصرف در عراق و روسیه یا ... به جای کیلو، باید به دانه خریده یا قید آن را برای همیشه بزنند!

نمی دانم در آن نسخه از برنامه به اصطلاح ۷۰۰۰ صفحه ای دولت ، چنین روزهایی نیز پیش بینی شده بود یا نه ! البته از برخی وزرای به اصطلاح طرح کادی دولت آن هم در حوزه اقتصاد انتظار معجزه نداشتیم اما هرگز باور نمی کردیم آشی تا به این حد شور و نپخته نصیب مردم شود!

ما که تا دیروز به عملکرد اقتصادی و البته فرهنگی هشت ساله دولت روحانی و دولتمردان او به ویژه در دولت دوازدهم نقد جدی داشتیم امروز در میان کوهی از بهت و ناباروری مانده ایم!

رفقا یا همان رقبا، یواشکی در گوشی ، پیامک می زنند :« روحانی مچکریم» .

ما نیز جز حرص خوردن ، حرفی برای گفتن نداریم!

ارسال مطلب برای صدای معلم

این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

جناب آقاي يوسف نوري

رياست محترم هيات امناي صندوق ذخيره فرهنگيان

ضمن قدرداني از مواضع قانوني شما در هيات دولت در باره ماهيت ِ خصوصي صندوق و سپاس از فعال سازي هيات امنا نسبت به دوره قبل و توجه حضرتعالي به بخشي از قسمت شانزدهم ماده 14( حاکميت شرکتي ) و ... خدمت شما عارضم :   چرا امکان ِ اصلاح ساختار صندوق ، امکان ِ نظارت اعضا بر اموال خود را فراهم نمي کنيد تا مانع سوء استفاده از اموال يک ميليون ششصد هزار خانوار عضو به دست نا اهلان شويد .

در لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت ( 1 ) آمده است :

ماده 142 - مدیران و مدیر عامل شرکت در مقابل شرکت و اشخاص ثالث نسبت به تخلف از مقررات قانونی یا اساسنامه شرکت و یا مصوبات‌ مجمع عمومی بر حسب مورد منفرداً یا مشترکاً مسئول می‌باشند و دادگاه حدود مسئولیت هر یک را برای جبران خسارت تعیین خواهد نمود.

يکي از موارد تخلف مديران از قانون ، عدم تشکیل جلسات هیئت‌ مدیره و هيات امنا طبق اساسنامه مي باشد . در اين مورد قبلأ ( اينجا ) اشاره شده است .

يکي ديگر از موارد تخلف مدیران از قانون تخلف از اساسنامه مي باشد .

درباره مفاد اساسنامه قانوني ، مصوب جلسه 22 / 4 / 1400 هيات امنا صندوق ذخيره فرهنگيان که به تائيد اداره ثبت شرکت ها رسيده است و در روزنامه رسمي کشور به چاپ رسيده است ، با هم مطلب ذيل را مرور مي کنيم .

اساسنامه صندوق ذخيره فرهنگيان مصوب جلسه  22 / 4 / 1400 ( 2 )
1. ورود به بورس جهت تعيين ارزش خالص دارايي هاي اعضا و تخصيص ارزش مالکانه به اعضا
a. در ماده 1 اساسنامه تعاريف ، آمده است :

سهم الشرکه عضو : عبارت است از مجموع واريزي عضو به علاوه واريزي دولت و سهم عضو از ارزش خالص دارايي ها ( سود + ارزش افزوده )

b. در ماده 11 وظايف و اختيارات هيات امنا قسمت هشتم آمده است :

عنداللزوم ، تصويب اختصاص بخشي از سهم الشرکه اعضا براي تقويت معيشت ايشان در طول دوره عضويت بر اساس پيشنهاد هيات مديره . موسسه صندوق ذخيره فرهنگيان با رياست هيات امناي حضرتعالي موظف است ارزش خالص دارايي هاي موسسه را مشخص کند .

c. در ماده 21 تصفيه حساب اعضا قسمت اول آمده است :

سهم الشرکه اعضا پس از بازنشستگي ، از کار افتادگي يا بازخريدي به آنان و درصورت فوت به وراث آن ها تخصيص خواهد يافت .

 d. در تبصره ماده 21 آمده است :

سهم ارزش افزوده اعضايي که قبل از تصويب اين اساسنامه از موسسه خارج شده اند ، پس از تصويب اين اساسنامه مطابق آئين نامه اي که به تصويب هيات امنا مي رسد تعيين و پرداخت مي گردد .

درخواست اعضاي محترم بازنشسته قبل از تصويب اساسنامه 1400 از حضرتعالي چنين است :

لطفآ مفاد اين آئين نامه را منتشر نماييد تا اعضا به حقوق خود آگاه شوند .

طبق موارد فوق الذکر ، موسسه صندوق ذخيره فرهنگيان با رياست هيات امناي حضرتعالي موظف است ارزش خالص دارايي هاي موسسه را مشخص کند . ( سهم الشرکه همه اعضا تعيين گردد. ) تا پس از تصويب ِ اختصاص بخشي از سهم الشرکه اعضا ، بخشي از سهم الشرکه به اعضا تخصيص يابد . يا بعد از بازنشستگي اعضا ، از کار افتادگي ، باز خريدي يا خداي نکرده درصورت فوت اعضا ، تمامي سهم الشرکه به بازنشستگان ، از کار افتاده ها ، باز خريد ها ، وراث اعضاي فوت شده تخصيص يابد .

همان طور که مشخص است اين فرآيند تخصيص سهم الشرکه ( شامل ارزش مالکانه ) يک فرآيندي است که همه روزه ، هر هفته ، هر ماه ، هر فصل و هر سال ممکن است از طرف اعضاء مطالبه گردد .

حضرتعالي قطعا با کارشناسان هم عقيده هستيد که هر روز ، هر هفته ، هر ماه ، هر فصل يا هر سال نمي توان کارشناسان دادگستري را براي تعيين ارزش خالص دارايي هاي اين موسسه بزرگ درگير نمود و هزينه هاي گزاف را به موسسه تحميل نمود .

به باور کارشناسان ، مناسب ترين راهکار براي تعيين ارزش مالکانه براي بيش از يک ميليون ششصد هزار عضو سابق و کنوني اين موسسه بزرگ که ممکن است هر روز تعدادي از اعضا ، بخواهند از ارزش مالکانه دارايي هاي خود بهره ببرند ، تابلوي تالار شيشه اي ( بورس ) مي باشد .

هر يک از اعضا ( يا ورثه اعضا ) حق دارند ، با توجه به مشکلات مالي خود ، توجه به ارزش خالص دارايي هاي روز ، روند صعودي يا نزولي بودن شاخص ها در بورس و ... تصميم بگيرند که در چه زماني اقدام کنند و ارزش واقعي يونيت خود را دريافت نمايند .

به قرار شنيده ها ؛

خوشبختانه در حدود نيمه بهمن 1400 کار گروه منتخب حضرتعالي در صندوق ، تصويب نموده اند تا 20 % ارزش دارايي هاي هلدينگ هاي موسسه ، وارد بورس شود .

شور بختانه تا کنون ( زمان نگارش اين گفت و گو ) خواست يک ميليون ششصد هزار عضو قبلي و فعلي براي تخصيص ارزش مالکانه محقق نشده است . تعلل مسولين در ورود به بورس ، مشکلاتي را فراهم آورده است از جمله شيب نزولي در بورس قبل از عيد يا اتمام فرجه بورس ، براي اقدام هلدينگ ها .

مسئول اين ضرر وزيان به اعضا ، چه کسي است ؟ لطفآ مفاد اين آئين نامه را منتشر نماييد تا اعضا به حقوق خود آگاه شوند .

