صدای معلم - اخبار فرهنگیان، معلمان و آموزش پرورش

« تجلّی معنویّت در عالم انسانیّت، معطوف به انجام درست و دقیق مسئولیّت است »

تمنّای معنویّت از بیراهه‌ای بیرون از وادی تربیت ( بخش پایانی )

حمزه علی نصیری

معنا و مفهوم معنویت در مدرسه و آموزش و پرورش و نقدی بر حضور روحانیت در صدای معلم  در واقع، آنچه شاهدش هستیم، شیطنت کودکانه نیست بلکه رفتاری ریاکارانه و مستکبرانه و ستمکارانه و شرورانه است که در فقدان متوازن مؤلفه‌های تربیت و در خلاء عناصر و بن‌مایه‌های ملموس معنویت شکل گرفته است. رفتاری که در فضای کاریِ غنی و فنّی و گیرا و دلپذیر و احترام‌آمیز هرگز مجال ظهور و بروز پیدا نمی‌کند.

کلاس کثیف و خدمات ضعیف و میز و صندلی شکسته و فضای فکری بسته و محیط فقرزدهٔ ورشکستهٔ وابسته به جیب اولیاء و آموزه‌های انتزاعی و ناملموس و بی‌ثمر و شیوه‌های آموزشی رنج‌آور و اوضاع کسالت‌بار و معلمان فاقد منزلت و اقتدار نمی‌توانند مفهوم احترام متقابل را به ذهن دانش‌آموزان خود تداعی کنند.

این است که هر روز شاهد کشمکش‌های بی‌دلیل میان دانش‌آموزان و آزادی عمل افراد وقیح بدون ترس از مؤاخذه و تنبیه! و لِه شدن کرامت انسانی و خودنمایی بی‌شرمانه‌ی وقاحت و خلاء معنویت در بوستان تربیت هستیم که بانی آن، دولت و وزارت شعارمحور است!

آقای وزیر!

تجلّی معنویّت در عالم انسانیّت، معطوف به انجام درست و دقیق مسئولیّت است.

اگر کسی سر در لاک تعبّد فرو برَد و در خلوت عبادت خزَد و به دعا و ندبه و نیایش و الحاح و التماس و استغاثه بپردازد و نسخهٔ اعتزال و اعتکاف برای دیگران بپیچد و آن را معنویت بپندارد اما به انجام رسالت و مسئولیّت قانونی و اجتماعی خود نکوشد و از سر و ته وظایف شغلی خود بزند و یا حق و حقوقی را از دیگران سلب نماید، خودبه‌خود از دایرهٔ مدنیّت -که همانا محل تعریف و تحقّق و تجلّی معنویّت است- خارج می‌شود... و خروج از دایرهٔ مدنیّت، یعنی سقوط از سطح تشکّل انسانی به سطوح فرودست و مرتبتی ماقبل انسانیّت!

به خاطر بسپاریم:

معنا و مفهوم معنویت در مدرسه و آموزش و پرورش و نقدی بر حضور روحانیت در صدای معلم

راه دستیابی به معنویّت در مدارس، فراهم کردن محیط غنی و نظیف و احترام‌آمیزِ مملوّ از فعالیّت در راستای حقیقتِ تربیت است و تزریق تصنّعی معنویّت به مدرسه با استمداد از روحانیت، اگر هم مصداق « آب در کوزه و گرد جهان گشتن » نباشد، شانه خالی کردن از بار مسئولیّت است. لطفاً رسالت و مسئولیّت خود را درست انجام دهید و عزّت و کرامت را به مدرسه برگردانید تا شاید، شاهد تجلّی معنویّت در مدارس باشیم.

تزریق تصنّعی معنویّت به مدارس، راه حلّ نیست.

لطفاً تخصیص نیروی خدماتی به مدارس فراموش نشود.

اینکه وزیر‌ آموزش و پرورش، روحانیت را سفیر معنویت می‌پندارد و از آنها چشم یاری دارد و حضورشان در مدارس را نقطهٔ عطف در تعمیق ارتباط میان حوزه‌های علمیه و آموزش‌وپرورش می‌داند، نشانگر توجه وزیر به رویکرد تعاملی میان مدرسه و نهاد روحانیت است و استفاده از ظرفیت‌های آن نهاد برای هموار کردن مسیر سعادت، خیلی هم پسندیده است. اما آیا مقام عالی وزارت جز موعظه و نصیحت، انتظار و توقع دیگری هم از روحانیت دارد؟ و آیا روحانیت به غیر از ابزار وعظ و خطابه و توصیه و نصیحت، چیزی دیگری در همیان دارد؟ و آیا موهبت دیگری جز آیه و حدیث و روایت، با خود به مدرسه می‌آورد؟

هرچند، طلب معنویت از نهادی خارج از نهاد تربیت، عیب نیست، اما نشانهٔ درماندگی در انجام رسالتی‌ست که این نهاد بر عهده گرفته است.

