صدای معلم - اخبار فرهنگیان، معلمان و آموزش پرورش

آیین نکوداشت وزیر پیشین آموزش‌ و پرورش در البرز : روایتی از یک عمر معلمی، چهار دهه تجربه مدیریتی و میراثی که با بازنشستگی پایان نیافت؛

نگاهی به کارنامه " علی اصغر فانی "؛ از کلاس درس تا وزارت

گزارشگر : رضا قاسم‌پور / روزنامه‌نگار و پژوهشگر فرهنگی - عضو شورای نویسندگان صدای معلم

گروه اخبار/

نگاهی به کارنامه علی اصغر فانی از کلاس درس تا وزارت آموزش و پرورش در صدای معلم

دوشنبه ۲۴ آبان ۱۴۰۵، سالن امام‌علی(ع) البرز میزبان آیین بزرگداشت دکتر علی‌اصغر فانی، وزیر اسبق آموزش‌ و پرورش بود؛ مراسمی با حضور فرهنگیان، پیش کسوتان، فرهیختگان، فعالان فرهنگی و مسئولان دستگاه تعلیم‌وتربیت استان که به فرصتی برای بازخوانی کارنامه علمی، مدیریتی و تربیتی مردی تبدیل شد که در فراز و فرود مسئولیت‌های اجرایی، هیچ‌گاه از هویت معلمی خود فاصله نگرفت.

این آیین با اجرای صدیقی‌راد، هنرمند و فرهنگی، برگزار شد و سخنرانان با روایت خاطرات، بازخوانی تجربه‌های مشترک و تبیین ابعاد شخصیتی دکتر فانی، تصویری از یک عمر تلاش در عرصه تعلیم‌وتربیت ترسیم کردند؛ تصویری که در آن، اخلاق حرفه‌ای، مسئولیت‌پذیری، عدالت آموزشی و اهتمام به تربیت نسل آینده، مؤلفه‌های اصلی یک زیست معلمانه بود.

تواضع؛ امضای اخلاقی یک مدیر

در آغاز مراسم، استاد حسینی، شاعر و فرهنگی پیش کسوت، با بازگویی خاطراتی از دوران وزارت علی اصغر فانی، به تشریح ویژگی‌های اخلاقی و حرفه‌ای او پرداخت.

وی با اشاره به همراهی در هشت سفر استانی با وزیر فقید، ادب، متانت و فروتنی را از برجسته‌ترین خصایص شخصیتی او برشمرد و فانی را الگویی از اخلاق و تواضع در مدیریت آموزشی دانست.

حسینی همچنین با اشاره به جایگاه محمدعلی نجفی در تاریخ مدیریت آموزش‌ و پرورش و یادآوری خدمات مدیران پیشین، به بیان خاطرات خود از تحولات این دستگاه پرداخت و در پایان، با قرائت اشعاری از سعدی شیرازی و اجرای آوازی عرفانی، فضای مراسم را به شعر و ادب فارسی پیوند زد.

آموزش‌ و پرورش؛ پاسدار فرهنگ و تمدن ایرانی

در ادامه، دکتر فرزاد شعبانی، مدیرکل آموزش‌ و پرورش استان البرز، ضمن خیرمقدم به حاضران، به تشریح وضعیت دستگاه تعلیم‌وتربیت در شرایط دشوار اقتصادی و اجتماعی پرداخت.

وی با تأکید بر نقش راهبردی آموزش‌ و پرورش در صیانت از سرمایه‌های فرهنگی و تمدنی کشور اظهار داشت: این دستگاه، با وجود همه محدودیت‌ها و تنگناها، همچنان پرچمدار و پاسدار فرهنگ و تمدن ایرانی است.

شعبانی با اشاره به نقش تربیتی مدرسه در شکل‌گیری شخصیت نسل‌ها افزود: ایثارگرانی که در میدان‌های دفاع از کشور حضور دارند، خود از پرورش‌یافتگان نظام تعلیم‌وتربیت هستند و این واقعیت، بیانگر عمق اثرگذاری معلمان در سرنوشت جامعه است.

مدیرکل آموزش‌ و پرورش البرز همچنین با تأکید بر ضرورت پرهیز از کوچک‌انگاری عملکرد این دستگاه، معلمان را سرمایه‌ای ارزشمند و مایه افتخار جامعه دانست.