اعضا براي احقاق حقوق ضايع شده خود از چه کس يا چه کساني بايد شکايت کنند ؟

2. در تبصره 1 ماده 10 اساسنامه آمده است :
   3-10 - شش نفر عضو اصلي و نيز سه نفر عضو علي البدل موسسه که از طريق انتخابات طبق ائين نامه مصوب هيات امنا تعيين مي گردند .
   تبصره 1 – آئين نامه موضوع بند 3-10 براي اولين دوره توسط وزير آموزش و پرورش تهيه و ابلاغ مي شود .
   بر اساس گفته مسولين محترم صندوق در شبکه هاي اجتماعي :
   " سه پيش نويس ائين نامه به دفتر وزارت آموزش و پرورش ارسال شده است ."
   ارائه دهندگان اين سه پيش نويس عبارتند از :
   a. هيات مديره صندوق .
   b. يکي از فرهنگيان مستقل ِ عضو صندوق و از فعالين حوزه هاي اجتماعي و رسانه هاي مجازي که نگاهي تخصصي به صندوق دارد .
   c. گروه مطالبه گران ، گروهي از فرهنگيان که با نگاهي تخصصي چالش هاي صندوق ذخيره خودو همکارانشان را رصد مي کنند و کنشگري تخصصي را در صندوق پيشه کرده اند .
3.  گروه مطالبه گران ، با تشکل هاي مدني ، اصحاب رسانه ، مجمع عمومي منتخب ( نمايندگان استاني ) بازنشستگان و ... ارتباطي تنگاتنگ دارند .
   متاسفانه از زمان ِ راي اعتماد مجلس به شما تا کنون تشکل هاي مدني ، اصحاب رسانه ، مجمع عمومي استاني ( منتخبين استاني ) ، بازنشستگان و ... فعال در صندوق ذخيره ، مورد بي مهري شما قرار گرفته اند و به درخواست ديدار و تعامل با آنان پاسخ مثبت ، نداده ايد .
   به عبارت ديگر رياست محترم هيات امناء به اين مسوليت خطير خود در صندوق ذخيره کم توجهي نموده اند .
   به قرار شنيده ها ؛ فقط سه جلسه براي تدوين آئين نامه آن هم بدون دعوت از نمايندگان ارائه دهنده اين سه پيش نويس تشکيل شده است .
   چرا از نگاه کارشناسي اعضا که حکمراني خوب را به شما و ديگر مسئولين اين موسسه پيشنهاد مي دهند بهره نمي بريد ؟
   چرا از کارشناسان عضو ِ صندوق که شوراي عالي مجمع نمايندگان ، منتخب ِ اعضا و هيات مرکزي نظارت ، منتخب ِ اعضا را براي پيشگيري از فساد و خطاي سيستماتيک پيشنهاد داده اند ، بهره نمي بريد ؟
   چرا براي خشکاندن ريشه فساد در اين موسسه بزرگ به صاحبان اصلي سرمايه ها تکيه نمي کنيد و حکمراني خوب را پيشه نمي کنيد ؟
   چشم اميد اعضا براي خشکاندن ريشه هاي فساد در اين موسسه ، انتخاب 6 نفر در هيات مديره ، استقرار شوراي عالي مجمع نمايندگان و هيات مرکزي نظارت ، منتخب ِ اعضا مي باشد .

  چرا امکان ِ اصلاح ساختار صندوق ، امکان ِ نظارت اعضا بر اموال خود را فراهم نمي کنيد تا مانع سوء استفاده از اموال يک ميليون ششصد هزار خانوار عضو به دست نا اهلان شويد .

مسئول اين ضرر و زيان به اعضا ، چه کسی است ؟
اعضا براي احقاق حقوق ضايع شده خود از چه فرد يا افرادی بايد شکايت کنند ؟

3.  در ماده 11 وظايف و اختيارات هيات امنا قسمت هفتم آمده است :

اتخاذ تصميم در باره سود قابل تخصيص به اعضا بر اساس پيشنهاد هيات مديره .

 به این اظهارات نوري مدير عامل صندوق ذخيره فرهنگيان توجه فرمایید :

« نوري با بيان اينکه اين مبلغ که روز سه شنبه 23 فروردين 1401 واريز شد ، همه دريافتي فرهنگيان مذکور نيست ، تصريح کرد : سود سال مالي منتهي به 31 شهريور 1400 نيز پس از برگزاري مجمع عمومي منتهي به تاريخ مزبور و تصويب صورت هاي مالي و تسهيم سود بين اعضا ، به حساب آن ها واريز خواهد شد .  »

با توجه به تشکيل کليه مجامع ِ هلدينگ هاي اين موسسه و انتظار به حق اعضا براي تصويب اين سود در اسفند ماه 1400 ، آيا زمان پرداخت سود سال مالي منتهي به 31 شهريور 1400 مابه تفاوت ناشي از تورم تا زمان پرداخت محاسبه مي شود ؟ يا فقط و فقط بايد اعضا از اين تاخير ضرر کنند !

مسئول اين ضرر و زيان به اعضا ، چه کسي است ؟

اعضا براي احقاق حقوق ضايع شده خود از چه کس يا چه کساني بايد شکايت کنند ؟

منابع :
1. لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت آمده است : تاریخ تصویب : 24 / 12 / 1347 مرجع تصویب : مصوبات مجلس شورا .

اساسنامه صندوق ذخيره فرهنگيان مصوب جلسه 22/4/ 1400

به استناد تبصره ۶۳ قانون برنامه دوم توسعه (سال ۱۳۷۴)، وزارت آموزش‌ و پرورش موظف گردید نسبت‌ به تاسیس صندوق ذخیره فرهنگیان اقدام نماید. فرهنگیان می‌توانند ماهیانه حداکثر تا مبلغ ۵ درصد حقوق و مزایای خود را به صندوق واریز نمایند. دولت موظف است همه‌ساله معادل مبلغ فوق را که به همین منظور در بودجه‌ی سالانه منظور می‌گردد به صندوق مزبور پرداخت نماید. سهم‌الشرکه فرهنگیان در هنگام بازنشستگی و ازکارافتادگی به آنان مسترد می‌گردد.

در حال‌ حاضر ۸۰۰ هزار نفر که معادل ۸۵ درصد از فرهنگیان کشور، عضو این صندوق می‌باشند.

علی‌رغم مشکلات و فراز و فرودهای به‌ وجود آمده در صندوق، هیئت‌ امنا توانسته‌ است در این سال‌ها با بهره‌گیری از مدیران اقتصادی و کارآمد به رشد اقتصادی مطلوبی برسد.

سود صندوق ذخیره از مبلغ ۳۰۰ میلیارد تومان در سال ۱۳۹۶ به ۳۴۴۰ میلیارد تومان در سال مالی منتهی به ۱۳۹۹ رسیده‌است و پیش‌بینی می‌شود در سال ۱۴۰۰ به ۴۵۰۰ هزار میلیارد تومان و ۱۴۰۱ به ۵۵۰۰ هزار میلیارد تومان و در سال ۱۴۰۲ به ۶۵۰۰ هزار میلیارد تومان برسد که در تاریخ ۲۵ ساله تاسیس صندوق بی‌نظیر خواهد بود.

آنچه دغدغه‌ی اصلی اعضای صندوق می‌باشد عبارت‌است از:

1- نقش فعال فرهنگیان در هیات امنا و هیات مدیره و انتخاب مدیران صندوق

2- شفاف‌سازی کلیه برنامه‌ها و سرمایه‌گذاری‌ها و درآمدها و هزینه‌های صندوق

3- بورسی شدن شرکت‌ها و کارخانه‌های تحت پوشش از جمله پترو فرهنگ یکی از پنج هلدینگ برتر صنعت نفت، گاز و پتروشیمی کشور تا سال ۱۴۰۴ می‌باشد.

4- سهیم شدن ۸۰۰ هزار بازنشسته که عضو صندوق بوده و تاکنون از حقوق مالکانه و دارایی‌های صندوق برخوردار نشده‌اند که به همه اعضای سابق اعلام گردیده که کد بورسی را دریافت و پس‌از بورسی شدن شرکت‌ها ، از ارزش‌افزوده یا حقوق مالکانه آن بهره‌مند گردند.

5- بهره‌مندی از سایر مزایا و سود حاصله در حین خدمت که با بورسی شدن و ضوابط اعلام‌شده این امکان فراهم خواهد آمد.

6- خصوصی ماندن صندوق، زیرا کلیه دارایی‌های آن متعلق به فرهنگیان عضو بوده و بدون نظر اعضاء امکان دخل‌ و تصرف دارایی‌های آن وجود نداشته باشد.

با عنایت به این‌که اساسنامه جدید صندوق در تیرماه سال ۱۴۰۰ به ثبت رسیده و صندوق را خصوصی اعلام کرده ، به‌همین سیاق مؤسسه در عداد شخصیت‌های حقوقی خصوصی طبقه‌بندی شده و فرهنگیان عضو نیز از مزایای حقوق خصوصی بهره‌مند خواهند بود.

آنچه که در ماده ۱۰ اساسنامه در تعیین هیئت‌ امنا دارای اهمیت می‌باشد، شش نفر عضو اصلی و سه نفر عضو علی‌البدل از میان فرهنگیان عضو و از طریق انتخابات برگزیده می‌شوند. اعضای هیئت‌ امنا ۱۱ نفر خواهند بود که ۶ نفر فرهنگی می‌باشند. با این چیدمان قانونی هیئت‌ امنا، از این‌ پس فرهنگیان نقش مستقیم در انتخاب مدیرعامل خواهند داشت و اکثریت اعضاء تصمیم‌ساز صندوق خواهند بود. حضور فرهنگیان و مشارکت اعضاء در انتخابات پیش رو و انتخاب کارآمدترین نیروها برای تصمیم‌سازی‌های صندوق و شرکت‌های تابعه یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر است. (هیئت‌امنای جدید شامل وزیر آموزش‌ و پرورش+ معاون وزیر + ۶ فرهنگی منتخب و سه نفر از متخصصین اقتصادی کشور به انتخاب اعضای فوق می‌باشند.)