تمنّای معنویّت از روحانیت، و یارگیری برای این منظور از نهادی بیرون از وادی تربیت، حامل این پیام است که آموزگاران -به عنوان متخصّصان تعلیم و تربیت- کفایت لازم برای تربیت دانش‌آموزان را ندارند اما این غیر قابل قبول است.

پس اشکال کار کجاست؟

معنا و مفهوم معنویت در مدرسه و آموزش و پرورش و نقدی بر حضور روحانیت در صدای معلم

مشکل اینجاست که ایشان یا درک درستی از مفهوم معنویت ندارد - همچنان که ممکن است مثل بسیاری دیگر، درک درستی از مفهوم تربیت نداشته باشد - و یا از استعمال توأم این دو واژه (معنویت و روحانیت) سود می‌برد.

امیدوارم توضیحات زیر این مسئله را روشن‌تر سازد :

حقیقتِ معنویّت در عالم انسانیّت:

معنویّت در عالم انسانیّت اساساً نباید و نمی‌تواند چیزی جز سلوک خدمت به بشریّت باشد. بنیان رفتارهای اخلاقی را نیز می باید در همین تعبیر از مفهوم و مصداق معنویّت جُست‌وجو کرد.

در این تلقّی، همّت به انجام صحیح وظیفه و رسالت و مسئولیّت، همان پیمودن مسیر معنویّت است. قناعت افراد به حقّوق و حصّه و سهم طبیعی و قانونی خویش و خودداری از تعرّض به حقوق دیگران نیز نوعی رفتار معنوی‌ست.

با توجه به این رویکرد ؛ معنویّت، صرفاً با توسّل به عبادت و توهّّم برقراری ارتباط با عالم الوهیّت در خلوت، حاصل نمی‌شود بلکه در بستر جامعه با ادای تکلیف و با انجام تمام و کمال وظایفی که عرف و قانون برای انسان تعریف و تعیین کرده، آن هم تحت نظارتِ بدونِ غیبتِ ناظر وجدان، حاصل می‌گردد. یعنی؛ در عالم انسانیّت، انجام صحیح و بی‌کم‌وکاستِ مسئولیّت و رسالت اجتماعی‌ست که اهمیّت دارد نه ادای عبادت در کنج خلوت.

حتّی وجه شخصی معنویّت نیز در ارتباط با کارکردهای مدنی و اجتماعی آن قابل ارزش‌گذاری‌ست.

معنا و مفهوم معنویت در مدرسه و آموزش و پرورش و نقدی بر حضور روحانیت در صدای معلم

ناگفته پیداست که واژه‌ها نقش بزرگی در ترسیم سبک زندگی و تبیین وظایف و تعریف مسئولیّت‌ها و توسعهٔ مهارت‌ها و اعتلای فرهنگ‌ و رشد عقل و باروری اندیشه و غنای گینجیهٔ دانش و شناخت الگوهای عالی اخلاقی و فهم ضرورت زیست اخلاقی و درک ضرورت درستکاری و تقویت پیوندهای اجتماعی و انتقال احساسات و ارتقای اسباب رفاه و آسایش و معاش و آرامش و صلح و دوستی و... دارند.

اما گاهی، جایگاه برخی از واژه‌ها تا حد درک محدود افراد و تا سطح منافع و موقعیت شخصی یا گروهیِ کاربران‌شان تقلیل می‌یابد و بدین سان واژه‌ها از روحی که در کالبد دارند، تهی می‌گردند و از رسالتی که برای آن خلق شده‌اند، جدا می‌افتند و کم‌کم به قالب‌ها و کلیشه‌هایی برای تحقق مقاصد مطلوب سودجویان تبدیل می‌شوند.

از این نظر، واژه‌ها نیز همچون بسیاری از موهبت‌های دیگر، همواره در معرض خطر و سوء‌استفاده هستند و تقریباً هیچ واژه‌ای که حامل مفهوم و کارکرد متعالی‌ست، از دست‌برد سودجویان در امان نمی‌ماند.

واژه‌ی « معنویت » یکی از همین واژه‌هاست.


آقای وزیر

نسل امروز، معنا را در الفاظ و معنویت را در وعظ و خطابه و توصیه و نصیحت نمی‌جوید بلکه در دارایی‌های علمی، در تکنولوژی، در میان ابزار کار، در تجهیزاتِ روز دنیا، در صنعت، در فنّ و مهارت، در چالش‌هایی که اندیشه را بارور سازند و آنها را به وادی راه‌حل‌‌ها رهنمون‌ شوند، در ایده‌ها و راه‌حل‌هایی که گرهی از مشکلات زندگی‌شان بگشایند و برای گذر از رنج‌ها یاری‌شان نمایند و در آموزه‌هایی که در تولید رفاه و آرامش توانمند‌شان سازند و در پیشرفت‌های جهانی سهیم‌شان کنند، می‌جویند.

تزریق تصنّعی معنویّت به مدارس، راه حلّ نیست.

لطفاً تجهیز مدارس فراموش نشود.