چهار فصل از زندگی حرفه‌ای؛ از کلاس ریاضی تا مدیریت کلان

بخش محوری مراسم به سخنرانی دکتر کفاش، معاون پرورشی وزارت آموزش‌ و پرورش در دوره وزارت دکتر فانی، اختصاص داشت؛ سخنرانی‌ای که به پشتوانه همراهی نزدیک وی با آن مرحوم، از خاطرات شخصی و روایت‌های دست‌اول برخوردار بود.

کفاش در آغاز، ضمن تجلیل از برگزارکنندگان مراسم، مجموعه پیش کسوتان البرز و تشکل فرهنگی «یاد یاران» را شایسته توجه دانست و از تلاش‌های دکتر پوستین‌دوز و دکتر یعقوبی در راهبری این دو مجموعه یاد کرد.

وی با اشاره به همراهی خود با دکتر فانی در دوران بیماری و بستری‌شدن او اظهار داشت: در روزهای دشوار بیماری نیز از وی شکوه و گلایه‌ای نشنیدم؛ حتی در واپسین روزهای زندگی، دغدغه انتشار کتاب‌هایش را داشت و همچنان به ثبت و انتقال تجربه‌های آموزشی و مدیریتی می‌اندیشید.

کفاش برای تبیین سیر زندگی حرفه‌ای فانی، آن را در چهار دوره متمایز روایت کرد:

نگاهی به کارنامه علی اصغر فانی از کلاس درس تا وزارت آموزش و پرورش در صدای معلم

۱. معلمی؛ خاستگاه هویت حرفه‌ای

نخستین فصل زندگی حرفه‌ای فانی به سال‌های آغازین خدمت در نظام تعلیم‌وتربیت بازمی‌گردد. او با مدرک کارشناسی ارشد مهندسی عمران از دانشگاه تهران و دکترای مدیریت از دانشگاه تربیت مدرس، در کسوت دبیر ریاضی فعالیت می‌کرد و به‌عنوان معلم نمونه در تهران شناخته می‌شد.

این دوره، بنیان شکل‌گیری هویت حرفه‌ای مردی بود که بعدها مسئولیت‌های مهم ملی را بر عهده گرفت، اما هیچ‌گاه شأن و جایگاه معلمی را در سایه عناوین مدیریتی قرار نداد.

۲. کردستان؛ چهار سال مجاهدت برای احیای تعلیم‌وتربیت

یکی از مقاطع برجسته زندگی فانی، حضور داوطلبانه او در کردستان و پذیرش مسئولیت بازسازی ساختار آموزش‌ و پرورش این استان در سال‌های دشوار پس از انقلاب بود.

به روایت کفاش، فانی در دوره وزارت دکتر پرورش، مسئولیت مدیریت آموزش‌ و پرورش کردستان را پذیرفت و چهار سال از عمر حرفه‌ای خود را صرف سامان‌دهی و احیای نظام آموزشی منطقه‌ای کرد که با بحران‌ها و دشواری‌های ساختاری و اجتماعی مواجه بود.

کفاش این انتخاب را جلوه‌ای از مسئولیت‌پذیری و مجاهدت حرفه‌ای فانی دانست و از همراهی و ایثار خانواده او در این مسیر یاد کرد.

پایه‌گذاری طرح سربازمعلم در کردستان و اجرای دوره چهارساله دانش سرا از جمله اقدامات مورد اشاره در این دوره بود؛ اقداماتی که با هدف تأمین نیروی انسانی و بازسازی بنیان‌های آموزشی منطقه دنبال شد.

۳. مدیریت عالی؛ از مسئولیت‌های تخصصی تا سرپرستی وزارتخانه

سومین دوره زندگی حرفه‌ای فانی با حضور در سطوح عالی مدیریتی آموزش‌ و پرورش، مسئولیت‌های مرتبط با آموزش متوسطه و تجربه دو دوره سرپرستی وزارتخانه همراه بود.

او که در کنار تحصیلات مهندسی، دانش‌آموخته دکترای مدیریت از دانشگاه تربیت مدرس بود، تجربه‌های تخصصی و اجرایی خود را در خدمت سیاست‌گذاری و مدیریت نظام آموزشی کشور قرار داد.

