در شرایطی که اوضاع اقتصادی کشور ،به دلیل تنگ تر شدن حلقه ی تحریم های ظالمانه در چند سال اخیر، فقدان بر نامه ریزی دربهره برداری حداکثری از منابع داخلی ،دچار روزمرگی شدنِ مسئولین آموزش وپرورش،که عمدتا مبتنی بر ضعف مدیریت ، و به کار گیری نیرو های ضعیف و صرفا سیاسی ،در بدنه آموزش وپرورش بوده است ،موجب بروز مشکلات فراوانی در این بخش شده است ،که از جمله این مشکلات ، می توان به پرداخت نشدن سرانه دانش آموزیِ ،مدارس و مراکز شبانه روزی،  انباشته شدن بدهی  قبوض آب ،برق و گاز مدارس و… ، به عنوان  چالش پیش روی مدیران مدارس ، نارضایتی معلمان و نالیدن ایشان ازفرقِ، ناشی از تفاوت فاحش ومعنا دار دریافتی شان (مجموعه ی حقوق و مزایا مد نظر است نه صرفا فیش حقوق) با سایر دستگاه های دولتی ، پرداخت نشدن مطالبات از سال ۹۰ به بعد ….و خیلی مسائل دیگر  که  همه موارد فوق دست به دست هم داده و باعث برگزاری چندین تجمع اعتراض آمیز در سطح کشور توسط معلمان شد،تا جائی که مقام معظم رهبری  به موضوع ورود کرده ،حجت را بر همگان تمام ،و در فرازی از فرمایشات شان بیان داشتند که : مسئولان دولت به ویژه مسئولان اقتصادی باید نسبت به آموزش و پرورش و مسائل معیشتی معلمان نگاه ویژه و فراتر از دستگاه‌های دیگر داشته باشند و بدانند هرگونه هزینه در این مجموعه، سرمایه‌گذاری برای آینده و ایجاد ارزش افزوده است.
ما هم امید آن داریم مسئولین دولتی و نمایندگان محترم مجلس شورای اسلامی، در سال همدلی وهمزبانی ملت ودولت ،با تدبیر،به این خواسته منطقی و در کمال احترامِ معلمان ،که به مطالبه رهبری نیز تبدیل شده است ،اقدامی در خور شان معلمان وبه دور از جارو جنجال انجام دهند.
با وجود موارد فوق اما،از یک نکته نباید غافل شد و آن اولویت قائل شدن  و سرمایه گذاری برای آموزش وپرورش  به عنوان زیر بنائی ترین نهاد است آن هم برای همیشه نه به صورت موقت و برنامه ای موقت که حکم مسکن داشته باشد، چرا که،  از شاخصه های توسعه یافتگی جوامع ،وضع نظام های آموزشی آنها،  و نوع نگاه حاکمیت ،به مقوله آموزش وپرورش و فرهنگ می باشد ، در نظاماتی که آموزش و پرورش ، یک نهاد زیر بنائی وبه عنوان اولویت درجه یک تعریف شده است رشد و بالندگی در سایر زمینه ها را به دنبال داشته است و در نظاماتی مانند کشور ما ،تا مادامی که به عنوان یک نهاد هزینه ای عریض وطویل، به آموزش وپرورش نگاه  شود(دیدگاهی که متاسفانه این روزها تحت این عنوان که معلمان زیادند پس نمی شود کاری کرد) امیدی به رسیدن  به آرمان ها ی ترسیمی، منبعث از سند چشم انداز توسعه وجود نخواهد داشت ، در این میان نوع نگاه حکومت و،توجه به آموزش و پرورش استثنائی، و میزان سرمایه گذاری دراین بخش ،که جمعیتی حدود ۱۳درصداز دانش آموزان  جامعه را تحت حمایت آموزش های فراگیر و ویژه خویش داردمبینِ میزان رشد و توسعه  یافتگی آن جامعه ،به لحاظ توسعه فرهنگی شمار می رود  ،لذا بر آن شدیم ، به بهانه گرامی داشت هفته معلم  و پاسداشت  زحمات  همه معلمان ایران زمین، به خصوص معلمان صبور و پرتلاش کودکان استثنائی ، از مسئولان با تدبیر و مدیری،همانند دکتر مجید قدمی ریاست سازمان آموزش وپرورش استثنائی کشور، و دیگر دست اندکاران تعلیم و تربیت کودکان و دانش آموزان استثنائی،که   با متانت ، و به دور از بزرگ نمائی و رسانه ای نمودن ، اقدامات  انجام گرفته  ،با مدیریت منطقی وعلمی ،از همین امکانات محدود آموزش و پرورش ،در بخش آموزش و پرورش استثنائی،به نحو مطلوب استفاده ،و موجبات ارتقای نگرش عمومی نسبت به این گروه از دانش آموزان ،وافزایش  انگیزه خدمت  بی مزد و منت ،به دانش آموزان استثنائی  را در معلمان  این گروه از دانش آموزان ،فراهم نموده اند، هرچند تا رسیدن به ایده آل فاصله بسیار است ،  صمیمانه  خسته نباشید و خدا قوت گفته وتشکر و قدردانی نمائیم .
از جمله اقدامات قابل تقدیر دکتر قدمی و مجموعه کارکنان پر تلاش وزحمت کش آموزش وپرورش استثنائی کشورکه می توان آن ها را به دو بخش پرسنلی و دانش آموزی  تقسیم نمود  ،به موارد زیر اشاره می شود:

در بخش پرسنلی
۱- تلاش در جهت احیاءِ بندهائی از حقوق و مزایای کارکنان ومعلمان آموزش و پرورش استثنائی ، که قبل ازاجرای لایحه خدمات کشوری هرچند ناکافی ،اما در احکام کارگزینی معلمان وجودداشت، ولی با اجرای لایحه خدمات کشوری معروف ،که به دلیل عدم اجرای صحیح در آموزش و پرورش،ظلم بر معلمان را شدت بخشید ، مواردی همانند:
* افزایش امتیاز سختی کار(،افزایش امتیاز سختی شرایط کار ، در زمان ریاست قبلی ایشان اعمال شده و دکتر قدمی در صدد افزایش آن هستند،)،
سنوات ارفاقی،(هر ۵ سال ۶ سال خدمت از هر لحاظ برای  معلمان استثنائی  لحاظ می گردد ) و لحاظ کردن آن در احکام کارگزینی، پرداخت نمودن حق بیمه ی سهم کارمند، ناشی از اعمال سنوات ارفاقی
* تلاش جدی جهت برقراری حق مسکن ،فوق العاده  ویژه آموزش وپرورش استثنائی و….ودیگر برنامه هائی که در همایش ها ومناسبت ها مطرح می فرمایند در بخش پرسنلی امیدوار کننده است
* تلاش در جهت افزایش فوق العاده سختی کار برای معلمان مدارس عادی که دانش آموز استثنائی (تلفیقی) در کلاس درس شان دارند، به عنوان یک مشوق و انگیزه برای پذیرش دانش آموزان استثنائی در مدارس عادی
و….. مواردی که ذکر همه موارد دراین مقال نمی گنجد .

در بخش دانش آموزی
به زعم نگارنده، اقدامات  سازمان آموزش وپرورش در بخش رفاهی و خدماتی دانش آموزان ،والدین را امیدوار  و موجب افزایش محبوبیت ،و مقبولیت  مجموعه عوامل و پرسنل  استثنائی در میان والدین گردیده است، که  به نظر می رسد عمدتا ناشی از سیاست های  سازمان مرکزی و توجه  به موارد زیر باشد:
نگاه بلند و ویژه ایشان به آموزش تلفیقی و فراگیر کودکان استثنائی در کنار دانش آموزان عادی با هدف توجه بیشتر به عدالت آموزشی تمام دانش آموزان ایران اسلامی،اتفاقی که در دنیا خیلی وقت پیش رخ داده وهم اکنون دانش آموزان و خانواده های شان، طعم شیرین پذیرفته شدن در درون اجتماع را چشیده اند ،ودیگر به خاطر ضعف فرهنگ فرزند معلول شان را مخفی نمی کنند ،موضوعی که برای ما ایرانیان لااقل در تعدادی از استان ها هنوز یک معضل اساسی است .

اهل فِکر و هِمّت و ،شور وشعور و کوششم          داوَری هایِ غلط، درباره ام مَقبول نیست
عِزّت نَفسَم، مرا نزد همه مُمتاز کرد                    با تَرحُّم ،گر نگاهم می کنی، مَعقول نیست
نَقصِ جِسمی، مانع کار وتلاش من نشد             هیچ مَعلولی، به جُرم عِلتَش مَعزول نیست
 
* رفع مشکل ایاب و ذهاب وپرداخت صددرصد هزینه در مناطق محروم (۲۰استان) و البته در مناطق برخوردار قسمتی از هزینه باید توسط والدین پرداخت گردد
* افزایش ۳۵درصدی بودجه آموزش وپرورش استثنائی ،در شرایطی که این رقم در وزارت آموزش وپرورش ۲۳درصدبوده است قطعا منبعث از تعامل قوی دکتر قدمی با دولت و مجلس حاصل شده است
* تامین بیمه درمان ، دارو و خدمات توان بخشی، با شناسایی دانش آموزانِ واجدشرایطِ خدمات درمانی دارویی و توان بخشی ، این هزینه ها برای این دانش آموزان با نیازهای ویژه به صورت کاملارایگان انجام می شود که گام مؤثری در جهت اجرای عدالت آموزشی و ایجاد انگیزه در والدین به منظور ثبت نام و هدایت فرزندانشان به مدارس استثنائی است .

