قیزلار دئیه‌ر آتیل باتیل چارشنبه
 آینا تکین بختیم آچیل چارشنبه

به باور صاحب نظران پیدایی و خاستگاه دقیق چهارشنبه سوری چندان روشن نبوده و در هاله ای از ابهام قرار دارد. گستره جغرافیایی این آیین کهن علاوه بر ایران کنونی معطوف به قفقاز، آسیای میانه، بخش هایی از خاورمیانه، آناتولی و... می باشد. در بستر تاریخی نیز از علاوه بر ترکها، پارسها و اعراب ایرانی می توان از سومریان، عیلامی هاایلامی ها، فینیقی ها، مصریان باستان، یهودی ها و... به عنوان مدعیان بخش هایی از این میراث معنوی بشری یاد کرد.
آنچه مسلم است امروز در دو کشور ایران و جمهوری آذربایجان مراسم نوروز و چهارشنبه سوری به صورت فراگیر و ملی اجرا می گردد. در جمهوری آذربایجان علاوه بر مردم دولت نیز رسما به همراه کابینه در جشنهای چهارشنبه سوری شرکت کرده و با مردم کوچه و بازار بُر می خورند.

در نگاهی گذرا به تاریخچه چهارشنبه سوری اعراب ایران و شیعیان مهاجر خراسان آئین چهارشنبه سوری را به خروج مختار منتسب دانسته و البته یهودیان آیین چهارشنبه سوری را با جشن پوریم مرتبط می دانند.
برخی از نویسندگان و محققین ایرانی آئین چهارشنبه سوری را با آیین زرتشتی پیوند می زنند، در حالی که خود محققین زرتشتی، آیین چهارشنبه سوری را نوعی توهین به قداست آتش پنداشته و انتساب آن به این آیین را مردود می دانند (سرخی روی تو از من، زردی روی من از تو/ یعنی سرخی و پویایی آتش از من و ناتوانی من از آتش است) و قس علی هذا....

 چهارشنبه سوری در آذربایجان

یکی از مراسم کهن آذربایجان چهارشنبه های آخر سال (سو، اود، یئل و توپراق) می باشد. این چهارشنبه ها با رنگ های سفید، خاکستری، سیاه و سرخ طبیعت نیز کاملا منطبق هستند: (موشتلوغچو/ خبرچی، کوله/کوتوله، قره و قیزیل چارشنبه سی) آداب و رسوم چهارشنبه سوری (ایل آخیر چرشنبه سی) گوناگون و به غایت زیبا و پر معنا می باشند.
پریدن از روی آتش با خوانش اشعار زیبای فولکلوریک (قیزلار دئیه ر آتیل باتیل چارشنبه * آینا کیمی بختیم آچیل چارشنبه) یکی از این مراسم نمادین و سمبلیک می باشد. همچنین شال ساللاماق، فرستادن خنچه هدایا و نقل و شیرینی و آینه به خانه تازه عروس ها از طرف خانواده داماد، قاشق زنی، اسپند دود کردن، رفتن سر چشمه آب و...

چهارشنبه سوری یا چهارشنبه سوزی؟!

به خاطر شکاف بین نسلی و عدم انتقال صحیح آموزه های فرهنگی و آیینی به نسل جدید و البته برخورد چندگانه حاکمیت با چنین مراسماتی (انکار ، تخفیف و تجلیل)، همچنین فرهنگ سازی غلط در دو سه دهه اخیر آیین ها و آداب و رسوم زیبا و پرمحتوای چهارشنبه سوری در چهارگوشه ایران کم کم به حاشیه رفته و جای خود را به ترقه بازی و انفجار مواد محترقه گوناگون و بعضا خطرناک داده است. به طوری که سال به سال بر تعداد کشته ها، مجروحین و تلفات حاصل از این آتش بازی رو به تزاید می باشد.
تداوم این آتش بازی باعث ایجاد استرس و ترس و وحشت خانواده ها شده و شیرینی و حلاوت این مراسم باستانی را به تلخی میل می دهد.