۴. وزارت؛ استمرار رسالت معلمی

دو دوره تصدی وزارت آموزش‌ و پرورش، فصل دیگری از کارنامه مدیریتی فانی را رقم زد؛ اما دامنه فعالیت‌های او به این مسئولیت محدود نماند.

معاونت فرهنگی بنیاد شهید و مشارکت در پیشبرد طرح شاهد، فعالیت‌های دانشگاهی، تدریس و مسئولیت در دانشگاه تربیت مدرس و تألیف آثار تخصصی، از دیگر عرصه‌های خدمت او بود.

کفاش در جمع‌بندی این چهار دوره بر یک ویژگی بنیادین تأکید کرد: 

 فانی هیچ‌گاه معلمی را ترک نکرد.

به گفته وی، آموزش‌ و پرورش همواره اولویت نخست زندگی حرفه‌ای فانی بود و حتی در دوران بیماری نیز جلسات تدریس مجازی خود را به‌صورت مجازی دنبال می‌کرد.

او در همین زمینه به تعبیر دکتر حدادعادل اشاره کرد که فانی «از سرداری به سربازی رسید»؛ تعبیری که در روایت کفاش، بیانگر ترجیح خدمت و انجام وظیفه بر جایگاه و عنوان بود.

تقریب نگرش‌ها؛ هنر مدیریت تفاوت‌ها

کفاش در بخش دیگری از سخنان خود، به ویژگی‌های فکری و اجتماعی دکتر فانی پرداخت و بر ضرورت تقویت هم گرایی و سرمایه‌گذاری بر مشترکات میان فعالان فرهنگی تأکید کرد.

وی با بیان اینکه «یکسان‌سازی نگرش‌ها نه ممکن است و نه لازم، اما تقریب نگرش‌ها هم ممکن است و هم لازم»، بر ضرورت پذیرش تفاوت دیدگاه‌ها و پرهیز از تبدیل اختلاف‌نظرها به شکاف‌های اجتماعی تأکید کرد.

او با اشاره به گستردگی اشتراکات فرهنگی و ملی اظهار داشت: آن‌قدر وجوه مشترک میان ما وجود دارد که نباید اجازه دهیم اختلاف‌نظرها به فاصله‌گرفتن افراد از یکدیگر منجر شود.

کفاش برای تبیین این رویکرد، به خاطره‌ای از جهان‌پهلوان تختی اشاره کرد؛ اینکه تختی هنگام دریافت مدال، برای لحظاتی آن را بر گردن نفر دوم می‌انداخت؛ رفتاری که به روایت وی، نمادی از فروتنی، قدرشناسی و باور به نقش دیگران در موفقیت فردی بود.

«یاد یاران»؛ میراثی فراتر از دوران مسئولیت

از بخش‌های قابل‌تأمل سخنان کفاش، روایت نقش دکتر فانی در تأسیس و توسعه مجموعه فرهنگی «یاد یاران» بود؛ تشکلی که به گفته وی، پس از پایان مسئولیت رسمی فانی در وزارت آموزش‌ و پرورش، به بستری برای استمرار فعالیت‌های فرهنگی و ارتباط میان پیشکسوتان تبدیل شد.

کفاش با اشاره به مسئولیت دبیری این مجموعه در تهران و سطح کشور اظهار داشت: دکتر فانی با بنیان‌گذاری یاد یاران، زمینه شکل‌گیری نهادی فرهنگی را فراهم کرد که می‌تواند در کنار مدیران آموزش‌ و پرورش نقش مشورتی و حمایتی ایفا کند.

وی با تأکید بر فعالیت بی‌ادعا و کم‌هیاهوی این مجموعه و اتکای آن به انگیزه و امکانات شخصی اعضا، یاد یاران را نمونه‌ای از استمرار مسئولیت اجتماعی پس از بازنشستگی دانست.

برگزاری ۲۷ نشست و دورهمی با حضور دکتر فانی نیز از جمله خاطراتی بود که کفاش از دوران همکاری با وی بازگو کرد.

عدالت آموزشی؛ دغدغه‌ای فراتر از مسئولیت وزارت

کفاش در ادامه، عدالت آموزشی را از مؤلفه‌های مهم اندیشه مدیریتی دکتر فانی دانست و به برخی اقدامات او در این زمینه اشاره کرد.