کاشت حلزون به صورت مجانی برای دانش آموزان ناشنوا
کمک های مالی به دانش آموزان بی بضاعت و محروم از نعمت پدر، که علاوه بر تحمل معلولیت، رنج محرومیت را نیز متحمل می شوند ،از دیگر کارهای زیبای ایشان می باشد که البته از چند سال قبل شروع،و ایشان با جدیت دنبال می کنند .
اجرای الکترونیکی طرح سنجش، و پوشش حداکثری آن برای دانش آموزان پایه اول، با هدف غربالگری ومداخله به هنگام در تشخیص بیماری ها ومحدودیت ها.
گفتنی است دکتر مجید قدمی در یک دوره هفت ساله از سال ۷۹ لغایت ۸۶ ریاست سازمان آموزش وپرورش استثنائی کشور را عهده داربودند که اقدامات تخصصی و قابل تاملی انجام دادند ،اما به جهت سپرده شدن چندین ساله مدیریت عالی سازمان آموزش وپرورش استثنائی کشور ،ونیز مدیریت های استانی به افراد غیر متخصص ، روند رو به رشد آموزش وپرورش استثنائی در دوره مورد اشاره، در برهه ای متوقف و سپس ،سیر قهقرائی به خود گرفت، و حتی جناب دکتر قدمی به دلیل ایجاد پس انداز آتیه  برای دانش آموزان استثنائی که سال ها برای آن تلاش کرده بودند و می رفت تا با پرداخت مستمری از محل اعتبارات مشترک بانک کشاورزی وسپرده گذاری های  ۵ ساله دولت ، آینده ای روشن ، برای دانش آموزان معلول  رقم  بخورد ،مورد مواخذه قرار گرفته  و بر اساس خواست مسئولان  طرح ابتر و نیمه کاره رها گشت ،وده ها اقدام کارشناسی شده  دیگر ، البته در زمان ریاست قبلی سازمان، تحرکات و اقداماتی برای احیاء خدمات قبلی انجام گرفت که قابل ارج است ،
درپایان از مسئولین سازمان آموزش وپرورش استثنائی کشور ، به طور ویژه در خصوص استرداد حق و حقوق معلمان  شاغل به خدمت در مدارس استثنائی، ناشی از:
اعمال ضریب ۱/۲ موضوع  ضوابط اجرائی تبصره ۵  ماده واحده قانون  تشکیل سازمان  آموزش وپرورش استثنائی  کشور، در حقوق ومزایای  مستمر افراد در طول سال ۸۷ وبعد از آن که به فراموشی سپرده شده است،  و بر اساس رای  هیات عمومی دیوان عدالت اداری (لینک زیر) ، پرداخت آن ،قانونی تشخیص ،و آموزش و پرورش ملزم به اجرای آنست،  تقاضای اقدام عاجل و سریع داریم.
برای دیدن رای عمومی  دیوان عدالت اداری ( اینجا ) کلیک کنید .

ارسال مطلب برای سخن معلم

این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

فارس

لرستان

خراسان رضوی

اصفهان / پرسشی از اداره ی کل آموزش و پرورش استان اصفهان

 گروه اخبار /

پس از اعتراض فرهنگیان به وضعیت حقوق و مزایای دریافتی خود این بار جمعی از کارمندان سازمان حفاظت محیط زیست در اعتراض به وضعیت حقوق و مزایای خود مقابل ساختمان این سازمان در پارک پردیسان تجمع کردند.

این تجمع در اعتراض به پرداخت نشدن ۳۵ درصد افزوده شده به بخشی از کارمندان این سازمان انجام شد.

یکی از شرکت‌کنندگان در این تجمع درباره انگیزه اعتراض خود و همکارانش گفت: بخشنامه‌ای در دولت پیشین ابلاغ شده است که بر اساس آن قرار بود ۳۵ درصد به حقوق پرسنل سازمان افزوده شود اما از آن زمان تاکنون چنین اتفاقی نیافتاده است.

او اضافه کرد: این افزایش ۳۵ درصدی برای همه پرسنل انجام نمی‌شود و بنا شده تنها بخش‌های تخصصی از جمله معاونت دریایی و معاونت آموزش از آن بهره‌ ببرند اما بخش‌های معاونت انسانی، روابط عمومی و کارکمندان سایر بخش‌ها آن را دریافت نمی‌کنند.

این کارمند ادامه داد: بخشی از افزایش حقوق را در اختیار مدیران این مجموعه قرار داده‌اند که خود این موضوع باعث اعتراض پرسنل این سازمان شده است.

لازم به ذکر است کارمندان سازمان حفاظت محیط زیست در سال جاری تجمع دیگری را هم برگزار کرده بودند که عدم رسیدگی به آن باعث شکل‌گیری تجمع امروز شد.

به نظر می رسد از این پس باید شاهد اعتراض گروه های دیگر کارمندی نسبت به وضعیت حقوق و مزایای خود باشیم !

معصومه ابتکار رئیس سازمان حفاظت محیط زیست برای پاسخگویی به اعتراضات این کارکنان معترض، در جمع آنها حاضر شد.