این مطالبه چندین‌ساله فرهنگیان برای نقش کلیدی و مؤثر داشتن در سرنوشت اقتصادی خود بوده که با تلاش‌های همه‌جانبه به ثمر نشسته‌است. لذا لازم است در زمان اعلام انتخابات آن را جدی بگیریم و هم در آن شرکت کنیم تا همچنان بر اعتماد اعضاء افزوده شود.

در حال‌ حاضر تحولاتی که در صندوق ایجادشده بیش‌ از ۷۵ درصد اعضاء ، سهم‌الشرکه خود را تا ۵ درصد حقوق ماهانه افزایش داده که در نوع خود منحصر به‌ فرد می‌باشد، زیرا سود سالانه که در دو سال اخیر، بیش‌ از ۵۰ درصد سرمایه هر یک از اعضا بوده‌است. لذا لازم است این تغییر را جدی بگیریم و آینده را به وسعت نگاهمان به نوآوری، بارش ذهنی ، خلاقیت و مشارکت فراگیر توسعه دهیم، قطعاً دولت محترم و مجلس شورای اسلامی در راستای خواست عمومی فرهنگیان ، تصمیمات بایسته‌ای را که برابر اساسنامه ، خصوصی بودن صندوق را مدنظر قرار دهد، خواهند گرفت....

کانال نویسنده ( روزنامه بیان مردم )

از سال 97 که بحث ارز 4200 تومانی شروع شد شامل 25 قلم کالا بود اما به تدریج 18 قلم کالا حذف شد و در حال حاضر فقط 7 قلم کالا باقی مانده‌ است. به عبارتی 18 قلم کالا در این پروسه حذف شدند بدون اینکه کسی خبردار شود. ­البته باید توجه داشته باشیم که این 7 قلم کالا از جمله کالاهای بسیار راهبردی هستند و حذف ارز ترجیهی از دارو، گندم، کنجاله و دانه‌های روغنی بسیار سخت خواهد بود. این دستور یا تصمیم باید زمانی به اجرا برسد که در اقتصاد ثبات و آرامش حاکم باشدیا اینکه مذاکرات هسته‌ای به نتیجه‌ای رسیده باشد­.­ جالب اینجاست که در روزهای گذشته که لایحه بودجه 1401 به مجلس ارائه شد و صحبت از حذف ارز ترجیهی در لایحه بود، بسیاری از کالاهای اساسی و به ­ویژه دارو و لوازم پزشکی افزایش قیمت چشم گیری داشته و گاهاً با کمبود عرضه هم در بازار روبه رو بوده است.

همه اقتصاد­دانان باور دارند که تورم برای مردم و رانت برای خواص، از آثار اختصاص ارز 4200 تومانی است ؛ با توجه به اینکه اقتصاد ایران تاب شوک جدیدی را ندارد و ادامه توزیع ارز ترجیحی آثار زیان باری برای اقتصاد دارد این سیاست محکوم به شکست است. هرچند اجرای سیاست جدید می باید با لحاظ تمام جوانب آن مدنظر باشد و کمترین تبعات منفی بر معیشت مردم را داشته باشد. 

کارشناسان اقتصادی تأکید دارند که زمان مناسب برای اجرای این برنامه‌ها، موقعی است که علایم حیاتی اقتصاد به ثبات رسیده باشد و نوسانات قیمتی در کالاهای مختلف کنترل شده و انتظارات در روند قیمت‌ها کاهنده باشد. در این شرایط است که می‌توان جراحی کم ­عمق را انجام داد و اساساً حذف ارز 4200 تومانی باید به تدریج انجام شود به صورتی که در سه ماه اول سال یک قلم از کالا‌های اساسی از لیست دریافت‌کنندگان ارز 4200 تومانی حذف شوند تا اثرات جانبی آن بررسی و کنترل شود و در سه ماه دوم سال کالای دیگر در نوبت حذف ارز 4200 تومانی قرار بگیرد.       

اینکه حذف ارز 4200 تومانی در لایحه بودجه سال آینده آمده در این شرایط حساس کشور، بسیار خطرناک است. ارز ترجیحی اگر به یک باره حذف شود قطعاً یک شوک تورمی برای دهک‌های کم‌درآمد ایجاد می‌کند این در حالی است که در سه سال گذشته کشور با تورم‌های بالای 35 درصد مواجه بوده‌ است.   

پیش شرط هر گونه جراحی در اقتصاد وجود منابع ریالی و ارزی کافی، ثبات و آرامش اقتصادی، وجود انتظارات امیدوارکننده به آینده است و هر زمان این پیش‌شرط‌ ها فراهم شود می‌توان به این جراحی‌های اقتصادی و تصمیمات سخت دست زد.

­ارز ۴۲۰۰ تومانی باید در شرایطی از کشور حذف شود که تورم در کشور کاهش پیدا کرده باشد. به هیچ عنوان این اتفاق نباید به صورت یک باره صورت بگیرد بلکه بهتر است حذف این ارز از اقتصاد کشور به صورت آرام و تدریجی انجام شود.

بی شک اگر ارز ۴۲۰۰ تومانی بر اساس برنامه ریزی و به صورت اصولی حذف شود بر روند معاملات بازار سرمایه نیز اثر دارد و تأثیر این اقدام دولت نمی­ تواند با تأثیر چندان منفی بر روند معاملات بازار سرمایه همراه باشد، بلکه باید گفت با حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی شاهد اثر مثبت این اتفاق بر کلیت بازار سرمایه و سهام شرکت ­های حاضر در این بازار خواهیم بود.

با اینکه کلیات بودجه سال آینده در روزهای گذشته در کمیسیون تلفیق به تصویب رسیده ولی امید­واریم که در صحن مجلس، نمایندگان محترم به موضوع حذف ارز ترجیهی با دقت بیشتری نگاه کنند و با برنامه ­ریزی و کارشناسی شده حذف ارز 4200 تومانی را به صورت تدریجی مصوب نمایند.

ارسال مطلب برای صدای معلم

این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

خلاصه قسمت اول
الف-  نگاه عمومي به لايحه بودجه 1401:
برخي از ويژگي هاي سند مالی دولت در سال ۱۴۰۱ عبارتند از :

- افزایش ۲ سال به سن بازنشستگی . به گفته مسوولان سازمان برنامه و بودجه این تصمیم برای حمایت از صندوق‌های بازنشستگی اتخاذ شده و این تصمیم شامل همه صندوق‌های بازنشستگی اعم از کشوری، لشکری و سازمان تامین اجتماعی است. (1 )

- مکانیزم افزایش حقوق کارمندان برای سال آینده که متوسط افزایش حقوق کارمندان معادل ۱۰ درصد خواهد بود . (1 )

- پایان کار توزیع ارز ۴۲۰۰ تومانی به شکل کنونی است. بر این اساس، قرار است که تخصیص دلار ۴۲۰۰ تومانی به شکل تخصیص به کالا صورت نگیرد و منابع حاصل از آن به شکل یارانه در اختیار خانوارها قرار گیرد. پیگیری‌های «دنیای‌اقتصاد» نشان می‌دهد هنوز مکانیزم مشخصی برای پرداخت این یارانه‌ها مشخص نشده است. (1 )

- عدم تخصیص بودجه برای محیط زیست، احیای تالاب‌ها و همچنین احیای زاینده رود ، این امر در حالی است که برای پروژه انتقال آب بن - بروجن ردیف بودجه تعریف شده است. ( 3 )

- رشد اقتصادي 8 درصدي که دولت بدون بخش خصوصی توان تحقق رشد اقتصادی ۸ درصدی را ندارد.

- هزینه دستمزد هر یک ساعت تولید برنامه حدود یک‌میلیارد تومان خواهد بود که از بودجه عمومی دولت تامین خواهد شد.

ب - نگاه اختصاصي از منظر آموزش و پرورش به لايحه بودجه 1401:

ويژگي نهم ، در لایحه بودجه سال 1041 کل کشور ماده واحده و جداول کلان منابع و مصارف بودجه ( 7 ) به صورت خلاصه آمده است :

* وزارت آموزش و پرورش مجاز است بازنشستگی معلمان داراي مدرك تحصیلی کارشناسی و بالاتر را تا سن 65 سالگی و در صورت رضایت معلمان به تعویق بیاندازد.