چهارشنبه سوری سیاسی

در یک دهه اخیر نیز پس از حوادث تلخ سال ۸۸ با دخالت و تحریک برخی از عناصر داخلی و خارجی عده ای با استفاده ابزاری سعی در بهره بردای از شور و هیجان جوانان در  مراسم چهارشنبه سوری برای نشان دادن صدای اعتراضات مردمی کرده و با سیاسی کردن آئین های باستانی و کهن ایرانی به نوعی سعی در مصادره به مطلوب نمودند.

نتیجتاً با ورود اضطراری نیروهای نظامی و انتظامی به مراسمات مردمی بعضا جو شور و شادمانی به جو استرس و پلیسی مبدل می شود.

به نظر می رسد که  برای پاسداشت صحیح آئین های کهن و باستانی نوروز، چهارشنبه سوری، یلدا و... قبل از هر چیز باید با یادآوری و تبیین فلسفه وجودی این مراسمات برای نسل کنجکاو تیزبین جدید فرهنگ سازی نمود و در حد امکان پیرایه های زائد را از دامن چنین مراسماتی زدود.

بايرام ایدی، گئجه قوشی اوخوردی
آداخلی قيز، بيگ جورابین توخوردی
هر كس شالين بير باجادان سوخوردی
آی نه گؤزل قايدادی شال ساللاماق
بيگ شالينا بايراميليغين باغلاماق!
 
شال ايستديم من ده ائوده آغلاديم
بير شال آلیب تئز بئلیمه باغلاديم
غلام گيله قاشديم شالی سالاديم
فاطمه خالا منه جوراب باغلادی
خان ننه‌می، يادا سالیب آغلادی

یومورتانی گؤیچک گوللی بویاردیق
چاقیشدیریب سینانلاری سویاردیق
اویناماقدان بیرجه مگر دویاردیق
علی منه یاشیل آشیق وئرردی
ارضا منه نوروز گولی درردی 

باکی چی نین سؤزی، سوْوی، کاغیذی
 اینکلرین بولاماسی، آغوزی
 چرشنبه نین گیردکانی، مویزی
 قیزلار دییه ر: آتیل ماتیل چرشنبه
 آینا تکین بختیم آچیل چرشنبه

ارسال مطلب برای صدای معلم

این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

( عکس مربوط به آرشیو است )

علیرغم حضور معلمان در مدارس و نیز دستورات و تاکیدات وزارت آموزش و پرورش مبنی بر دایر بودن کلاس های درس تا پایان اسفند، از اوسط هفته گذشته و -با شدت بیشتر- در دو روز اخیر، اکثر مدارس به حالت تعطیل درآمدند و کسی در کلاس حاضر نمی شد. اما مدرسه ما  یکشنبه ۹۷/۱۲/۲۶ مملو از دانش آموز بود. به محض ورودم به مدرسه دانش آموزان دختر و پسر با لباس های زیبا و رنگین کُردی به استقبالم آمدند. شادمانی و شَعَفِ خاصی در چشمهانشان برق می زد، آن قدر انرژی داشتند که کسی باور نمی کرد همان دانش آموزان کسل و بی انگیزه سابق اند.
     قضیه از این قرار بود که به پیشنهاد دانش آموزان و موافقت مدیر مدرسه امروز را جشن گرفته بودند. اداره مدرسه با خودشان بود، هر کلاس به طور ابتکاری سفره هفت سین متفاوتی چیده بود، صدای نواختن میزها و چوپی و رقص کُردی به آسمان می رفت، از تمام لحظات عکس یادگاری گرفتند، با پولی هم که قبلا جمع کرده بودند از خانه معلم شهر نهار را تهیه کرده و دور هم سرو نمودند.