خبرگزاری آنا

آذربایجان شرقی

 كسي از من پرسيد محور توسعه و پيشرفت چيست؟ گفتم پرسش دشواري است بايد از اهل فن و بزرگان و صاحب‌نظران حوزه انديشه در زمينه توسعه پرسيد. گفت: آيا مي‌شود يك كشوري يا ملتي بدون توجه به اهميت و جايگاه كتاب به توسعه دست يابد؟ باز هم گفتم: بايد تحقيق و پژوهشي صورت گيرد و به استناد آمار و اطلاعات به اين پرسش پاسخ داده شود. آن دوست گفت: من كه فكر نمي‌كنم بدون كتاب و كتابخواني جامعه‌اي بتواند به معناي واقعي در همه ابعاد به توسعه پايدار دست يابد.
اين گفت‌وگوي كوتاه من را به فكر فروبرد و به ارتباط توسعه و كتاب و كتابخواني انديشيدم. در ذهنم مطالب مرتبط را مرور كردم؛ اينكه گفته مي‌شود سرانه مطالعه در كشور ما حداكثر هفت دقيقه در شبانه‌روز است يا اينكه ميانگين تعداد كتاب در كشورهاي توسعه‌يافته به ازاي هر نفر ٢٠ جلد است ولي در كشور ما نصف جلد است يعني آنها ٤٠ برابر ما كتاب مي‌خوانند و طبيعي است كه ٤٠ برابر ما هم پيشرفت كنند.
چرا آمار كتاب و سرانه مطالعه ارتباط مستقيم با توسعه دارد؟ پاسخ به اين پرسش يك كلمه كليدي دارد و آن هم « آگاهي » است به اين معنا كه رمز و راز پيشرفت در آگاهي است. انسان تا از ضرورت رسيدن به اهداف و راه و چگونگي رسيدن به آن آگاه نشود تحركي براي رفتن و انگيزه‌اي براي رسيدن نخواهد داشت.
اينكه گفته مي‌شود لازمه توانستن دانستن است اينجا مصداق پيدا مي‌كند. شايد جمله‌اي كه قديم‌ها گفته مي‌شد «بي‌سواد كر و نابينا است» معنايش همين باشد كه فرد ناآگاه نمي‌تواند مسيري را انتخاب كند و توان پيمودن راه و انگيزه رسيدن به مقصد را ندارد.
اگر بپذيريم كه محور توسعه دانش است و بزرگ‌ترين سرمايه، سرمايه اجتماعي است نبايد ترديد كنيم كه بزرگ‌ترين‌ جاي سرمايه‌گذاري آموزش و پرورش است. هر ايرادي داريم بايد ريشه آن را در نظام آموزشي كشور جست‌وجو كنيم و هر توفيقي را مي‌خواهيم بايد بذر آن را در اين نظام بكاريم.
كتاب و كتابخواني از جايگاه مناسبي در كشورمان برخوردار نيست. متاسفانه خانه و مدرسه به عنوان دو نهاد موثر در تربيت و فرهنگ‌سازي نقش خود را به‌درستي براي ترويج فرهنگ كتابخواني ايفا نمي‌كنند؛ نقشي كه اگر به درستي ايفا شود و كودكان و نوجوانان ما با كتاب مأنوس شوند تحول بزرگي ايجاد خواهد شد.
نخست اينكه پدران و مادران و معلمان و مربيان بايد الگوي عيني و عملي در اين راستا باشند. لازم نيست فرزندان و دانش‌آموزان را به كتاب خواندن توصيه كنيم فقط كافي است در ساعاتي از شبانه‌روز كتاب در دست داشته باشيم و به آنها نشان دهيم كه خواندن كتاب و مطالعه همانند مصرف اكسيژن و خوردن غذا يك ضرورت حياتي است.
متاسفانه گشت و گذار در فضاي مجازي و تعامل‌هاي شبكه‌اي در اين فضا چنان وقت دانش‌آموزان را اشغال كرده كه آنها را به جست‌وجوگران اطلاعات در اقيانوسي به عمق نيم ميليمتر تبديل كرده است. ترديدي نيست كه ابزارهاي ارتباطي و تكنولوژي مربوطه كاركردهاي مثبت فراواني دارد اما هيچ‌گاه نمي‌تواند جايگزين كتاب شود. حداقل بايد كتاب‌هاي الكترونيكي را جايگزين جست‌وجوهاي سطحي در اين فضا كرد.
مدارس و كتابخانه‌هاي مدارس به شدت از غافله فرهنگ‌سازي كتابخواني عقب‌مانده‌اند باوجود اينكه هر مدرسه‌اي موظف است كتابخانه‌اي داشته باشد و در كادر نيروي انساني فردي به نام كتابدار متولي آن است و معلمان نيز بايد دانش‌آموزان را به كتاب و كتابخواني تشويق كنند، اما متاسفانه شاهد بيگانگي دانش‌آموزان با كتاب و كتابخواني هستيم.
در سبد هزينه‌اي خانواده‌ها مبلغي براي تهيه كتاب منظور نمي‌شود. والدين كمتر وقت مي‌گذارند تا فرزندان‌شان را به كتابفروشي‌ها ببرند. آنها متاسفانه از اينكه دقايقي از شبانه‌روز را به كتابخواني با فرزندان اختصاص دهند پرهيز مي‌كنند. در نگاه آنها كتاب چندان جايگاهي ندارد و الگوهايي كه معرفي مي‌كنند متكي بر كتاب و كتابخواني نيست.
انحصار مطالعه به كتاب‌هاي درسي آن هم با اجبار براي نمره آفت مطالعه است. شايد يكي از دلايل بي‌علاقگي دانش‌آموزان به كتاب اين است كه تجربه مثبتي از خواندن كتاب‌هاي درسي ندارند؛ كتاب‌هايي كه چندان جذابيت ندارند.
متاسفانه رسانه‌ها نيز براي اينكه والدين و معلمان و مربيان بايد در زمينه فرهنگ‌سازي كتابخواني تلاشي كنند، چندان نقش ايفا نمي‌كنند رسانه‌ ملي هم به همه چيز مي‌پردازد دريغ از اينكه در برنامه‌هاي خود توجهي به جايگاه كتاب داشته باشد.
مدرسه و خانه ابتدا بايد خود با كتاب آشتي كنند تا بتوانند فرزندان و دانش‌آموزان را همراه كنند.

