۳۰اردیبهشت، روز ملی جمعیت ؛ فرصت مغتنمی است تا نگاهی عمیقتر به سرنوشت جمعیتی کشور بیندازیم. از منظر یک جمعیتشناس، سرمایه اصلی هر کشوری، «جمعیت و چگونگی ساختار آن» است. اما متأسفانه، آمارهای امروز زنگ خطر را به صدا درآوردهاند.
الف) روندهای هشداردهنده جمعیتی
خلاصهای از آخرین وضعیت جمعیتی کشور:
- جمعیت کل کشور ۸۶,۵۶۲,۰۰۰ نفر سال ۱۴۰۴
- جمعیت ۱۵ تا ۶۴ سال (سازنده) ۶۰.۴ میلیون نفر
- جمعیت بالای ۶۵ سال ۶.۸ میلیون نفر
نرخ باروری کل (TFR) ۱.۴۴ فرزند. در سال ۱۴۰۳، تعداد موالید به کمتر از ۹۸۰ هزار نفر رسید که پایینترین رقم از سال ۱۳۵۰ محسوب میشود. ما اکنون در آستانه ورود به «چاله و چاه جمعیتی» هستیم.
ساختار سنی ایران نیز در حال گذار از جوانی به میان سالی است. نسبت جمعیت زیر ۱۵ سال حدود ۲۳/۲ درصد و جمعیت ۶۵ سال و بالاتر حدود ۷/۱ درصد برآورد شده است. قاعده هرم جمعیت در حال تنگ شدن است.
جدیدترین آمار جمعیت ایران (تا سال ۱۴۰۵)
جدیدترین آمارها حاکی از آن است که در ۷ ماهه نخست سال ۱۴۰۴، در مجموع ۲۶۱ هزار و ۵۹۱ واقعه فوت در کل کشور به ثبت رسیده است. از سوی دیگر، در بازه زمانی ۹ اسفند ۱۴۰۴ تا ۱۵ فروردین ۱۴۰۵، بالغ بر ۷۲ هزار و ۵۱ واقعه ولادت (تولد) ثبت شده است. نرخ باروری کل کشور نیز با افت تاریخی مواجه شده و به سطح هشدارآمیز رسیده است. روز جمعیتشناسی نه فقط یک مناسبت تقویمی، بلکه یادآور مسئولیت جمعی ما برای عبور از بحران خاموش کاهش جمعیت است.
ب) نگرشی فراتر از صرفاً «فرزندآوری»
مسئله جمعیت، فقط به تعداد فرزندان ختم نمیشود. عوامل اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی نقشی تعیینکننده در تعداد فرزندان ایدهآل دارند. در پژوهشهایم با همکاری دکتر علی پژهان، به این نکته رسیدهایم که بدون توجه به متغیرهایی چون اشتغال، مسکن و ناامنی اقتصادی، مشوقهای ساده فرزندآوری نتیجه پایدار نخواهند داشت.
دو چالش عمده پیش روی جمعیت جوان کشور، نرخ بیکاری دو برابری جوانان در مقایسه با میانگین کشوری و افزایش سن ازدواج است. ازدواج، گام نخست تشکیل خانواده را با تاخیر روبهرو کرده و پنجره فرصت باروری را تنگتر ساخته است.
ج) افقی برای آینده
قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت، با ۷۳ ماده و حدود ۲۵۵ تکلیف، ظرفیت قانونی بالایی دارد. اما تجربه چهار ساله قانون نشان داده که کمبود اعتبارات و ناهماهنگی دستگاهها، مانع تحقق اهداف شده است. تغییرات مورد نیاز ما در عرصههای فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی باید با حضور فعال خود جوانان رقم بخورد.
سیاستهای جمعیتی باید با واقعیتهای میدانی و مسائل روز جامعه عجین شود. روز جمعیتشناسی نه فقط یک مناسبت تقویمی، بلکه یادآور مسئولیت جمعی ما برای عبور از بحران خاموش کاهش جمعیت است.
پیام من برای جوانان امروز ایران:
آینده جمعیتی این سرزمین در گرو تصمیمهای شماست. اما این تصمیمها زمانی ثمربخش خواهد بود که بسترهای امنیت اقتصادی، رفاه و امید در جامعه فراهم شود.
جمعیت جوان ایران بزرگترین سرمایه این کشور است، مراقب باشیم این سرمایه به فرسودگی و پیری نگراید!
این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید
نظرات بینندگان
تقدیر و تشکر از استاد عزیزم دکتر عرب بابت ارائه کامل و جامع در مورد جمعیت و چالش و راهکارهای افزایش جمعیت در جامعه و تمدن ایران
امید است این گزارش به رشد جمعیت و تعالی شخصیت اجتماعی کمک کند و مسؤلین مربوطه از این راهکار ها بهره کامل را ببرند.
با تشکر از رسانه صدای معلم
آنهایی خیلی به این برنامه جوانی جمعیت می نازیدند الان در قید حیات نیستند تا برنامه های آتی خودشان را بدهند.
شاید از همان آخوندکهایی که تحمّل بهتر از خودشان را در مسجد، مدرسه، سازمان تبلیغات و یا هر جای دیگری ندارند و کاری میکنند که دولتها و ملتها ارزشها و ارزشمندها را سالها زیر پا بگذارند و زمانی از خواب بیدار شوند که قانون استخدامی جاهل، ناقص و ظالم کشور در اسارت حاصل از حماقت ضوابط سن و سال در قوانین جذب مجلسیان و قاضیان و ... درمانده باشد.
شهید رئیسی عزیز و با اخلاص و خدوم بدای رشد جمعیت کشور حق اولاد و عائله مندی را به عنوان مشوق و انگیزه افزایش داد اما پزشکیان .... ان را قطع کرد
ملعون و بد نتیجه است معیارهای غلط ارزش گذاری اعمال.
همین مزخرفات است که عجول بی صبر بازی کننده با حیوان(که در حدیث مورد لعن است) و سپس برای گرفتن همسر با کتک زدن مادر، جلو می افتد و در ضوابط نهاد رهبری برای استادی معارف دانشگاه یا استخدام آموزش و پرورش و غیره مورد تایید و امتیاز است و از طرفی مجردی که لیاقت دیدار صاحب الزمان(عج) را داشته است عقب افتاده و محروم دائمی می شود.
یکی از بدبختیهای استاد متاهل معارف دانشگاه آنست که همسرش برای رفع مشکلات خانوادگیش سراغ مجرد برود؛ پس شایستگی و دانایی و دستمزد برتر به تاهل و تجرد ربطی ندارد. چه مجردهای شایسته ای که اگر به حق اشتغالی که نسبتاً شایسته آنند، می رسیدند به صدها نفر پاسخ منفی نمیدادند و ...