محاسبه خسارات اقتصادی در یک جنگ و راهکارهای کلیدی، دسته‌بندی شده بر اساس اولویت و نوع اثرگذاری آنها

قابل توجه سياست مداران ايراني و آمريکايي :

وقتي باور کنيم شکست ناپذيريم ، نقاط ضعف واقعي خود را نمي بينيم !

درخواست يک شهروند از محله سرافرازِ دماوند در بعد از ظهرِ چهارشنبه دوم ارديبهشتِ 1405 ، ساعت 16 و 56 دقيقه به وقت محلي از رياست محترم سازمان ملل متحد ؛ زيرا میانجی‌گری فعال، يکي از شرح وظايف دبير کل سازمان ملل متحد مي باشد.

در بسیاری از موارد، دبیر کل یا نماینده ویژه او، مستقیماً در تلاش‌های میانجی‌گری برای حل و فصل اختلافات بین کشورها دخالت می‌کنند. این میانجی‌گری می‌تواند شامل مذاکره مستقیم با رهبران، پیشنهاد طرح‌های صلح، یا ایجاد فضایی برای گفت و گو باشد.

ضمن قدرداني از زحمات ارزشمند شما، از حضرتعالي درخواست دارم به ماحصلِ تجربه گران بهاي عاقلان اين دهکده و نه جنگ افروزان عمل نمایيد و با استفاده از همه ابزارها از جمله رسانه ها به عنوان رکن چهارم دموکراسي ، صداي صلح طلبان اين دهکده کوچک از جمله پاپ لئون چهاردهم و... را به گوش ديگر اهالی برسانيد تا در تاريخ ثبت شود:

1- همه اهالی اين دهکده کوچک، جنگ افروز نيستند و قبل از ويرانی ها می دانند که پايان جنگ ها با اهداف فروخته شده به شهروندان متفاوت است.

2- برخي از اهالی اين دهکده کوچک، با صداي بلند، بانگِ نه به جنگ، نه به مداخله در امور داخلي ديگر کشورها، نه به اعدام ، نه به رويا فروشي، نه به ... را به گوشِ ديگر هم ولايتي هاي خود مي رسانند.

بدترين قماربازان، کساني هستند که نمي دانند چه زماني بايد از سرِ ميزِ بازنده بلند شوند!

1- ارتشِ ايالاتِ متحده آمريکا در بين مذاکرات اسلام آباد، با محاصره دريايي کشتيراني در تنگه هرمز و درياي عمان، سطح تنش را افزايش داد.

در نوشتار تبعات و عواقب « محاصره دريايي ايران » (اينجا ) زواياي مختلف اين نقض آتش بس مورد بررسي قرار گرفت ، متاسفانه اقدام تحريک آميز حمله به کشتي باربري از سوي ارتش ِ ايلات متحده آمريکا منجر به اعتراض چين شد.

2- به قرار شنيده ها، ارتش جمهوري اسلامي ايران هم مانع عبور ترانزيتي بيش از يک کشتي باري شده است و سطح تنش را بالا برده است.

3- جنگ نهم اسفند با رويافروشيِ گسترشِ دموکراسي و تبديل راه باريک آزادي به اتوبانِ چند بانده آغاز شد ولي امروز پس از نمايان شدن چهره ي واقعي جنگ و جنگ افروزي، شاهد نگراني مردم جهان از افزايشِ تنش هستيم .

اميد است در سايه نقش آفريني خرد ورزاني چون شما (دبير کل محترم سازمان ملل متحد) و سياست مداران کشور هاي منطقه و خارج از منطقه، پيگيري ميانجي گران ؛ شکاف بين سياست مدران جمهوري اسلامي ايران و ايالات متحده آمريکا ترميم شود.

به عبارت ديگر، صلح طلبان دهکده ي کوچک مان و ... به جنگ افروزان اجازه ندهند که با گسترش تنش ها و با ايجاد شکاف بيشتر، بين مذاکرکنندگان ِ دور دوم اسلام آباد، بر آتشِ جنگ  بدمند .

تداوم جنگ و پاشيدن بذر دشمني بين دولِ مختلف با جمهوري اسلامي ايران، راهِ سخت و باريک توسعه اقتصادي ( به قول مسعود پزشکيان ، جهاد اکبر) را سخت تر و باريک تر مي کند.