روزنامه اعتماد

سالي يك‌بار نمايشگاه كتاب برگزار مي‌شود و اقشار مختلف در اين نمايشگاه شركت مي‌كنند تا از تازه‌هاي بازار كتاب باخبر شوند و كتاب‌هاي موردنياز خود را هم تهيه كنند. وقتي به نمايشگاه كتاب مي‌روي در كنار ساير اقشار حضور دانش‌آموزان نيز جلب‌توجه مي‌كند؛ حضوري كه تفاوت قابل توجهي دارد چراكه گروه‌هاي دانش‌آموزي دركنترل معلمان و مربيان بيش از اينكه به غرفه‌هاي كتاب توجه داشته باشند متمركز هيجانات قرار گرفتن در محيط خارج از مدرسه هستند و باهياهو و شوخي و طنز ساعاتي را در محوطه نمايشگاه مي‌گذرانند.
ديدن چنين صحنه‌هايي اين پرسش‌ها را در ذهن ايجاد مي‌كند كه دانش‌آموزان چقدر به كتاب و كتابخواني علاقه دارند و به مطالعه اهميت مي‌دهند؟ و آموزش و پرورش چقدر توانسته در اين راستا فرهنگ‌سازي كند؟ و معلمان و مربيان و مدارس و والدين و خانواده چه نقشي دارند؟
اين پرسش‌ها و پرسش‌هاي مشابه بهانه‌اي شد تا گفت‌وگوي كوتاهي با حسن ذوالفقاري كه داراي دكتراي زبان و ادبيات فارسي، عضو هيات علمي دانشگاه تربيت مدرس، نويسنده و پژوهشگر و مولف كتاب‌هاي درسي و مدير گروه آموزش زبان و ادبيات فارسي فرهنگستان زبان و ادب فارسي است،  انجام دهيم.

* با توجه به اهميت كتابخواني به نظر شما اين مهم در آموزش و پرورش از چه جايگاهي برخوردار است؟
بعد از خانواده نخستين محيطي كه همه دانش‌آموزان به اجبار يا اختيار وارد عرصه كتابخواني مي‌شوند، مدرسه است. هر دانش‌آموز حداقل، كتاب درسي‌اش را بايد بخواند. سالانه ١٠ كتاب درسي با حجم حدود ٢٠٠٠ صفحه و كتب جنبي ديگر را مي‌خواند. از اين رهگذر و به ابتكار و هدايت معلم، دانش‌آموزان وارد كتابخواني حرفه‌اي مي‌شوند. پس نقش مدرسه بسيار جدي و مهم است و اگر مسوولان فرهنگي مي‌خواهند توفيقي در توسعه و ترويج كتابخواني داشته باشند بايد از مدرسه شروع كنند چون عادات خوب هم از مدرسه و كودكي شكل مي‌گيرد.
به اعتقاد من البته امروز دانش‌آموزان به نوعي مطالعه خنثي و ناخواسته هم مشغولند كه از طريق پيامك، وايبر، چت، شبكه‌هاي اجتماعي و مطالعه نشريات زرد است. مقصود و تعريف ما از كتابخواني خوانش آثار جدي علمي، ادبي و هنري، است. امروزه با توجه به اين نكته سرانه مطالعه بسيار پايين است و رسانه‌هاي ديداري جاي مطالعه را پركرده است. در مدارس هم غول كنكور سه دهه است از شيشه بيرون آمده و حالا نه مجلس و نه دولت نمي‌تواند آن را مهار كند. كنكور روند مطالعات آزاد دانش‌آموزان و اهداف آموزش ‌و پرورش را تحت‌الشعاع قرار داده و ناخواسته معلم و خانواده و مديران تسليم‌ شده‌اند و كتاب درسي تنها ماده مطالعه دانش‌آموز است كه آن‌هم از سر اكراه انجام مي‌گيرد و ماندگاري ندارد.
در كنار اين مشكلات البته آموزش و پرورش و كتاب‌هاي درسي بيكار نبوده و در كتاب‌هاي فارسي، بخشي به عنوان كتابخواني درنظر گرفته شده است؛ اما باز هم تا معلم اراده‌اي براي انجام نداشته باشد و خانواده كمك نكند و مدرسه تجهيز نشود عملا اين بخش معطل مي‌ماند.

  * در فعاليت‌هاي فوق برنامه آيا براي توسعه و ترويج كتابخواني در مدارس چاره‌اي انديشيده شده است؟
كنكور جايي براي فعاليت فوق‌برنامه نمي‌گذارد اما برخي مدارس خاص اطلاع دارم برنامه‌هاي ويژه براي كتابخواني دارند و حتي برخي معلمان حلقه‌هاي كتابخواني تشكيل داده‌اند و اين بسيار ناچيز است. اگر قرار است كاري شود بايد در همين برنامه‌هاي فوق‌برنامه‌ها باشد و ساعت مستقيم و نمره درست است كه آن را جدي مي‌كند اما اين خطر را هم دارد كه كتابخواني را به كار اجباري و نادلخواه تبديل مي‌كند و ممكن است دانش‌آموز را دلزده كند.