* مبلغ کل ِ حقوق و دستمزد اين وزارت خانه ، تقريبأ 102 هزار ميليارد تومان مي شود .

در نمودار شماره يک ، کل بودجه آموزش و پرورش در مقايسه با کل بودجه کشور در لايحه بودجه 1401 نمايان مي شود . ( اعداد بر حسب هزار ميليارد تومان مي باشد )

نمودار شماره يک ، کل بودجه آموزش و پرورش را با کل بودجه کشور در لايحه بودجه 1401 مقايسه مي کند .
( اعداد بر حسب هزار ميليارد تومان مي باشد )

در نمودار شماره دو ، کل بودجه آموزش و پرورش در مقايسه با تمامي وظايف اين نهاد ملي بجز حقوق و دستمزد در لايحه بودجه 1401 نمايان مي شود . ( اعداد بر حسب هزار ميليارد تومان مي باشد)

نمودار شماره دو ، مقايسه کل بودجه آموزش و پرورش با تمامي وظايف اين نهاد ملي بجزء حقوق و دستمزد ، در لايحه بودجه 1401 را نمايان مي کند .
( اعداد بر حسب هزار ميليارد تومان مي باشد )

* در مورد تعهد دولت نسبت به اعضاي محترم صندوق ذخيره فرهنگيان ، سازمان برنامه بودجه و دولت رئيسي بدتر از دولت هاي قبلي عمل کرده است و ماده 85 قانون برنامه ششم توسعه ( 8 ) و اصل 85 قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران را ناديده گرفته است .

معلوم نيست چرا ابراهيم رئيسي در اولين بودجه خود در اجراي ماده 85 قانون برنامه ششم توسعه در جدول 7-2 آورده است :

کمک به صندوق ذخيره فرهنگيان پس از تصويب اساسنامه
کدام سند بالا دستي به سازمان برنامه ي رئيسي اجازه داده است که وظايف قانوني خود را منوط به زير پا نهادن ِ اصل 85 قانون اساسي نمايد ! و تصويب اساسنامه يک موسسه کاملأ خصوصي ( زير پا نهادن اصل 85 قانون اساسي ) را منوط به اجراي ماده 85 قانون برنامه ششم توسه نمايد .

آيا ابراهيم رئيسي نظارتي به سازمان برنامه و بودجه خود ندارد ؟ آيا هيات دولت سيزدهم ، در مورد ديگر کارکنان دولت هم قانون تشکيل حساب پس انداز ديگر کارکنان دولت را ناديده گرفته است ؟

با اين نگاه اجمالي جهت تحليل لايحه بودجه1401 به گفت و گوي مجازي ذيل مي پردازيم .

قسمت دوم :

پرسش کننده :

نماي کلي لايحه بودجه 1401 حاوي چه نکاتي است ؟

پاسخ دهنده ( 1 ) :

اولین لایحه بودجه دولت رئیسی روی میز مجلس قرار گرفت. بر اساس آمارها بودجه عمومی دولت در سال 1401 به رقم 1372‌هزار میلیارد تومان رسیده که نسبت به منابع بودجه عمومی سال جاری به میزان 7‌درصد رشد داشته است.

این میزان رشد از سال 1393 یعنی اولین سال تدوین بودجه دولت روحانی کمترین میزان بوده است. موضوعی که نشان می‌دهد دولت‌ها در سال نخست خود عموما با احتیاط حرکت می‌کنند. این بودجه با هدف تحقق رشد 8‌ درصدی در سال آینده برنامه‌ریزی شده است.

افزایش 7‌درصدی منابع

لایحه بودجه 1401 روز گذشته به مجلس تقدیم شد. بر اساس لایحه بودجه1401، بودجه عمومی دولت 1372هزار میلیارد تومان عنوان شده است. البته این رقم مربوط به منابع عمومی بوده که جمع آن با درآمد اختصاصی وزارتخانه‌ها و موسسات دولتی، 1500 هزار میلیارد تومان می‌شود. منابع عمومی در لایحه بودجه سال آینده، 7‌درصد نسبت به قانون بودجه سال 1400 افزایش یافته است. این در حالی است که افزایش 7‌درصدی منابع عمومی بودجه، از سال 1393 به بعد کمترین مقدار بوده است. در سال 1393 منابع عمومی 5/ 0‌ درصد افزایش داشت اما از آن سال به بعد منابع عمومی بیش از 10‌درصد افزایش داشته و در قانون بودجه سال‌جاری، منابع عمومی حدود 100‌درصد افزایش داشت. با نگاه به دولت‌های گذشته به خوبی می‌توان مشاهده کرده که معمولا دولت‌ها در اولین بودجه تقدیمی خود به مجلس، سیاست‌های انبساطی را در دستور کار قرار نمی‌دهند. بودجه سالانه دارای دو بخش مصارف و منابع است که هر کدام از اینها، به زیرگروه‌‌‌هایی تقسیم می‌شوند.

پرسش کننده :

افزايش سن بازنشستگي در اين لايحه را توضيح دهيد .

پاسخ دهنده ( 1 ) :

نخستین موضوع که به نوعی یک غافل گیری خبری نیز داشت، افزایش 2 سال به سن بازنشستگی است. منابع آگاه به «دنیای‌اقتصاد» گفتند که این موضوع با هدف کمک و حمایت از صندوق‌های بازنشستگی صورت گرفته است.

پرسش کننده :

درباره ميزان افزايش حقوق در اين لايحه کارشناسان چه نظري دارند؟

پاسخ دهنده ( 1 ) :

موضوع دوم که مورد توجه قرار گرفت، نحوه افزایش حداقل حقوق و سایر دریافتی‌های کارمندان دولت است. بر اساس لایحه بودجه حداقل میزان احکام کارگزینی با رشد 29‌ درصدی به 5/ 4 میلیون تومان رشد کرده است. متوسط افزایش حقوق نیز به میزان 10‌درصد بوده است.

قانون برنامه پنج ساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران (1394 ـ 1390)

پرسش کننده :

درباره نحوه توزيع ارز 4200 توماني در اين لايحه توضيح دهيد .

پاسخ دهنده ( 1 ) :

موضوع مهم اینکه نحوه توزیع ارز 4200 تومانی در بودجه سال آینده تغییر می‌کند. این موضوعی است که خبرگزاری‌ها با عنوان حذف دلار 4200 تومانی به آن اشاره کردند، اما بررسی «دنیای‌اقتصاد» نشان می‌دهد که نحوه توزیع ارز 4200 تومانی تغییر کرده است و به صورت مستقیم به تولیدکننده تخصیص نمی‌یابد و احتمالا به شکل یارانه نقدی توزیع می‌شود. البته یک منبع آگاه به «دنیای‌اقتصاد» اطلاع داد که هنوز برنامه مشخصی برای تغییر شیوه بازتوزیع اعلام نشده است.

پرسش کننده :

در اين لايحه ، منابع کسب درآمد دولت چيست ؟

پاسخ دهنده ( 1 ) :