توجه به مدارس نمونه دولتی، به‌ویژه در مناطق کمتر برخوردار، و تشکیل مؤسسه‌ای برای حمایت از رشد و پیشرفت دانش‌آموزان مناطق محروم در دوران پس از وزارت، از جمله اقداماتی بود که وی برشمرد.

از نگاه کفاش، فانی حتی پس از پایان مسئولیت اجرایی نیز خود را در برابر سرنوشت نظام تعلیم‌وتربیت مسئول می‌دانست و برای ارتقای شاخص‌های آموزشی و کمک به دولت تلاش می‌کرد.

پانزده اثر؛ تبدیل تجربه مدیریتی به سرمایه دانشی

یکی از وجوه متمایز شخصیت حرفه‌ای دکتر فانی، اهتمام او به ثبت و مکتوب‌سازی تجربه‌های زیسته در عرصه مدیریت و آموزش بود.

کفاش با اشاره به انتشار ۱۵ اثر از فانی، این اقدام را تلاشی ارزشمند برای مستندسازی تاریخ آموزش‌ و پرورش و انتقال تجربه‌های مدیریتی به نسل‌های آینده توصیف کرد.

وی در تشریح چگونگی شکل‌گیری این آثار گفت: با انجام مصاحبه‌های طولانی و استخراج خاطرات و تجربه‌های ایشان، تلاش کردیم رویدادها و فراز و فرودهای آموزش‌ و پرورش را از زبان یکی از مدیران باسابقه این دستگاه ثبت و در قالب کتاب منتشر کنیم.

این رویکرد، فراتر از تألیف و انتشار چند اثر، تلاشی برای تبدیل تجربه فردی به سرمایه دانشی و نهادی است؛ سرمایه‌ای که می‌تواند در تصمیم‌سازی‌های آینده نظام آموزشی مورد استفاده قرار گیرد.

تربیت دینی؛ حلقه مکمل تعلیم و تربیت

معاون پرورشی اسبق وزارت آموزش‌ و پرورش در ادامه به دغدغه‌های تربیتی و اعتقادی دکتر فانی پرداخت و احیای دارالقرآن‌ها، توسعه فعالیت‌های قرآنی و توجه به فرهنگ اقامه نماز در مدارس را از جمله محورهای مورد اهتمام وی برشمرد.

کفاش با یادآوری سه سال و نیم همکاری در حوزه معاونت پرورشی تأکید کرد که نگاه فانی به آموزش‌ و پرورش، به انتقال دانش و مهارت محدود نمی‌شد؛ بلکه تربیت دینی، اخلاقی و پرورش همه‌جانبه دانش‌آموزان نیز در کانون توجه او قرار داشت.

او همچنین با اشاره به یکی از یادداشت‌های شخصی فانی و عبارت «سلام به امام حسین(ع) یادت نره»، از پیوند عاطفی و اعتقادی او با ارزش‌های دینی یاد کرد.

«از معلمی تا وزارت»؛ بازخوانی اندیشه و سیاست‌گذاری آموزشی

دکتر کفاش در واپسین بخش سخنان خود، با اشاره به کتاب «از معلمی تا وزارت»، این اثر را کتابی شاخص و سترگ در حوزه سیاست‌گذاری آموزش‌ و پرورش دانست؛ اثری که با بازخوانی تجربه‌ها، اندیشه‌ها و فراز و فرودهای مدیریتی، دریچه‌ای به شناخت تحولات و سازوکارهای نظام تعلیم‌وتربیت می‌گشاید.

وی در ادامه، با اشاره به یادداشت تحلیلی رضا قاسم‌پور، معلم فرهیخته و پژوهشگر فرهنگی البرز، از تلخیص و بازخوانی زیبای محتوای این کتاب در طی یادداشتی در « صدای‌ معلم » تجلیل کرده و خواستار انتشار مجدد آن گردید.