* كتابخانه‌هاي مدارس را از نظر كمي وكيفي و فعاليت در راستاي ترويج كتابخواني چگونه ارزيابي مي‌كنيد؟
كتابخانه‌هاي مدارس با چند مشكل جدي روبه‌رو هستند؛ كتابخانه‌هاي مدارس يا بودجه ندارند يا اينكه بودجه آن بسيار اندك است و همان اندك به دليل ناآگاهي مديران يا كج‌سليقگي آنان به آثار بي‌اثر يا كاملا ارزشي يا با جهت‌گيري خاص اختصاص داده مي‌شود و اين عملا راه را براي ورود آثار جذاب و مفيد و موثر مي‌بندد. برخي مديران دچار خودسانسوري شده و بسيار محتاط عمل مي‌كنند مثلا از ورود برخي رمان‌هاي مشهور يا آثار شاعران معاصر سرشناس با مهر بدآموزي ممانعت به عمل مي‌آورند.
كمتر ديده مي‌شود كه از انجمن اوليا و مربيان براي تجهيز كتابخانه كمك گرفته شود. در مدارس يك روز به نام روز كتاب باشد و هر دانش‌آموز يك كتاب به مدرسه اهدا كند و اين‌ يك فرهنگ شود. اگر اين برنامه درست اجرا شود سالانه ١٣ ميليون جلد كتاب به مدارس اهدا مي‌شود.
در كنار كتابخانه مدرسه بايد كتابخانه‌هاي محلي نزديك به منازل گسترش يابد ، زيرا امروز دغدغه خانواده‌ها دوري و بعد مسافت كتابخانه به منزل و ناامني است. جا دارد واقفان و خيران كتابخانه‌هاي محلي بسازند. در كاشانه‌ها، مديران و اهالي ساختمان بخشي را كتابخانه كنند. همچنين كتابخانه‌هاي سيار با برنامه منظم هر هفته در محله‌اي حاضر شوند و كتاب اهدا كنند. به بچه‌ها ياد دهيم در مدارس كتاب مبادله و معاوضه كنند.
جا دارد وزارت ارشاد يارانه كتاب به شكل بن در اختيار كتابخانه‌ها و معلمان و دانش‌آموزان قرار دهد.

* اوليا در فرهنگ‌سازي براي مطالعه چه نقشي مي‌توانند داشته باشند؟
آموزش خانواده سهم بسيار بالايي دارد. در خانه است كه پدر و مادر خواندن را مي‌توانند نهادينه كنند. شرط اول آن است كه خود كتابخوان باشند. در فرهنگسراها، رسانه‌ها و مدارس و انجمن اوليا و مربيان و هر فرصت ديگر بايد خانواده را آگاه كرد. در سبد خانواده بايد كتاب جاي ثابت داشته باشد. در خانواده‌ها همه نوع خرج مي‌شود جز كتاب كه نقش اصلي را در تربيت دارد.

* رسانه‌ها در ترويج كتابخواني و تشويق كودكان و نوجوانان چگونه مي‌توانند موثر باشند؟
رسانه‌ها و از همه مهم‌تر رسانه ملي مي‌تواند به‌راحتي مردم را كتابخوان كنند. در حال حاضر برنامه‌هاي تلويزيوني از موضوع كتاب بسيار دورند و اين كالاي مهم فرهنگي در اين رسانه مورد اقبال نيست. در راديو نيز مي‌تواند شبكه‌هايي مانند كتاب راه‌اندازي كرد يا در برنامه‌هايي، خود مولف به خوانش كتابش بپردازد.
تبليغات درباره كتاب خواندن نيز تا حدي و زماني موثر است؛ بايد وارد خود موضوع شد. از شنيدن شروع كرد و آثار جذاب ادبي بي‌آنكه نگاه تنگ‌نظرانه داشته باشيم. در سريال‌ها و برنامه‌هاي پربيننده به اشكال مختلف و غيرمستقيم كتاب تبليغ شود و آن‌ هم نه با گرايش خاص و معرفي آثار كم‌ارزش و صرفا ارزشي، بلكه تمام آثار مهم ادبي از نويسندگان مهم معرفي شود تا شناخته ‌شوند و اعتماد مردم به رسانه ملي بازگردد. ارايه شكل‌هاي مناسب و جذاب هم كمك شاياني مي‌تواند بكند؛ در اخبار چه ايراد دارد از انتشار كتابي تازه خبر داد؟!

  * نقش معلمان و مربيان در ترويج كتابخواني را چگونه ارزيابي مي‌كنيد؟
من خودم كتابخواني را مديون معلم كلاس سومم هستم كه براي ما كتاب مي‌آورد و ما را با صف به كتابخانه مي‌برد و عضو مي‌كرد. اين عادت در همان زمان در من شكل گرفت. معلم اگر به جد به اين موضوع بپردازد، بسيار نقش سازنده در تربيت حال و آينده دانش‌آموز ايفا مي‌كند. من وقتي معلم بودم هر ساعت چند كتاب را زير بغل زده به كلاس مي‌بردم و فقط روي ميز مي‌گذاشتم و برخي بچه‌هاي كنجكاو مي‌ديدند و از من امانت مي‌گرفتند. در ساعت انشا كتاب مي‌خواندم و از بچه‌ها مي‌خواستم درباره داستان يك بند بنويسند يا آن را طور ديگر تمام كنند. اگر معلم وارد صحنه نشود كار كتابخواني روي زمين مي‌ماند. بايد نهادهايي مثل كانون پرورش فكري يا ارشاد براي معلمان دوره‌هاي توجيهي داشته باشند و ياد بدهند چگونه كتاب را به كلاس ببرند.