در لایحه بودجه سال 1401، میزان درآمدهای جاری دولت که شامل 665‌ هزار میلیارد تومان است، نسبت به سال 1400، 46‌ درصد افزایش یافته است. درآمدهای مالیاتی دولت که بیشترین جزء درآمدهای دولت را تشکیل می‌دهند، حدود 527‌هزار میلیارد تومان پیش‌بینی شده که نسبت به سال‌جاری، 62‌درصد افزایش داشته است. این امر به آن معناست که درآمدهای مالیاتی بخش بزرگ‌تری از درآمدهای دولت را نسبت به سال گذشته به خود اختصاص داده است. اما در این میان دولت، از دو مسیر دیگر نیز به کسب درآمد می‌پردازد: واگذاری دارایی‌‌‌های سرمایه‌‌‌ای و واگذاری دارایی‌‌‌های مالی. واگذاری دارایی‌‌‌های سرمایه‌‌‌ای در لایحه بودجه سال آینده حدود 408‌ هزار میلیارد تومان پیش‌بینی شده که نسبت به قانون بودجه سال 1400، بیش از 3‌درصد افزایش داشته است. بیشترین جزء واگذاری دارایی‌‌‌های سرمایه‌‌‌ای مربوط به فروش نفت است. البته واگذاری و مولدسازی دارایی‌‌‌های دولت نیز در این بخش محاسبه می‌شود. فروش نفت در سال آینده بیش از 381 هزار میلیارد تومان پیش‌بینی شده است. نکته قابل‌ توجه اینکه میزان صادرات نفت بر مبنای فروش روزانه 2/ 1‌میلیون بشکه نفت 60 دلاری برآورده شده و نرخ تسعیر ارز 23‌هزار تومان اعلام شده است. همچنین لایحه بودجه سال آینده نشان می‌دهد که در سال آینده نیز دولت در نظر دارد از مسیر واگذاری شرکت‌های دولتی تامین مالی کند. اگر چه پیش‌نیازهای قانونی لازم برای واگذاری این دارایی‌‌‌ها پیش‌بینی شده اما رقم دقیق این نوع از تامین هزینه‌‌‌ برآورد نشده است. در این میان اما واگذاری دارایی‌‌‌های مالی در لایحه بودجه سال آینده 30‌ درصد نسبت به سال‌جاری کاهش خواهد داشت. منظور از واگذاری دارایی‌‌‌های مالی، فروش اوراق مالی اسلامی، عرضه سهام دولتی و هر نوع استقراضی از جمله استقراض از صندوق توسعه ملی است. بر اساس لایحه بودجه 1401، رقم فروش اوراق مالی اسلامی توسط دولت در سال آینده 86‌هزار میلیارد تومان پیش‌بینی شده است. این در حالی است که این رقم در قانون بودجه سال‌جاری بیش از 132‌هزار میلیارد تومان برآورد شده بود. کاهش قابل‌توجه فروش اوراق مالی اسلامی در سال‌جاری به آن معناست که دولت جدید به این نوع از تامین مالی اتکای چندانی ندارد.
در نمودار شماره 3 درآمد هاي لايحه بودجه 1401 مشخص شده است .

نمودار شماره 3 : مقايسه چهار جزء از منابع درآمدي لايحه بودجه 1401
اعداد برحسب هزار ميليارد تومان

پرسش کننده :

در اين لايحه ، مصارف دولت کدامند ؟

پاسخ دهنده ( 1 ) :
افزایش ناچیز هزینه‌‌‌های جاری

بخش مصارف بودجه نیز به سه زیربخش کلی تقسیم می‌شود که شامل هزینه‌‌‌های جاری، اعتبارات تملک دارایی‌های سرمایه‌ای و واگذاری تملک‌های مالی است. در لایحه بودجه سال آینده پیش‌بینی شده که 965‌ هزار میلیارد تومان باید صرف هزینه‌‌‌های جاری دولت شود که نسبت به قانون بودجه سال 1400، حدود 5‌ درصد افزایش داشته است. هزینه‌‌‌های جاری دولت شامل عمده اجزای هزینه‌ها شامل حقوق و دستمزد کارکنان دولت (با انواع قراردادها) و کمک به صندوق‌های بازنشستگی است. نکته حائز اهمیت اینکه هزینه‌‌‌های جاری دولت در سال 1400 بیش از 100‌درصد نسبت به سال گذشته افزایش یافته بود که این امر هزینه زیادی را برای دولت ایجاد کرد. تملک دارایی‌‌‌های سرمایه‌‌‌ای اما رشد چشمگیری داشته و 43‌درصد افزایش داشته است. منظور از تملک دارایی‌‌‌های سرمایه‌ای همان بودجه عمرانی کشور است که در سال آینده 252‌ هزار میلیارد تومان برآورد شده است. در مقابل هزینه مربوط به واگذاری تملک‌های مالی منابع حاصل از خریداری و تملک هر نوع دارایی مالی را نشان می‌دهد. برای مثال مبالغی که برای تسویه اسناد خزانه سررسید شده در نظر گرفته می‌شود. واگذاری تملک‌های مالی در لایحه بودجه حدود 155‌هزار میلیارد تومان اعلام شده که نسبت به قانون سال‌جاری حدود 15‌درصد کاهش داشته است.

پرسش کننده :
جدول مقايسه اي مصارف دولت در لايحه بودجه 1401 را ارائه دهيد . درآمدهای مالیاتی دولت که بیشترین جزء درآمدهای دولت را تشکیل می‌دهند، حدود 527‌هزار میلیارد تومان پیش‌بینی شده که نسبت به سال‌جاری، 62‌درصد افزایش داشته است.

پاسخ دهنده :

جدول مصارف دولت در لايحه بودجه 1401

پرسش کننده :
نمودار مقايسه اي جدول مصارف دولت در لايحه بودجه 1401 کدام است ؟

پاسخ دهنده :
نمودار ستوني ذيل مقايسه اي جدول مصارف دولت در لايحه بودجه 1401 را نمايان مي کند .

نمودار مقايسه اي جدول مصارف دولت در لايحه بودجه 1401

نمودار شماره 4 ، نمودار مقايسه اي جدول مصارف دولت در لايحه بودجه 1401

پرسش کننده :

اين رشد 43 درصدي در تملک دارايي هاي سرمايه اي در آموزش و پرورش چگونه توزيع شده است ؟

پاسخ دهنده (11 ) :
با مراجعه به پيوست شماره يک لايحه بودجه 1401 ( اعتبار طرح هاي تملک دارايي ها سرمايه اي ( قسمت اول طرح هاي تملک دارايي هاي سرمايه اي ملي ) شاهد رشد 99 درصدي در كمك به تامين تجهيزات كلاسي مدارس و آموزش مجازي در مناطق محروم به مبلغ 300 ميلياد توماني ، افزايش 81 درصدي در خريد مدارس استيجاري و عرصه مدارس قلع و قمعي به مبلغ 15 ميليارد توماني و رشد 46 درصدي در ايجاد فضاهاي آموزشي در استان سيستان و بلوچستان به مبلغ 180 ميليارد توماني ( در بودجه هاي خرد ) هستيم .

در مقابل براي تامين و تجهيز مدارس خارج از كشور با کاهش 54 درصدي به مبلغ 6 ميليارد توماني ، کاهش 51 درصدي در احداث ، تكميل و تعمير سرويس هاي بهداشتي و آبخوري مدارس به مبلغ 465 ميليارد توماني و از همه مهمتر در رديف ِبرنامه نوسازی، توسعه و تجهيز مدارس و متناسب‌سازی فضاهايی تربيتی با ويژگی ها و نيازهای دانش‌آموزان و اقتضائات فرهنگ اسلامي - ايراني و شرايط اقليمی ، فرهنگی و جغرافيايی در چارچوب سند تحول بنيادين آموزش و پرورش شاهد کاهش 8 درصدی به مبلغ 1981ميليارد تومانی هستيم که نشانه کم لطفی بودجه نويسان به برنامه نوسازی و توسعه تجهيزات مدارس و متناسب سازی فضاهای تربيتی با نيازهای دانش آموزان ...می باشد .

پرسش کننده :
در لايحه بودجه 1401 ، افزايش سن بازنشستگي چگونه است ؟

گفت و گو ادامه دارد .

منابع : 

1- دنياي اقتصاد دو شنبه 22 آذر 1400 شماره خبر: ۳۸۲۴۶۱۹، تصمیمات کلیدی در سند مالی سال آینده دولت چیست؟

سه پیام اولین بودجه رئیسی

شماره روزنامه: ۵۳۳۸

2- خبرگزاري تسنيم 21 آذر 1400 جزئیات افزایش حقوق کارمندان در سال ۱۴۰۱ از ۵ تا ۲۹ درصد + نمودار

3- خبرگزاري مهر 23 آذر 1400 تذکر به دولت براي عدم تخصيص بودجه براي احياي زاينده رود

4- خبرگزاري مهر سه شنبه 23 آذر 1400 ( 4 ) بهادری‌جهرمی در نشست خبری

هفتم خبر گزاري مهر سه شنبه 23 آذر 1400( 5 )

سخنگوی دولت گفت: برنامه محوری دولت فعال سازی و جلب مشارکت بخش خصوصی، عمومی و عموم مردم به منظور تحقق رشد اقتصادی ۸ درصدی است.

5- خبرگزاري مهر سه شنبه 23 آذر 1400( 5 ) عجله ای که موجب اشتباه در محاسبه درآمد عوارض خروج از کشور شد!