بخش نخست، مقدمه:

خوشبختانه اقدامات عاقلانه سياست مداران، بيان واقع گرايانه ي قواي نقش آفرين در جنگ 9 اسفند 1404، افزايش نقش آفرينان واقع بين، حضورِ ديگر اهالي خردورزِ دهکده کوچکمان از جمله ميانجي ها و ... به منظور گسترش آتش بس در محله هاي ديگر، اميدواري به ترک مخاصمه و دعوت جنگ افروزان به صلح پايدار،در محله هاي حوزه خليج فارس ايران و درياي عمان و ... را تقويت نموده و کورسويي از دور دست ها را نمايان مي سازد که اميدوار کننده است.

ضمن قدرداني از زحمات ارزشمند دبير کل سازمان ملل متحد، تمامي نهادهاي بين المللي صلح دوست و مدافع حقوق شهروندان، حافظانِ محيط زيست و ... که به ماحصلِ تجربه گران بهاي عاقلان اين دهکده، نه جنگ افروزان ، عمل نموده و مي نمايند و با استفاده از همه ابزارها از جمله رسانه ها به عنوان رکن چهارم دموکراسي، صداي صلح طلبان اين دهکده کوچک از جمله پاپ لئون چهاردهم و... را به گوش ديگر اهالی رسانده و مي رسانند تا در تاريخ ثبت شود که همه اهالی اين دهکده کوچک، جنگ افروز نيستند و قبل از ويرانی ها می دانند که پايان جنگ ها با اهداف فروخته شده به شهروندان متفاوت است و ساخت اقتصاد هاي ويرانه شده وظيفه جهاني و منطقه اي مي باشد.

* حالا که مصيبت هاي جنگ ( نابودي صنايع مادر مثل پتروشيمي ، فولاد، سيمان و .. تاثير اين تخريب ها بر تعطيلي صنايع پایين دستي و غیره نمايان شده است.

* حالا که پرسنل موسسات اقتصادي با افزايش تعديل نيروي کار يا حتي تعديل حقوق و مزايا مواجه شده اند.

* حالا که بيکاري، افسردگي و تراماي جمعي و ... خود نمايي مي کند و رويافروشيِ جنگِ بشر دوستانه براي تبديل راه باريک آزادي به اتوبانِ چند باندهِ بي اثر شده است ؛

با اميد به هموار شدن مسيرِ دور دوم مذاکره در اسلام آباد و دست يابي به توافق و آرزوي بلند پروازانه ي ترکِ مخاصمه و آغاز ترميم اقتصاد هاي تخريب شده مي پردازيم :

پيشنهاد يک شهروند از محله سر افرازِ دماوند در بعد از ظهرِ چهارشنبه 2 ارديبهشت ساعت 16 و 56 دقيقه به وقت محلي به رياست محترم سازمان ملل متحد، صندوق بين المللي پول ، بانک جهاني، بانک‌های توسعه منطقه‌ای و یا حتي کشور هاي دوست جهت اعطاي وام‌های دوجانبه و ... براي بازسازي اقتصاد محله سرافرازِ دماند با توليد ناخالص داخلي 356.51 ميليارد دلار در سال 2025، به شرح ذيل تقديم مي گردد.

بخش دوم، مدل محاسبه خسارت اقتصادی در یک جنگ:

متخصصان علم اقتصاد، معمولاً خسارت ناشي از جنگ را در ۵ دسته بشرح ذيل محاسبه می‌کنند:

1 )  خسارت به زیرساخت (Infrastructure Loss)
شامل:
- نیروگاه‌ها
- پالایشگاه‌ها
- جاده و پل
- بنادر و فرودگاه‌ها
- مخابرات و شبکه برق

در جنگ‌های ۳۰ سال اخیر ؛ معمولاً ۱ تا ۱۵ درصد GDP کل کشور بسته به شدت جنگ از بین می‌رود. اعتماد سرمایه‌گذاران (داخلی و خارجی) به شدت به کیفیت حکمرانی بستگی دارد.