  * چه موانعي در مسير توسعه و ترويج كتابخواني در مدارس وجود دارد؟
١- تصميمات خوب و بد مديران، نقش موثري در تقويت بنيه كتابخواني در مدارس خواهد داشت. مهم‌ترين مانع گماشتن كساني بدين امر است كه خود كتاب‌خوانده نيستند.
٢- خانواده‌ها درك درستي از كتابخواني ندارند يعني خود به اهميت اين موضوع پي نبرده‌اند و اهل كتاب نيستند. هنوز كتاب در سبد آنان نرفته و فرهنگ كتابخواني جا نيفتاده است.
٣- مانع صوري ديگر قيمت كتاب است. البته شايد نخستين چيزي كه در رابطه با ضعف كتابخواني و شمارگان كتاب‌ها، به ذهن برخي برسد، همين قيمت كتاب‌ها باشد كه در اين باره بايد گفت قيمت كتاب در مقابل ديگر كالاها به نسبت ارزان‌تر است و از سوي ديگر وقتي فرد علاقه‌مند باشد، بهاي كتاب در مطالعه او تاثيري نمي‌گذارد. اين در حالي است كه خانواده‌ها اين روزها براي كالاهاي غيرضروري هزينه بيشتري را متحمل مي‌شوند.
٤- عدم امنيت ناشر و مولف غيرمستقيم مي‌تواند روند چاپ و خواندن كتاب را مختل كند و در صورت رفع آن مي‌تواند به تقويت آثار بهتر منجر شود، آسان‌تر شدن شرايط چاپ و نشر مي‌تواند به انتشار آثار شاخص كمك كند و اين مساله را بايد مديران فرهنگي بيش از گروه‌هاي ديگر مدنظر داشته باشند.

  * چه طرح‌هايي را مي‌توان براي ترويج كتابخواني در مدارس اجرا كرد؟
در مدارس مي‌توان دو ساعت به كتاب اختصاص داد. اين ساعت ضمن معرفي تازه‌هاي كتاب، مي‌تواند با خوانش كتاب نيز همراه باشد. تجهيز كتابخانه‌هاي مدارس با آثار به‌روز و شاخص، همراه با آموزشي كه منجر به آشنا شدن با كتاب‌هاي جديد باشد، مي‌تواند علاقه‌مندي را از كودكي در اقشار جامعه نهادينه كند تا در درازمدت، كمتر با چالشي مانند ضعف فرهنگ كتابخواني و پايين بودن سرانه مطالعه در كشور مواجه باشيم يكي از ابزارهاي كمكي كنار كتابخواني، كتاب‌هاي الكترونيكي‌اند كه در حال حاضر در فروشگاه‌هاي الكترونيكي به فراواني وجود دارند. اين عامل مثبت مي‌تواند در قشر وسيعي شوق خواندن را افزايش دهد.

  * ضعف كتابخواني در آموزش و پرورش چه تاثيري در جامعه خواهد داشت؟
كتاب سبك زندگي را تغيير مي‌دهد، اخلاق جامعه را متحول مي‌كند، آگاهي ناشي از كتاب جهل فرهنگي را مي‌زدايد و خلاصه تمام اهداف تعيين‌شده آموزش و پرورش در سند تحول را ممكن مي‌كند. با اطمينان مي‌گويم تمام برنامه‌هايي كه براي انقلاب فرهنگي در نظر داشيم و محقق نشد اما با عزمي جدي و نه برخوردي شعاري با كتابخواني محقق مي‌شود.

 پرسه در حوالي گذرانقلاب، براي اهالي درس و مدرسه خالي از لطف نيست. دانشجويان با جيب‌هاي خالي، ويترين كتابفروشي‌ها را چندباره برانداز مي‌كنند. كتاب كه گران است و خريداري ندارد، اما زير پوست همين گذر انقلاب، تجارت پُرسودي جريان دارد:علم‌فروشي. طبقات بالاي كتابفروشي‌ها كه زماني مؤسسات تايپ و ترجمه بود، اغلب نام خود را به مؤسسه پژوهشي تغيير داده‌اند و خدمات علمي !

چون تدوين پايان‌نامه، تهيه مقاله، چاپ مقاله در هر مجله معتبر علمي خارجي،انجام پروژه دانشجويي و هر آنچه يك دانشجو براي اخذ مدرك بالاتر بدان نياز دارد و انجام آن سخت است، به مشتريان جوان و ميان سال خود ارائه مي‌دهند. ازحق نگذريم، قيمت‌شان هم پُربيراه نيست و مناسب است. تز دكترا هم مي‌نويسند؛ تضميني و درست. اگر مدير باشيد و بخواهيد براي تكميل سوابق علمي خود، كتابي هم به‌نام‌تان منتشر شود، در هر موضوع دلخواه شما كتاب مي‌نويسند و به‌نام خودتان چاپ مي‌كنند.

