۱۲۰ سال پیش که بخش اعظم جهان و آسیا، رعیت و برده وار در زیر سلطه حکومت های استبدادی می زیستند ایرانیان خود را آماده مترقی ترین جنبش تاریخ شان ساختند . می خواستند از جامه مندرس صغارت و رعیتی به درآمده، جامه فاخر شهروندی پوشیده، دارای حق طبیعی گردند.
در آن زمان، در آمریکا مجله ای در بخش اعلانات خود به مزایا و مرغوبیت یک شانه سری پرداخته بود که از استخوان جمجمه انسان سیاهپوست ساخته شده بود .
۱۲۰ سال پیش، ایرانیان با هزار امید، کعبه آمال خود را در زیر بال های منحوسِ دو قدرت استعماری در بهارستان برپا ساختند تا با پارلمان خود، شاه مستبد را در پوست گردو کرده و خودشان برای اولین بار مقدرات خود را به دست گیرند.
و انصافا نیز آن مجلس، قبل از اینکه طعمه توپ های لیاخوفی و اعوانش گردد در اندک مدت، کاری کرد کارستان .
وقتی آن مجلس تصمیم گرفت برای استقلال اقتصادی و دفع تسلط بیگانگان، «بانک ملی» تاسیس نماید و برای سرمایه آن از مردم کمک خواست . زنان النگوها و طلاب کتابهایشان را فروختند .
از باکو نامه به آن مجلس فرستاده تشکر کردند که هرچند خودشان دیگر جزو ایران نیستند و در ایران نیستند اما مجلس با این کارش، اجساد نیاکان شان را که در ایران دفن شده شاد کرد .
و زمانی که دانش آموزان مدرسه اقدسیه، دست جمعی وارد مجلس شده و یکصد تومان پول توجیبی شان را برای تشکیل بانک ملی تقدیم کردند تمامی نمایندگان مجلس شروع کردند به گریستن.
اما در آن مجلس، مستشارالدوله ها، تقی زاده ها، مصدق ها، وکیل الرعایاها و...نماینده بودند که وقتی داستانِ فروش دختران قوچان توسط آصف الدوله را شنیدند همگی گریستند ؛ چون نوامیس مردم را ناموس خود می دانستند، چون غرورشان لکه دار شده بود...
اما آن مجلس به توپ بسته شد .
آرزوهای مشروطه خواهان برباد رفت . پس با شکستِ انقلاب شان، آرزوی استبدادِ منور کردند و استبدادِ منور آمد و تک تک شان را خفه کرد .حتی یک نفر از رهبران و سرداران آن انقلاب عاقبت به خیر نشدند، چون سرنوشتِ غم انگیزشان جدا از سرنوشتِ انقلابِ به گِل نشسته شان نبود.
اما این گناه آنان نبود .
آنان صلیبِ عقب ماندگی صدها ساله جامعه شان را به دوش می کشیدند.
آنان مصداق سخنِ رافائل چیریس بودند:
«این گناه ما نیست که عدالت لختی تأمل کرد و آنگاه
مصمم گشت تا از این کره خاکی روی برتابد و
تعطیلات تابستانی اش را در مریخ، زهره یا
خدا می داند در کدام نقطه ی دیگر بگذراند.
ما به آنچه می خواستیم دست نیافتیم بگذار به
آنچه داریم و آنچه نمی خواستیم خوش
باشیم....»
در افسانه های آذربایجان صحبت از «آل» رفته که به سراغ زنان زائو می آمده تا به زن زائو آسیب رسانده یا نوزادش را دزدیده و با خود می برده.
اما در این افسانه آمده که این «آل»ها و یا «اجنه» ها بدجوری از اشیا فلزی می ترسیدند و اگر انسان ها، زرنگی به خرج داده سوزنی یا سنجاقی فلزی در بدن آن آل یا جن فرو می کردند، دیگر آن آل، قدرت ماورایی خود را از دست داده و برای تمامی عمر به خدمت انسان در می آمد، مطیع و رام انسان ها گشته ، تمام عمر به هر گونه رنج و مشقتی تن می داد، چون آن جن یا آل نمی توانسته آن سنجاق را بیرون کشیده خود را رها و آزاد سازد. چون آن سنجاق از بیرون بر ما زده نشده که آسان بیرون آید بلکه خود از اعماق درون ما و کنهِ وجود ما برآمده و تنها با تربیت صحيح و طولانی مدت ممکن می گردد.
یکصدوبیست سال است که شبیه آن آل گشته ایم و گرفتار آن سنجاق .
به هر مرارتی و مشقتی تن داده، با هر رنجی ساخته و به هر گونه تلاشی دست یازیده ایم تا بلکه آن سنجاق را بکَنیم تا آزاد شویم.
اما نتوانسته ایم!
حتی بعضا به هر عامل بیگانه نیز پناه برده ایم ؛ به انگلستان به روسیه و ارتش سرخ...بلکه از آن سنجاق رها شویم اما سرانجام، خسته، شکست خورده و زخمی و مایوس بازگشته ایم.
نسلِ قبل از ما می خواست ژاپن گردد، نسل ما آرزوی کره جنوبی و نسل بعد، آرزوی کدام کشور آفریقایی...؟!
زمانی پدران مان در مشروطه آرزو می کردند فلک را سخت شکافته طرحی نو دراندازند اما اکنون آرزوهای ما کوچک و کوچک تر شده است . شبیه داستانِ روباهِ خلیل جبران خلیل شده ایم که در هنگام طلوع خورشید، از لانه اش بیرون آمد و به سایه بزرگش نگاه کرد و گفت :
امروز شتری خواهم خورد.
سپس تا ظهر تلاش کرد چون شتری نیافت و گرسنه تر شده سایه اش نیز کوچک تر گشته پس آن گاه گرسنه و درمانده دوباره به سایه کوتاهش نگریست و گفت :
صد البته که یک موش هم برای من کافی است!
از تلاشهای نافرجامِ عباس میرزا برای تجدد ایران، ۲۰۰ سال می گذرد .
در این مدت ایرانیان نتوانستند آن سنجاقِ عقب ماندگی را از سینه شان برکَنند.
چون آن سنجاق از بیرون بر ما زده نشده که آسان بیرون آید بلکه خود از اعماق درون ما و کنهِ وجود ما برآمده و تنها با تربیت صحيح و طولانی مدت ممکن می گردد.
چنین است که بیش از ۱۲۰ سال، تلاش، تکاپو و دویدن همچنان، خسته، زخمی و پریشیده:
دوره می کنیم
شب را و روز را
هنوز را...
@tarikhanehmoradi
این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید
نظرات بینندگان
لطفا مرجع مورد استناد را معرفی کنید.
ب
اتشکر و احترام