( بخش نخست )


ارسال مطلب برای صدای معلم

این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

درخواست همیاری ( کمک مالی )

معنا و مفهوم معنویت در مدرسه و آموزش و پرورش و نقدی بر حضور روحانیت در صدای معلم

یکشنبه, 18 آبان 1404 15:59 خوانده شده: 192 دفعه چاپ

نظرات بینندگان  

پاسخ + +8 0 --
ناشناس 1404/08/19 - 08:01
فعلا به تمنّای پول از بیراهه‌ای بیرون از وادی اشتغال
آزمون دکتری امسال 1 میلیون و 120 هزار تومان شده؛
فلانی با داشتن 3 ارشد و دیگری با دو ارشد ثبت نام نکرد
و این در حالیست که سال گذشته حدود نیم میلیون هزینه صلاحیت عمومی می دادند؛ مگر صلاحیت عمومی و دادن اطلاعات چیست که باید هر ساله داد؟
و تازه پس از این هزینه های مصاحبه هر دانشگاهی که بخواهی و بتوانی هم اضافه می شود
و آنچه گفتم در دانشگاههای دولتی است.
حال بماند که دانشگاه آزاد سال گذشته حدود 1 میلیون تومان هم می گرفت، البته نامش رویش و نام اسلامی بودن آن با وضعیتهایی جای تردید است.
و یکی گفت شاید با مسافرکشی بتواند هزینه ثبت نام را جور کند تا در عمل چه می شود؛ چه زشت است که در بین مسافران خود فروشی پیشنهاد یک و نیم میلیون بدهد و ... و اگر جایی نیست در بیابانهای اطراف (وقاحتی در روز روشن) و الا یکی دو ساعت دیگر خودش جا دارد و اینهم شماره تلفن.
البته شنونده به مسجد برای خواندن نماز ظهر و ... به آن راغبتر شد.
جای تعجب است نرخ خود فروشی زنی برابر با هزینه آزمون دکتری؛ نتیجه گیریش بماند.
پاسخ + 0 0 --
ناشناس 1404/08/20 - 15:55
امروز توانستم با مسافرکشی به مبلغ 1120000 تومان ثبت نام دست یابم هرچند که سایت بسته شد
با خودم گفته بودم چه بسا با مسافرکشی بتوانم مقداری با مردم جامعه هم آشناتر بشوم
آخرین مسافرم یک محصل هنرستانی در برق ساختمان بود که دوست میداشت برق خودرو یا مکانیک می بود. دلیل آورد که خانه یا قولنامه در محل نداشته و نتوانسته به این دلیل در رشته مورد نظرش باشد. تحلیل این عیب و هدایتهای تحصیلی بماند.
مسافر ماقبل آخر که به شدت از پارتی بازی و ژن خوب در آزمون استخدامی شکایت داشت. او یک تحصیل کرده حقوق و حدود 14 سال تدریس ابتدایی در غیرانتفاعی ها بود که دیگر امسال کار نمی کرد و از بردگی در غیرانتفاعی می گفت و دنبال کار بود و البته بنده از افرادی شایسته تر که قوانینی جاهلانه و رفتارهای عرفی خودخواهانه مانع استخدامشان شده بود گفتم. از رتبه1 آزمون استخدامی تا کسی که دارای چند فوق لیسانس است و از کسی که از اول دبستان تا دکتری را بطور آزاد تدریس می کند و از کسی که مدارس از او می ترسند چون حضورش موجب افشای ضعف آموزشی و پرورشی دیگران است و ..
پاسخ + +3 0 --
ناشناس 1404/08/19 - 08:03
.... به آن = پناه بردن به آن
پاسخ
محمدرضابابائی خراسان 1404/08/19 - 08:38
باسلام وعرض ادب ، اینک پس از ۴۶ سال خدمت در آموزش و پرورش ، اوّلین بار است که حرف دل معلم را از صدای معلّم می شنوم.
حقّا که شما حقیقتِ " بشنو از نی، چون حکایت می کند " را با خلوص نیّت ، به منصه ی ظهور ، می رسانید.
زیرا آنچه از دل برآید / لاجرم بر دل نشیند
پاسخ
ناشناس 1404/08/19 - 09:24
ایدئولوژی پوچ وتهی ازمعنی وویرانگراین سیستم،همه چیزرابه تباهی کشانده.اینهاهمه شیطنت سیاسی است معنویت کجابوده.جایگاه علم وتربیت اصلاربطی به این چیزهانداردمنتهی آقایون باپهن کردن این بساط واسه خودشون دکون زدن که به منافعشون برسن.

نظر شما

صدای معلم، صدای شما

با ارائه نظرات، فرهنگ گفت‌وگو و تفکر نقادی را نهادینه کنیم.

نظرسنجی

با کدام گزینه موافق هستید ؟

دیدگــاه

صدای معلم پایگاه خبری تحلیلی معلمان ایران

تلگرام صدای معلم

Sport

تبلیغات در صدای معلم

تمام حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به صدای معلم - اخبار فرهنگیان، معلمان و آموزش پرورش بوده و استفاده از مطالب با ذکر منبع بلا مانع است.
طراحی و تولید: رامندسرور