امروز کسی غایب نبود، نه تنها دانش آموزانی که گاهگاه غیبت می کردند بلکه چند نفری هم که به دلیل ازدواج زودرس ترک تحصیل کرده بودند خودشان را رسانده بودند. حال و هوای مدرسه طوری بود که هیچ کس دوست نداشت زنگ بخورد و اکثراً عنوان می کردند امروز یکی از بهترین روزهای عمرشان است.
    این حضور خودجوش و سراسر انگیزه دانش آموزان روستایی در مقابل غیبت و تعطیلی مدارسی که لحظه به لحظه تحت رصد اداره هستند بار دیگر این حقیقت را اثبات کرد که قدرت شادمانی و انگیزه فراتر از اخم و دستور است و با صدور بخشنامه و اعزام حراست و بازرس نمی توان دانش آموزان را به مدرسه آورد. حتما دانش آموزان از مدارس پولی، ساختمانهای فرسوده، کلاسهای ۴۰ نفره، فضای استرس آور و کنکور زده مدارس فرار کرده و می کنند و اگر غیر از این باشد باید تعجب کرد.
اگر وزیر و مسولان تعلیم و تربیت کشور صداقت دارند و واقعا نگران بی رغبتی و گریزان بودن دانش آموزان از مدرسه هستند بهتر است به جای برخوردهای قهری قرون وسطایی به فکر رایگان نمودن مدارس و تجهیز مدرسه ها به امکانات و استانداردهای روز دنیا نظیر: آمفی تاُتر، سالن ورزش، استخر، سلف سرویس و... باشند.

کانال صنفی معلمان

گروه رسانه/

« فهیمه سادات طباطبائی » به مناسبت تعطیلات زودرس در مدارس ایران » در توئیت خود مطلبی نوشته است .

پایان پیام/

بخش پایانی را می خوانیم .

کرمان

گروه استان ها و شهرستان ها/

یادداشت زیر توسط یکی از کارمندان « سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس » برای صدای معلم ارسال گردیده است .

این رسانه در راستای تنویر افکار عمومی و عمل به مفاد منشور حقوق شهروندی آمادگی خود را برای انتشار پاسخ مسئولان اعلام می کند .

گروه گزارش/

با وجود آن که میثاق نامه معلمی  قبل از نهمین دوره انتخابات مجلس شورای اسلامی به امضای « داود محمدی » ، « فریده اولادقباد » ، « فاطمه سعیدی » ، « صید محمدخان بیرانوند ( محمد بیرانوندی ) و « مسعود رضایی » رسید و این افراد وارد مجلس شدند اما تاکنون در مورد مفاد این میثاق نامه سکوت کرده اند .

مفاد میثاق نامه معلمی به شرح زیر است :

1- تعمیق و توسعه مشارکت معلمان به جهت تامین منزلت آن ها از طریق حمایت از تشکل های معلمی و تشکیل نظام صنفی به منظور نقش آفرینی عینی در اداره امور مدارس ، مناطق ، ادارات کل و حوزه ستادی آموزش و پرورش

2- تلاش برای اصلاح قانون مدیریت خدمات کشوری و افزودن فصل جداگانه ای به منظور همسان سازی نظام حقوق و دستمزد معلمان از جمله با هیات علمی ، دانشگاه ها و ارتقاء معیشت و منزلت اجتماعی – حرفه ای معلمی

3- تلاش به منظور اصلاح نظام پرداخت حقوق و مزایای بازنشستگان آموزش و پرورش به گونه ای که هر گونه افزایش حقوق و مزایای شاغلین در مورد بازنشستگان هم سطح نیز اعمال گردد .

تاکنون « صدای معلم » بارها و به کرات در مورد عدم اجرای مفاد میثاق نامه ی معلمی به نمایندگان مذکور تذکر داده است .

امروز بهرام پارسایی نماینده شیراز در مورد سکوت و تعلل در اجرای طرح سازمان نظام معلمی به وزیر آموزش و پرورش تذکر داده است .

« صدای معلم » از مسئولیت شناسی این نماینده مجلس تشکر و قدردانی می کند .

گروه استان ها و شهرستان ها/

نامه ی زیر توسط یکی از فرهنگیان شهرستان زهک استان سیستان و بلوچستان برای صدای معلم ارسال گردیده است .

این رسانه آمادگی خود را برای انتشار پاسخ مسئولان اعلام می کند .

آذربایجان غربی