6- دنياي اقتصاد دوشنبه22 آذر 1400: بودجه 1401 زير ذره بين

7- ( صفحات 159 الي 165 لایحه بودجه سال 1041 کل کشور ماده واحده و جداول کلان منابع و مصارف بودجه )

8- قانون برنامه ششم توسعه

9- بودجه ۱۴۰۱ زیر ذره‌بین دنياي اقتصاد دو شنبه 22 آذر 1400 شماره خبر: ۳۸۲۴۶۱۱

10- خبرگزاري کار ايران ( ايلنا ) سه شنبه 23 آذر 1400

رئیس کمیته اقتصادی کمیسیون برنامه و بودجه مجلس اعلام کرد:
دولت برای مدیریت ورودی و خروجی صندوق‌های بازنشستگی لایحه بیاورد

11- پيوست شماره يک لايحه بودجه 1401 ( اعتبار طرح هاي تملک دارايي ها سرمايه اي )

الف-  نگاه عمومي به لايحه بودجه 1401: 

دنیای اقتصاد( 1 ) نوشت  : بررسی‌ها نشان می‌دهند سند مالی دولت در سال ۱۴۰۱ سه پیام مهم سیاستی دارد:

پیام نخست  ( ويژگي نخست ) افزایش ۲ سال به سن بازنشستگی است. به گفته مسوولان سازمان برنامه و بودجه این تصمیم برای حمایت از صندوق‌های بازنشستگی اتخاذ شده و این تصمیم شامل همه صندوق‌های بازنشستگی اعم از کشوری، لشکری و سازمان تامین اجتماعی است. (1 )

 پیام دوم ( ويژگي دوم ) مکانیزم افزایش حقوق کارمندان برای سال آینده است. به این شکل که متوسط افزایش حقوق کارمندان معادل ۱۰ درصد خواهد بود که به صورت پلکانی معکوس برای حقوق‌های پایین ۲۹ درصد و برای حقوق‌های بالا حدود پنج درصد اجرا می‌شود. (1 )

پیام سوم  ( ويژگي سوم  ) لایحه بودجه، پایان کار توزیع ارز ۴۲۰۰ تومانی به شکل کنونی است. بر این اساس، قرار است که تخصیص دلار ۴۲۰۰ تومانی به شکل تخصیص به کالا صورت نگیرد و منابع حاصل از آن به شکل یارانه در اختیار خانوارها قرار گیرد. پیگیری‌های «دنیای‌ اقتصاد» نشان می‌دهد هنوز مکانیزم مشخصی برای پرداخت این یارانه‌ها مشخص نشده است. (1 )

ويژگي  چهارم لايحه بودجه در تار نماي خبرگزاري تسنيم مورخ دوم آذر 1400 آمده است ( 2 ) :

به گزارش خبرگزاری تسنیم به نقل از سازمان برنامه و بودجه، با احکام ذیل در لایحه بودجه 1401، حقوق افرادی که از متوسط حقوق کمتر می‌گیرند از حقوق افرادی که از متوسط بیشتر می‌گیرند، بیشتر رشد خواهد کرد و فاصله حقوق‌ها کاهش می‌یابد:

ويژگي  پنجم خبرگزاري مهر سه شنبه 23 آذر 1400 نماینده مردم نطنز در مجلس خبر داد، تذکر به دولت برای عدم تخصیص بودجه برای احیای زاینده رود : ( 3 ) 

 رحمت‌الله فیروزی پوربادی در گفت‌وگو با خبرنگار مهر با اشاره به عدم تخصیص بودجه برای محیط زیست، احیای تالاب‌ها و همچنین احیای زاینده رود در بودجه ۱۴۰۱ اظهار داشت: این امر در حالی است که برای پروژه انتقال آب بن - بروجن ردیف بودجه تعریف شده است. ( 3 )

ويژگي  ششم خبر گزاري مهر سه شنبه 23 آذر 1400  ( 4 ) : بهادری‌ جهرمی در نشست خبری : دولت بدون بخش خصوصی توان تحقق رشد اقتصادی ۸ درصدی را ندارد. 

ويژگي هفتم خبرگزاري مهر سه شنبه 23 آذر  1400(   5 ) :

عجله ای که موجب اشتباه در محاسبه درآمد عوارض خروج از کشور شد !

در سال گذشته شیوع بیماری کووید ۱۹ و بسته بودن مرزها موجب شده بود که عوارض خروج از کشور درآمدی برای دولت نداشته باشد. طبیعی بود که این رقم بسیار کم باشد پس باید در لایحه بودجه سال ۱۴۰۱ این افزایش درآمد نسبت به سالهای ۹۸ و ۹۹ مقایسه شود.

باید گفت درآمد حاصل از خروج مسافر در لایحه بودجه سال ۹۸ حدود ۱۴۰۰ میلیارد ، در سال ۹۹ حدود ۱۶۰۰ میلیارد و در سال ۱۴۰۰ حدود ۱۱۰ میلیارد تومان بود و امسال این درآمد در لایحه ۱۴۰۱ به ۱,۵۰۰ میلیارد تومان رسید ..

ويژگي هشتم دنياي اقتصاد دو شنبه 22 آذر : بودجه 1401 زير ذره بين .

دنیای‌ اقتصاد : لایحه بودجه ۱۴۰۱ شباهت‌ها و تفاوت‌هایی با بودجه سال جاری دارد. به‌ عنوان مثال مالیات واردات سیگار افزایش و معافیت مالیاتی موسسات آموزشی کنکور حذف شده است. از سوی دیگر، خودروهای گران‌تر از یک‌ میلیارد تومان مشمول مالیات پلکانی خواهند شد. از سوی دیگر رقم وام ازدواج و عوارض خروج از کشور از لایحه بودجه حذف شده اما گفته شده است که این ارقام با توجه به تورم تعدیل خواهد شد. نکته آخر اینکه، بر اساس برنامه تعریف‌ شده در صدا و سیما، هزینه دستمزد هر یک ساعت تولید برنامه حدود یک‌ میلیارد تومان خواهد بود که از بودجه عمومی دولت تامین خواهد شد.

ب - نگاه اختصاصي از منظر آموزش و پرورش به لايحه بودجه 1401:

ويژگي نهم ، در  لایحه بودجه سال 1041 کل کشور ماده واحده و جداول کلان منابع و مصارف بودجه  ( 7 ) آمده است : آيا ابراهيم رئيسي  نظارتي بر سازمان برنامه و بودجه خود ندارد ؟ آيا  هيات دولت سيزدهم ، در مورد ديگر کارکنان دولت هم  قانون تشکيل حساب پس انداز ديگر کارکنان دولت را ناديده گرفته است ؟ 

1. به دولت اجازه داده می شود مبلغ بیست هزار میلیارد (000,000,000,000 , 20 ) ریال اوراق مالی اسلامی منتشر کند، تا جهت احداث، تکمیل و تجهیز فضاهاي آموز شی، پرورشی و ورزشی وزارت آموزش و پرورش ( سازمان نوسازي، توسعه و تجهیز مدارس کشور) و دانشگاه فرهنگیان به مصرف بر سد. این اوراق خارج از سقف پیش بیني شده در جدول شماره (4 ) ماده (7 ) قانون برنامه ششم توسعه بوده و بر اساس ابلاغ اعتبار و تخصیص هاي صادرشده به مصرف می رسد.
2. د- وزارت آموزش و پرورش مجاز ا ست با سازوکارهاي تشویقی و از طریق مدارس سراسر کشور کتب در سی مستعمل، دفترچه و مجلات مصرفی در پایان هر سال تحصیلی را جمع آوري و نسبت به فروش آنها اقدام نماید. منابع حاصله به ردیف درآمد اختصاصی شماره 160101 جدول شماره (5 ) این قانون نزد خزانه داري کل کشـور واریز نماید. وجوه واریزي پس از مبادله موافقت نامه با سـازمان برنامه و بودجه کشـور صـرف پرداخت سـرانه مدارس مربوطه و تامین رایگان کتب درسـی مناطق محروم می گردد.
   3. ح- در اجراي ماده (1 ) قانون تنظیم برخی از مقررات مالی، اداري و پشتیبانی وزارت آموزش و پرورش، شرکت هاي دولتی مجازند ضمن هماهنگی با وزارت آموزش و پرورش تا یک درصد (1 % ) از درآمد شرکت ها و سود خالص بانک ها و موسسات انتفاعی را صرف توسعه عدالت آموزشی نمایند.
   4. ي- وزارت آموزش و پرورش مجاز است بازنشستگی معلمان داراي مدرك تحصیلی کارشناسی و بالاتر را تا سن 65 سالگی و در صورت رضایت معلمان به تعویق بیاندازد.
3. در جدول شماره پنج (درآمدها ، واگذاری دارايی های سرمايه ای و واگذاری دارايی مالی بر حسب قسمت ، بخش ، بند ، اجزا در سال 1401 ) شماره طبقه بندي 140159 آمده است :
4. درآمد حاصل از ساير خدمات آموزشي (شامل درآمد اختصاصي مربوط به اخذ وجوه مرتبط به هزينه هاي ثبت نام داوطلبان متفرقه امتحانات - آزمون هاي متفرقه و صدور تاييديه تحصيلي - ارائه خدمات آموزشي ، پرورشي ، رايانه اي و فروش نشريات وزارت آموزش و پرورش و درآمد اختصاصي سازمان هاي مديريت و برنامه ريزي استان ها، مركزآموزش مديريت دولتي- همچنين درآمد خدمات آموزشي سازمان امور دانشجويان بابت خريد تعهدات آموزش رايگان، خريد تعهدات مستنكفين بورس و ارز بگيران ، ارزشيابي مدارك تحصيلي، اخذ هزينه هاي ثبت نام آزمون هاي زبان خارجي و اعزام به خارج و فروش انتشارات ،هزينه هاي ثبت نام درسامانه ها)
   جمع کل درآمدها ، واگذاری دارايی های سرمايه ای و واگذاری دارايی مالی بر حسب قسمت ، بخش ، بند ، اجزا در سال1401 ملي و استاني برابر 584 هزار ميليارد تومان مي باشد .
5. انتشار اوراق مالي اسلامي جهت احداث، تكميل و تجهيز فضاهاي آموزشي و پرورشي و ورزشي وزارت آموزش و پرورش، سازمان نوسازي و تجهيز مدارس كشور.
   جمع کل درآمدها ، واگذاری دارايی های سرمايه ای و واگذاری دارايی مالی بر حسب قسمت ، بخش ، بند ، اجزا در سال1401 ملي و استاني برابر 2000 هزار ميليارد تومان مي باشد .
6. جداول شماره 7 بودجه ، خلاصه بودجه دستگاه هاي اصلي ( 7 )