برای کشوری با GDP مثلاً 357 میلیارد دلار :
خسارت زیرساختی بین:
3.57 تا 53.55 میلیارد دلار مي باشد.
***

2 ) کاهش تولید ناخالص داخلی (GDP Contraction)

در جنگ‌های مدرن:

-  رکود ۵٪ تا ۴۰٪ بسته به شدت و مدت ادامه جنگ، اقتصاد آن کشور را تهديد مي کند .

-  فرار سرمایه

- توقف تجارت خارجی

-  اختلال تولید

فرمول ساده:
GDP_ loss = GDP × contraction _ rate
مثال:
حالا که GDP = 357 میلیارد دلار در سال 2025 بوده با فرضِ کاهشِ ۲۰٪ ، ميزان خسارت برابر 71.4 میلیارد دلار تعيين مي گردد.( در سال )
***

3 ) هزینه‌های نظامی مستقیم (Direct Military Spending)

در جنگ‌های سنگین:
-  ۵٪ تا ۲۵٪ GDP سالانه
فرمول:
Military _ cost = GDP × Military _ burden
مثال:
براي GDP = 357 دلار در سال 2025 ميزان اين خسارت بين 17.85 دلار تا 89.25 دلار محاسبه مي شود.
***

4 ) هزینه بازسازی پساجنگ (Post war Reconstruction)

بازسازی معمولاً ۲ تا ۵ برابر خسارت زیرساختی هزینه دارد.

مثال:
اگر زیرساخت ۳۰ میلیارد دلار آسیب ببیند، بازسازی ۶۰ تا ۱۵۰ میلیارد دلار خواهد بود.
***

5 ) خسارت مالی به تجارت و انرژی

در اقتصادهای وابسته به انرژی یا واردات:

* کاهش صادرات

*  افزایش نرخ ارز

*  تورم شدید

* تحریم‌های مضاعف یا اختلال تجاری

در جنگ‌های مشابه، کشورها بین ۱۰ تا ۶۰ میلیارد دلار از سهم تجارتِ خود را از دست می‌دهند.( در سال )

در جدول ذيل، هريک از خسارات به صورت مجزا و مجموع کل خساراتِ جنگ هاي 12 روزه و جنگ 9 اسفند 1404 را در سه سطح حداقل، حد متوسط و حداکثر، براساس توليد ناخالص داخلي 357 دلار در سال 2025 محاسبه شده است .

جدول محاسبه خسارات جنگي بر اساس اطلاعات آماري جنگ ها در 30 سال گذشته

با ترسيمِ نمودار ذيل، تلاش مي شود تا درک بهتري از ميزانِ خسارت ناشي از اين جنگ ها در مقايسه با توليد ناخالص داخلي در سال 2025 به ميزان 357 ميليارد دلار ارائه مي گردد.

نمودار مقايسه اي بين توليد ناخالص داخلي ايران در سال 2025 و ميزان تقريبي خساراتِ ناشي از جنگ در سه سطح حداقل، متوسط و حداکثر،
اعداد برحسب ميليارد دلار مي باشد.

قابل ذکر است که مسئولين جمهوری اسلامی ايران خسارت جنگی وارد به اقتصاد کشور را حدود 270 ميليارد دلار تخمين زده اند که از حد متوسط محاسبه شده در اين مدل هم کمتر مي باشد.

قابل ذکر است که برخي از کارشناسان اين عدد (270 ميليارد دلار ) را بزرگتر از واقعيت تلقي کرده اند.

لازم است با تحليل علمي و بهره مندي از توان تخصصي کشور با تکيه به ظرفيت هاي داخلي و خارجي :

اول ،ميزان دقيق خسارات وارده ارزيابي گردد تا سطحِ ( حداقل، متوسط، يا حداکثر )خسارات وارده مشخص شود .

دوم، بعد از مشخص شدن ميزان خسارت، راهکار متناسب براي جبرانِ آن سطح از خسارت تعيين گردد. جنگ نهم اسفند با رويافروشيِ گسترشِ دموکراسي و تبديل راه باريک آزادي به اتوبانِ چند بانده آغاز شد ولي امروز پس از نمايان شدن چهره ي واقعي جنگ و جنگ افروزي، شاهد نگراني مردم جهان از افزايشِ تنش هستيم .

سوم، با برنامه ريزي هاي جامع ، راه سخت و باريک توسعه پايدار ترسيم گردد.