ديگر چه مي‌خواهيد؟! همه اين خدمات را فارغ‌التحصيلان باهوش و نخبه‌اي كه فرصتي براي اشتغال نيافته‌اند،انجام مي‌دهند. اگر ميل به شركت در آزمون مقطع بالاتر داريد، انواع سؤالات آزمون‌ها، جزوه‌هاي خلاصه شده دروس و كتاب‌هاي كمكي آماده فروش است.

وزارت علوم، به ظاهر كاري با اين تجارت پُرسود ندارد؛ لابد مردم عاقل‌ا‌ند و خودشان صلاح خود را بهتر تشخيص مي‌دهند كه پول‌شان را چطور خرج كنند. بگذريم كه در دنيا معمول است، دولت نيازسنجي مي‌كند و رشته‌هاي دانشگاهي بر اساس ميزان نياز كشور در سال‌هاي آتي، تنظيم و برنامه‌ريزي ‌مي‌شود، اما در كشور ما، فعلاً به نظر مي‌رسد چنين كاري نشده است والا معني ندارد كه اين‌همه دانشگاه و مؤسسه آموزش عالي ريز و درشت، در اقصي نقاط كشور، كارخانه مدرك‌سازي راه بيندازند و لشكر فارغ‌التحصيلان بيكار درست كنند. پارسال كنكور دكتراي تخصصي در دانشگاه آزاد و سراسري، غلغله بود و فكر مي‌كنم دانشگاه آزاد، امسال به خاطر ميزان جذب دانشجو در كنكور فوق‌ليسانس و دكترا، قابليت ثبت در كتاب ركوردهاي جهاني گينس را به دست آورد. مگر كجاي دنيا، يك دانشگاه مي‌تواند در عرض يكسال، ظرفيت دوره‌هاي دكتراي تخصصي خود را به ده برابر و بيشتر افزايش دهد.

 در هر حال خانواده‌ها مستأصل هستند؛ آنها عمري است كه توش و توان  خود راصرف تحصيل و آموزش فرزندان‌شان كرده‌اند، بدون اينكه اين زحمت بسيار، حاصل مشخصي براي اشتغال فرزندان شان داشته باشد. هزينه‌هاي كمرشكن انواع كلاس‌هاي زبان، تقويتي، كنكور، شهريه دانشگاه، دوره فوق ليسانس و اكنون دكترا، برگُرده خانواده‌ها سنگيني مي‌كند. كسي نبوده به اين خانواده‌ها بگويد، مگر در هر رشته تحصيلي به چند نفر كارشناس، كارشناس‌ارشد و متخصص نياز هست كه اين همه براي گرفتن مدرك بالاتر سر و دست مي‌شكنند. موافقان البته مي‌گويند، چه ايرادي دارد؛ بهتر از اين است كه جوان، بيكار در كوچه‌ها پرسه بزند؛ به هر حال يك مدركي مي‌گيرد.

از آن طرف، نام كشورمان به دليل درصدبالاي تقلب علمي در مقالات محققان‌، در دنيا مطرح شده است. اخيراً مجله علمی ‌«ساینس»، از تحقیقي خبر داده كه بر پایه آنالیز صدها مقاله‌ای که ازسال ۱۹۹۱تا ۲۰۱۲ذخیره شده‌‌اند، صورت گرفته و مشخص شده كه از میان ۱۰۵۴مقاله محققان ایرانی، ۱۶۴مقاله مشکوک به تقلب علمی ‌هستند و كشورمان باحدود ۱۵درصد مقالات مشکوک به تقلب، در جایگاه مناسبی نیست.

وزارت علوم‌ درواكنش به اين گزارش، با احتياط اعلام كرده كه گاهی به صورت ناخودآگاه و ندانسته، استانداردهای مقالات علمی ‌از سوی اساتید رعایت نمی‌شود و اعضاي هیأت علمی ‌و دانشجویان، باید آموزش‌هایی در خصوص استانداردهای مقالات علمی ‌ببینند.

دولت در سال گذشته، با ارسال لایحه «برخورد با تقلب در پایان‌نامه‌ها» به مجلس، سعی کرده از موارد تقلب علمی‌ بکاهد. در ايران،سرقت پایان‌نامه و مقاله، طبق قانونی که چهل سال پیش تصویب شده، عملی مجرمانه است و  کسی که دست به این نوع از سرقت بزند، بايد با مجازات حبسبین شش‌ماه تا یک سال روبه‌رو شود.کپی‌کردن جملاتی از تحقیقات دیگران واستفاده از آنها در مقاله‌های خود، بدون ذکر منبع یا جعل آمار يا آمارسازی، از جمله مواردی است که پیگرد قانونی دارد.

البته وزارت علوم، مجموعه‌ای از اخلاق پژوهشی و استانداردهای پژوهشی را تهیه کرده تا موضوع رعایت استانداردهای علمی، در کشور فرهنگ‌سازی شود؛ گرچه تجارت علمي گذر خيابان انقلاب، با مشتريان پروپاقرص خود، به خوبي جريان دارد و فعلاً در آمار تقلب علمي، اشاره خاصي به اين مؤسسات نمي‌شود.

خرد