در جدول مصارف بودجه وزارت آموزش و پروش ، جمع کل مصارف 131 هزار ميليارد تومان ( حدود 3.6% کل بودجه در نمودار 3%)  مي باشد . 

نکته مهم با توجه به جداول شماه 7 آموزش و پرورش  ( صفحات 159 الي 165 لایحه بودجه سال 1041 کل کشور ماده واحده و جداول کلان منابع و مصارف بودجه  ) اگر ستون هاي حقوق و دستمزد ِ مربوط به وزارت آموزش و پرورش را با هم جمع کنيم ، مبلغ  کل ِ حقوق و دستمزد اين وزارت خانه برابر يک ميليون و 18 هزار و 682 هزار ميلیارد ريال يا تقريبأ 102 هزار ميليارد تومان مي شود .

در نمودار شماره يک ، کل بودجه آموزش و پرورش در مقايسه با کل بودجه کشور در لايحه بودجه 1401 نمايان مي شود . ( اعداد بر حسب هزار ميليارد تومان مي باشد )

نمودار شماره يک ، کل بودجه آموزش و پرورش را با کل بودجه کشور در لايحه بودجه 1401 مقايسه مي کند  .

 ( اعداد بر حسب هزار ميليارد تومان مي باشد )

در نمودار شماره دو ، کل بودجه آموزش و پرورش در مقايسه با تمامي وظايف اين نهاد ملي به جز حقوق و دستمزد در لايحه بودجه 1401 نمايان مي شود. ( اعداد بر حسب هزار ميليارد تومان مي باشد )

نمودار شماره دو ، مقايسه  کل بودجه آموزش و پرورش با تمامي وظايف اين نهاد ملي بجزء حقوق و دستمزد ، در لايحه بودجه 1401 را نمايان مي کند  .

 ( اعداد بر حسب هزار ميليارد تومان مي باشد . )

ويژگي دهم  در مورد صندوق ذخيره فرهنگيان است . 

در مورد تعهد دولت نسبت به اعضاي محترم صندوق ذخيره فرهنگيان ، سازمان برنامه بودجه و دولت رئيسي بدتر از  دولت هاي قبلي عمل کرده است و ماده 85 قانون برنامه ششم توسعه ( 8 )  و اصل 85 قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران را ناديده گرفته است .

ماده۸۵ ـ  قانون برنامه ششم توسعه ( قابل ذکر است که قانون برنامه ششم توسعه براي يک سال ديگر تمديد شد ) ( 8 ) 

 كاركنان وزارت آموزش و پرورش كه عضويت صندوق ذخيره فرهنگيان را پذيرفته اند و يا خواهند پذيرفت بايد ماهانه درصدي از حقوق و مزاياي خود را تا پنج درصد (٥ (%به حساب صندوق واريز كنند و دولت نيز موظف است همه ساله معادل سهم واريزي اعضاء به صندوق ذخيره فرهنگيان را به طوركامل در رديف اعتباري خاص در بودجه سنواتي منظور و پرداخت نمايد.

معلوم نيست چرا ابراهيم رئيسي در اولين بودجه خود در اجراي ماده 85 قانون برنامه ششم توسعه در جدول 7-2 آورده است :

 کمک به صندوق ذخيره فرهنگيان پس از تصويب اساسنامه 

کدام سند بالا دستي به سازمان برنامه و بودجه  رئيسي اجازه داده است که وظايف قانوني خود را منوط به زير پا نهادن قانوني اصل 85 قانون اساسي نمايد ! و تصويب اساسنامه يک موسسه کاملأ  خصوصي ( زير پا نهادن اصل 85 قانون اساسي ) را منوط به اجراي ماده 85 قانون برنامه ششم توسعه نمايد . 

آيا ابراهيم رئيسي  نظارتي بر سازمان برنامه و بودجه خود ندارد ؟ آيا  هيات دولت سيزدهم ، در مورد ديگر کارکنان دولت هم  قانون تشکيل حساب پس انداز ديگر کارکنان دولت را ناديده گرفته است ؟ 

با اين نگاه اجمالي جهت تحليل لايحه بودجه1401 به گفت و گوي مجازي ذيل مي پردازيم .

***

پرسش کننده :

نماي کلي لايحه بودجه 1401 حاوي چه نکاتي است ؟

( گفت و گو ادامه دارد )

منابع : 

1- دنياي اقتصاد دو شنبه 22 آذر 1400 شماره خبر: ۳۸۲۴۶۱۹، تصمیمات کلیدی در سند مالی سال آینده دولت چیست؟

سه پیام اولین بودجه رئیسی

شماره روزنامه: ۵۳۳۸

2- خبرگزاري تسنيم 21 آذر 1400 جزئیات افزایش حقوق کارمندان در سال ۱۴۰۱ از ۵ تا ۲۹ درصد + نمودار

3- خبرگزاري مهر 23 آذر 1400 تذکر به دولت براي عدم تخصيص بودجه براي احياي زاينده رود

4- خبرگزاري مهر سه شنبه 23 آذر 1400 ( 4 ) بهادری‌جهرمی در نشست خبری

هفتم خبر گزاري مهر سه شنبه 23 آذر 1400( 5 )

سخنگوی دولت گفت: برنامه محوری دولت فعال سازی و جلب مشارکت بخش خصوصی، عمومی و عموم مردم به منظور تحقق رشد اقتصادی ۸ درصدی است.

5- خبرگزاري مهر سه شنبه 23 آذر 1400( 5 ) عجله ای که موجب اشتباه در محاسبه درآمد عوارض خروج از کشور شد!

6- دنياي اقتصاد دوشنبه22 آذر 1400: بودجه 1401 زير ذره بين

7- ( صفحات 159 الي 165 لایحه بودجه سال 1041 کل کشور ماده واحده و جداول کلان منابع و مصارف بودجه )

8- قانون برنامه ششم توسعه

9- بودجه ۱۴۰۱ زیر ذره‌بین دنياي اقتصاد دو شنبه 22 آذر 1400 شماره خبر: ۳۸۲۴۶۱۱

10- خبرگزاري کار ايران ( ايلنا ) سه شنبه 23 آذر 1400

رئیس کمیته اقتصادی کمیسیون برنامه و بودجه مجلس اعلام کرد:
دولت برای مدیریت ورودی و خروجی صندوق‌های بازنشستگی لایحه بیاورد

  بر اساس بند (پ) ماده (۲۸) قانون برنامه ششم توسعه کشور، دولت موظف به تعیین حقوق کارکنان متناسب با نرخ تورم سالانه است. حفظ سرمایه انسانی مستلزم حفظ قدرت خرید کارکنان دولت و پرداخت حقوق متناسب با افزایش هزینه‌های زندگی است.

از طرف دیگر پرداخت حقوق به کارکنان دولت در صورتی‌که خارج از توان مالی دولت باشد و دولت برای تأمین آن و سایر هزینه‌های کشور، مجبور به استقراض از بانک مرکزی (چه به‌ صورت مستقیم مانند تنخواه خزانه و چه به‌ صورت غیرمستقیم از طریق خرید منابع ارزی موهوم یا غیرقابل‌ دسترس دولت یا خرید اوراق قرضه دولت توسط بانک‌ها و …) شود، نرخ تورم افزایش می‌یابد و علاوه بر این‌که هدف اصلی دولت در حفظ قدرت خرید کارکنان نقض می‌شود، موجبات بی‌ثباتی اقتصاد، توزیع نامتوازن درآمد و ثروت در کشور و فشار مضاعف به سطح زندگی افراد فرودست دیگر (به‌جز کارمندان دولت) را نیز فراهم می‌آورد.