چهارم، در سايه اصلاحات ساختاری و پيشه کردن حکمرانی خوب راه سخت و باريک توسعه پايدار را گام به گام طي کنيم.

بخش سوم، راهکار کلیدی، دسته‌بندی شده بر اساس اولویت و نوع اثرگذاری آنها براي هر سه سطحِ ( حداقل، متوسط، و حداکثر ) خسارت را به صورت مختصر و به شرح ذيل بررسي مي کنيم :

1.  تثبیت و بازسازی سریع (اولویت کوتاه‌مدت)

-  جذب سرمایه‌گذاری خارجی مستقیم (FDI):

-  توضیح: ارائه مشوق‌های قوی، تضمین‌های سرمایه‌گذاری، و ساده‌سازی قوانین برای جذب سرمایه از شرکت‌های خارجی در بخش‌های کلیدی (زیرساخت، انرژی، صنعت، فن آوری).

- چرا موثر است: منبع سریع سرمایه، انتقال تکنولوژی، ایجاد شغل.

- ارتباط با مبالغ: برای ميزان خسارات در حد مبالغ متوسط و حداکثر، جذبِ سرمايه گذار خارجي ( FDI) بسیار حیاتی است.

-  تسهیلات و وام‌های بین‌ المللی:

-  توضیح: درخواست وام از صندوق بین‌المللی پول (IMF)، بانک جهانی، بانک‌های توسعه منطقه‌ای، و یا حتی وام‌های دوجانبه از کشورهای دوست.

- چرا موثر است: تأمین مالی سریع برای پروژه‌های حیاتی بازسازی و پرداخت بدهی‌های فوری.

-  ارتباط با مبالغ: برای هر سه سطح خسارت، وام‌های بین‌المللی می‌تواند کمک‌کننده باشد، اما برای مبالغ متوسط و بالا، بخش قابل توجهی از نیاز مالی را پوشش می‌دهد.

- بازسازی زیرساخت‌های حیاتی:

-  توضیح: اولویت‌بندی تعمیر و بازسازی شبکه‌های برق، آب، حمل‌ونقل (جاده، راه‌آهن، بنادر)، و مخابرات.

-  چرا موثر است: این زیرساخت‌ها شریان‌های حیاتی اقتصاد هستند و بدون آن‌ها، هیچ فعالیتی امکان‌پذیر نیست.

- ارتباط با مبالغ: هزینه این بخش به تنهایی می‌تواند از مبالغ حداقل و متوسط فراتر رود.

-  حمایت از کسب‌وکارهای کوچک و متوسط (SMEs):

-  توضیح: ارائه وام‌های کم‌بهره، معافیت‌های مالیاتی موقت، و مشاوره‌های تخصصی برای احیای کسب‌وکارهای آسیب‌دیده.

-  چرا موثر است: SMEs ستون فقرات بسیاری از اقتصادها هستند و احیای سریع آن‌ها به اشتغال‌زایی و گردش پول کمک می‌کند.

-  ارتباط با مبالغ: برای جبران خسارات حداقل و متوسط، این بخش اهمیت زیادی دارد.

2.  سیاست‌های مالی و پولی (اولویت میان‌مدت)

-  اصلاحات مالیاتی:

-  توضیح: در صورت لزوم، بازنگری در نرخ‌های مالیاتی یا گسترش پایه‌های مالیاتی برای افزایش درآمدهای دولت، ضمن حفظ رقابت‌پذیری.

- چرا موثر است: افزایش منابع مالی دولت برای تأمین هزینه‌های بازسازی و خدمات عمومی الزامي است.

-  ارتباط با مبالغ: برای تمام سطوح، اما با احتیاط که مانع رشداقتصادي نشود.

* مدیریت بدهی:

-  توضیح: در صورت نیاز، مذاکره مجدد با طلبکاران (داخلی و خارجی) برای سررسید یا بخشودگی بخشی از بدهی‌ها.

- چرا موثر است: کاهش ِ پرداخت اقساط بدهی و آزاد کردن منابع برای سرمایه‌گذاری.

-  ارتباط با مبالغ: برای مبالغ متوسط و حداکثر که بار بدهی بسیار، سنگین است.