این اشاره، افزون بر ارج‌گذاری به یک کوشش پژوهشی، یادآور اهمیت واسطه‌گری فرهنگی و رسانه‌ای در انتقال اندیشه‌های مدیران و صاحب‌نظران به جامعه فرهنگی است؛ مسیری که در آن، تجربه‌های مدیریتی از محدوده خاطرات شخصی فراتر می‌روند و به موضوعی برای مطالعه، نقد و یادگیری نسل‌های آینده تبدیل می‌شوند.

معلمی؛ رسالتی که با هیچ عنوانی پایان نمی‌یابد

آیین بزرگداشت دکتر علی‌اصغر فانی در البرز، فراتر از یک مراسم یادبود، فرصتی برای تأمل در نسبت میان مدیریت، مسئولیت اجتماعی و رسالت معلمی بود.

روایت چهار دوره زندگی حرفه‌ای فانی، از کلاس درس ریاضی تا مدیریت عالی آموزش‌ و پرورش، از بازسازی نظام آموزشی کردستان تا تألیف آثار تخصصی و بنیان‌گذاری مجموعه یاد یاران، نشان می‌دهد که کارنامه یک مدیر را نمی‌توان صرفاً با عناوین و مسئولیت‌های اداری سنجید؛ بلکه استمرار اندیشه، کیفیت خدمت و میراثی که برای نسل‌های بعد برجای می‌گذارد، بخش مهم‌تری از هویت حرفه‌ای او را شکل می‌دهد.

شاید ماندگارترین پیام این آیین را بتوان در تمایز میان «مقام» و «رسالت» جست‌وجو کرد؛ وزارت، مسئولیتی در ساختار اجرایی است و مدیریت، جایگاهی سازمانی؛ اما معلمی، هویتی فراتر از عنوان و منصب است که می‌تواند در تمام فراز و فرودهای زندگی استمرار یابد.

دکتر علی‌اصغر فانی از کلاس درس آغاز کرد، به عالی‌ترین جایگاه اجرایی آموزش‌ و پرورش رسید و پس از پایان مسئولیت‌های رسمی نیز در قامت یک معلم، به اندیشه‌ورزی، مستندسازی تجربه‌ها و خدمت فرهنگی ادامه داد.

میراث او را باید نه فقط در سال‌های وزارت، بلکه در استمرار همین رسالت جست‌وجو کرد؛ معلمی که وزارت را تجربه کرد، اما معلمی را هرگز وانگذاشت.

پس از اتمام مراسم جمعی از موسسین «مجمع پیش کسوتان نواندیش آموزش و پرورش استان البرز » بر سر مزار شهدای گمنام در محوطه اداره کل حضور پیدا کرده و فاتحه‌ای قرائت و با شهدا تجدید عهد نمودند.

نگاهی به کارنامه علی اصغر فانی از کلاس درس تا وزارت آموزش و پرورش در صدای معلم

نگاهی به کارنامه علی اصغر فانی از کلاس درس تا وزارت آموزش و پرورش در صدای معلم

نگاهی به کارنامه علی اصغر فانی از کلاس درس تا وزارت آموزش و پرورش در صدای معلم

نگاهی به کارنامه علی اصغر فانی از کلاس درس تا وزارت آموزش و پرورش در صدای معلم

پایان پیام/


ارسال مطلب برای صدای معلم

این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

نگاهی به کارنامه علی اصغر فانی از کلاس درس تا وزارت آموزش و پرورش در صدای معلم

سه شنبه, 25 آبان 1405 17:58 خوانده شده: 27 دفعه چاپ

نظر شما

صدای معلم، صدای شما

با ارائه نظرات، فرهنگ گفت‌وگو و تفکر نقادی را نهادینه کنیم.

تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

نظرسنجی

میزان و کیفیت " سواد رسانه ای " مدیران آموزش و پرورش و در سطوح مختلف آن را چگونه ارزیابی می کنید ؟

عالی - 10.2%
خیلی خوب - 3%
خوب - 8.9%
ضعیف - 24.3%
خیلی ضعیف - 53.6%

مجموع آرا: 304

دیدگــاه

صدای معلم پایگاه خبری تحلیلی معلمان ایران

تلگرام صدای معلم

Sport

تبلیغات در صدای معلم

تمام حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به صدای معلم - اخبار فرهنگیان، معلمان و آموزش پرورش بوده و استفاده از مطالب با ذکر منبع بلا مانع است.
طراحی و تولید: رامندسرور