در واقع دولت باید بین اهداف و سیاست‌های متناقض یعنی حفظ قدرت خرید کارمندان (با نرخی بیشتر یا حداقل برابر نرخ تورم)، کاهش نرخ تورم و توازن بودجه‌ای دست به انتخاب بزند.

نامشخص بودن تعداد کارمندان دولت

متأسفانه لایحه و قانون بودجه سالانه اطلاعاتی درباره تعداد کارکنان دولت و میزان حقوق پرداختی به آن‌ها در اختیار قرار نمی‌دهد.

همچنین اطلاعاتی درباره تعداد افراد شاغل در شرکت‌های دولتی، بانک‌ها و مؤسسات انتفاعی وابسته به دولت و میزان حقوق و مزایای پرداختی به آن‌ها نیز در دسترس نیست.

از طرف دیگر تغییرات گاه‌وبیگاه طبقه‌بندی‌های بودجه امکان بررسی تغییرات میزان پرداختی به کارکنان دولت طی سنوات مختلف را از کارشناسان سلب می‌کند.

با این ملاحظات به بررسی تغییرات حقوق کارکنان دولت، نرخ تورم و کسری بودجه در دو سه سال اخیر می‌پردازیم.

اختصاص ۸۰ درصد از اعتبارات هزینه‌ای به حقوق

بر اساس برخی مفروضات می‌توان گفت که حدود ۸۰ درصد از اعتبارات هزینه‌ای کشور صرفاً برای حقوق شاغلان، بازنشستگان و جانبازان حالت اشتغال و والدین شهدا هزینه می‌شود.

اعتبارات هزینه‌ای در قانون بودجه ۱۴۰۰ برابر با ۹۲۰ هزار میلیارد تومان است. اگر برای همسان‌سازی ارقام قانون بودجه ۱۴۰۰ و ۱۳۹۹ ارقام مندرج در تبصره‌های بودجه ۱۴۰۰ را که به ردیف‌های قانون بودجه اضافه شد (مانند بند (و) تبصره (۳)) کنار بگذاریم، اعتبارات هزینه‌ای در قانون بودجه ۱۴۰۰ به رقم ۷۴۰ و حقوق شاغلان و مستمری‌بگیران دولت به رقم ۵۹۲ هزار میلیارد تومان خواهیم رسید.

افزایش ۶۴ درصد حقوق شاغلان دولت

در این صورت حقوق شاغلان و مستمری‌بگیران دولت در سال ۱۴۰۰ نسبت به سال قبل از خود معادل ۶۴ درصد افزایش نشان می‌دهد.

البته ارقام مندرج در تبصره‌هایی که کنار گذاشتیم عمدتاً صرف حقوق بازنشستگان و همسان‌سازی حقوق معلمان، مطالبات ایثارگران و بیمه‌های تکمیلی تأمین پاداش پایان خدمت و … نیز می‌شود (بنابراین ماهیت حقوق و مزایا دارد).

این افزایش عمدتاً ناشی از مجوز سازمان برنامه‌وبودجه به دستگاه‌های اجرایی برای افزایش ۵۰ درصدی حقوق کارکنان خود (افزایش تا ۵۰ درصدی امتیازات فصل دهم قانون) در سال ۱۳۹۹ بود که بار مالی آن در قانون بودجه ۱۴۰۰ به همراه ۲۵ درصد افزایش سنواتی حقوق کارمندان و مستمری‌بگیران نمایان شد.

افزایش حقوق کارمندان دولت در سال‌های ۱۳۹۹ و ۱۴۰۰ در مجموع حدود ۹۰ درصد (افزایش ضرایب حقوقی و نه لزوماً افزایش سرجمع حقوق و مزایا) بوده است.

جبران شدن تورم با افزایش حقوق

بر اساس اطلاعات مرکز آمار نرخ تورم در سال ۱۳۹۹ برابر ۳۶٫۴ درصد و ۱۲ ماهه منتهی به مرداد ۱۴۰۰ برابر ۴۵٫۲ درصد بوده است؛ بنابراین به نظر می‌رسد در این دو سال افزایش حقوق کارمندان تا حدودی کاهش قدرت خرید آن‌ها را جبران کرده است اما موضوع مهم این است که این افزایش حقوق منجر به کسری بودجه دولت شده که علاوه بر سوق دادن دولت به استفاده از منابع بانک مرکزی و در نتیجه افزایش نقدینگی و تورم، سبب سخت شدن تعدیل هزینه‌های دولت و برقراری تراز بودجه‌ای خواهد شد.

برخی پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهند نرخ تورم در سال جاری بیش از ۶۰ درصد و در سال ۱۴۰۱ بیش از ۵۰ درصد خواهد بود. به‌طور قطع دولت نمی‌تواند روند افزایش حقوق دو سال گذشته را ادامه داده و حقوق کارکنان را حدود ۵۰ درصد افزایش دهد.

موضوعی که زمزمه‌های آن از صحبت‌های رئیس سازمان برنامه‌وبودجه مبنی برافزایش ۱۰ درصدی حقوق کارمندان در سال ۱۴۰۱ شنیده می‌شود.

افزایش غیرقابل کنترل حقوق کارکنان

نکته دیگری که در ارتباط با حقوق کارکنان و مستمری‌بگیران مطرح است، افزایش غیرقابل کنترل آن در سال‌های اخیر است. جدول زیر میزان ارقام تحقق یافته منابع و مصارف دولت در سال‌های ۱۳۹۹ و ۱۴۰۰ و برخی اجزای مهم آن را نشان می‌دهد.

اگر صرفاً دو سال اخیر را بررسی کنیم (جدول فوق) می‌بینیم که جبران خدمات کارکنان در هر دو سال حتی از مجموع درآمدها و واگذاری دارایی‌های سرمایه‌ای (فروش نفت خام و گاز) هم بیشتر بوده است؛ به‌عبارت‌دیگر دولت حتی با درآمدها و فروش نفت هم نتوانسته حقوق کارکنان (شامل شاغلان و مستمری‌بگیران) خود را تأمین کند.

این فاصله در سال ۱۳۹۹ بسیار بیشتر بوده است (۴۲ هزار میلیارد تومان)؛ یعنی دولت برای پرداخت حقوق کارمندان نه‌تنها باید مالیات‌ها و سایر درآمدهای عمومی و عواید نفتی خود را به حقوق کارمندان اختصاص می‌داد بلکه برای جبران کسری آن باید اوراق قرضه نیز به فروش می‌رساند.

تامین قدرت خرید یا افزایش تورم؟

بنابراین بار دیگر به سؤالی که در ابتدای یادداشت مطرح شد، بازمی‌گردیم. چنانچه دولت بخواهد بین افزایش حقوق کارکنان دولت متناسب با افزایش نرخ تورم و برقراری موازنه بودجه و اجتناب از کسری بودجه یکی را انتخاب کند، اعداد و ارقام و واقعیات موجود نشان می‌دهند که اجتناب از کسری بودجه بر افزایش حقوق کارکنان اولویت دارد زیرا در شرایط تورمی و وجود کسری‌های مزمن امکان ادامه افزایش حقوق کارکنان دولت متناسب با افزایش نرخ تورم به‌طور مستمر وجود ندارد؛ اما ادامه این وضع (کاهش قدرت خرید کارکنان) نیز تبعات منفی برای دولت و کشور دارد.

برخی از این تبعات عبارت‌اند از مهاجرت نخبگان از کشور، کاهش بهره‌وری کارکنان و … که برآیند کلی آن تأثیر منفی بر تولید ناخالص داخلی کشور است.

چه باید کرد؟

اصلاح این روند مستلزم برخی اصلاحات ساختاری مانند تقویت بخش خصوصی، کاهش حجم دولت و بخش عمومی، اولویت‌بندی مجدد مخارج دولت، کاهش کسری بودجه و مهار نرخ‌های بالای تورم است.

درنتیجه این اصلاحات می‌توان انتظار داشت تا ضمن افزایش بهره‌وری نیروی انسانی در بخش دولتی، قدرت خرید کارکنان دولت نیز افزایش یابد.

در این صورت دولت ضمن اجتناب از کسری بودجه، می‌تواند به‌طور واقعی و پایدار قدرت خرید کارمندان خود را افزایش دهد.

تجارت نیوز