*  کنترل تورم و تثبیت نرخ ارز:

- توضیح: اتخاذ سیاست‌های پولی انقباضی (در صورت لزوم)، مدیریت عرضه پول، و تقویت ذخایر ارزی برای جلوگیری از جهش تورم و بی‌ثباتی نرخ ارز.

-  چرا موثر است: حفظ قدرت خرید مردم، ایجاد فضایي باثبات برای سرمایه‌گذاری.

-  ارتباط با مبالغ: حیاتی برای تمام سطوح، به خصوص در دوران پس از جنگ که ریسک تورم بالاست.

3.  توسعه پایدار و رشد بلندمدت (اولویت بلندمدت)

- سرمایه‌گذاری در تحقیق و توسعه (R&D) و نوآوری:

-  توضیح: تشویق نوآوری، حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان، و سرمایه‌گذاری در بخش‌های با ارزش افزوده بالا (مانند فناوری اطلاعات، بیوتکنولوژی، انرژی‌های تجدیدپذیر).

- چرا موثر است: ایجاد مزیت رقابتی پایدار، رشد اقتصادی پایدار و کاهش وابستگی به بخش‌های سنتی.

- ارتباط با مبالغ: برای گذار از خسارات بزرگ (متوسط و حداکثر) به سمت رشد فراگیر.

* توسعه منابع انسانی:

-  توضیح: سرمایه‌گذاری در آموزش، بهداشت و مهارت‌آموزی نیروی کار برای افزایش بهره‌وری و توانمندی اقتصاد.

- چرا موثر است: نیروی کارِ ماهر، موتور محرکه نوآوری و رشد بلندمدت است.

-  ارتباط با مبالغ: یک سرمایه‌گذاری بلندمدت که در تمام سطوح اهمیت دارد.

* تنوع‌بخشی اقتصادی:

- توضیح: کاهش وابستگی به منابع یا بخش‌های خاص (مانند نفت یا یک صنعت خاص) و توسعه بخش‌های جدید (گردشگری، خدمات، کشاورزی مدرن).

- چرا موثر است: افزایش تاب‌آوری اقتصاد در برابر شوک‌های خارجی.

-  ارتباط با مبالغ: به خصوص برای اقتصادهایی که به شدت از جنگ آسیب دیده‌اند (سطوح متوسط و حداکثر).

4- اصلاحات ساختاری و حکمرانی خوب:

- توضیح: مبارزه با فساد، افزایش شفافیت، بهبود محیط کسب‌وکار، و تقویت نهادها.

- چرا موثر است: اعتماد سرمایه‌گذاران (داخلی و خارجی) به شدت به کیفیت حکمرانی بستگی دارد.

- ارتباط با مبالغ: شرط لازم برای موفقیت تمام راهکارهای دیگر، به خصوص در مقیاس بزرگ.

نکته کلیدی براي اجرايِ موفق:

موفقیت این راهکارها به شدت به اراده سیاسی، انسجام اجتماعی، و تدوین یک برنامه جامع و واقع‌ بینانه بستگی دارد. همچنین، زمان‌بندی اجرای هر راهکار بسیار مهم است؛ برخی نیاز به اقدام فوری دارند و برخی دیگر باید در چشم‌انداز بلندمدت تعریف شوند.

لازم است مجددأ ياد آوري گردد:

اميد است در سايه نقش آفريني خردورزاني چون شما (دبير کل محترم سازمان ملل متحد) و سياست مداران کشور هاي منطقه و خارج از منطقه، پيگيري ميانجي گران، شکاف بين سياستمدران جمهوري اسلامي ايران و ايالات متحده آمريکا ترميم شود.

به عبارت ديگر صلح طلبان دهکده ي کوچک مان و ... به جنگ افروزان، اجازه ندهند که با گسترش تنش ها و با ايجاد شکاف بيشتر، بين مذاکرکنندگان ِ دور دوم اسلام آباد، بر آتشِ جنگ، بدمند!

تداوم جنگ و پاشيدن بذر دشمني بين دولِ مختلف با جمهوري اسلامي ايران، راهِ سخت و باريک توسعه اقتصادي ( به قول مسعود پزشکيان ، جهاد اکبر) را سخت تر و باريک تر مي کند.

ارسال مطلب برای صدای معلم

این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

درخواست همیاری ( کمک مالی )