صدای معلم

« در حال حاضر، تربیت، تعطیل؛ آموزش ، ابتر و ارزشیابی از آموخته ها یک دروغ بزرگ است »

صفر سالگی تربیت؛ دولتی سازی نهاد خانواده

احمد شبانی/ بانه

دولتی سازی نهاد خانواده و نقدی بر صفر سالگی تربیت

روز سه شنبه 25 آذرماه، محسن حاجی میرزایی وزیر آموزش و پرورش در همایشی با حضور مدیران زن در آموزش و پرورش گفت: «در شورای عالی انقلاب فرهنگی این موضوع در دستور کار است که تربیت اوان کودکی را هم به آموزش و پرورش بدهند و آموزش و پرورش از صفر سالگی مسئولیت داشته باشد. وقتی این طور باشد همه خانواده ها بخشی از ماموریت آموزش و پرورش می شوند».

در این همایش، آقای وزیر پرده از موضوعی برداشته که در دستور کار شورای عالی انقلاب فرهنگی است. اینکه خودِ وزارت آموزش و پرورش تا چه اندازه در پیشنهاد این امر به شورای عالی نقش ایفا کرده، معلوم نیست. اما از لحن مشتاقانه ی وزیر، به نظر می رسد که چندان بی میل نباشد یک مأموریت فراقانون اساسی را برای این وزارتخانه بپذیرد. این یادداشت کوتاه درصدد است با نگاهی تحلیلی به این موضوع، نکاتی را مورد بررسی قرار دهد.
1- در بادی امر آنچه که شورای عالی انقلاب فرهنگی به دنبال آن است، تعریف مأموریت جدیدی برای وزارت آموزش و پرورش است که بر پایه آن به دولت اجازه می دهد پا به حریم خانواده گذاشته و در امر تربیت فرزند از همان حول ولادت اقدام نماید.
اما در شرایط کنونی شاید عقلایی تر آن است که ابتدا شورای عالی آموزش و پرورش، قبل از تفویض این مأموریت ،از مأموریت ها و وظایف قانونی وزارت آموزش و پرورش تحقیق و تفحص به عمل آورد و دریابد که میزان توفیق این وزارت در امر مهم تربیت ( حتیّ بر همان مبانی سند تحول ) چه قدر بوده است؟ سوألی که باید به جدّ از وزیر آموزش و پرورش پرسید این است که وزارت متبوعش در انجام همین وظایف فعلی چه اندازه توفیق به دست آورده که اینک با شور و حرارت از آمادگی وزارتش برای ورود به ساحت ( به قول قانون اساسی ) مقدس خانواده سخن به میان می آورد؟


2- شکی نیست که آموزش و پرورش در ساختار مدرن خویش، به مثابه یک تجربه مشترک بشری در تمام کشورها ، وظیفه تعلیم و تربیت آحاد مردم جامعه را بر عهده دارد. با این وصف سازوکارهای نظارتی خاصی نیز بر آن مترتب است.

در کشورهای توسعه یافته ،بر خلاف کشور ما، امر نظارت، کمتر امری بیرونی، دستوری و بخشنامه ای است بلکه نظارت ها، فرایندی درونی و خودسازمان دهنده هستند که در درون فرد ( عامل تربیتی ) به طور خودکار عمل می کند.

وزارت آموزش و پرورش ایران در طول این سالها، آن قدر که بر تدوین بخشنامه و ارسال فله ای شیوه نامه اجرای برنامه های حاشیه ای و مناسبتی، انرژی مصرف کرده چنانچه به مأموریت اصلی خود ( تربیت ) می پرداخت، اکنون اوضاع به گونه ای دیگر رقم خورده بود .این امر به گونه ای است که مدیران مدارس، به جای اینکه به عنوان کارشناسان ارشد آموزشی و تربیتی، به هدایت دانشمندانه فرایند تربیت بپردازند، تبدیل به عمله های اجرای بخشنامه و ارادتمندان صوری و سلسله مراتبی مدیران مافوق خویش شوند و از جوهر تربیت غافل شده به آراستن و حفظ ظاهر و نمای لرزان مدرسه دل خوش کنند .


3- از قِبََل وجود چنین مدیرانی در مدارس، آنگاه م یتوان حدیث مفصّّل تربیت را خواند. به این معنا که مدیرانی که وزارت آموزش و پرورش آنها را با دو استانداردِ میزان قبولی در کنکور و میزان جذب پول اولیاء برای رتق و فتق امور روزانه می سنجد، دیگر جایی برای عرض اندام در قواره پداگوژیک مدارس باقی نمی ماند. وقتی که تمام افتخارات مدارس و ادارات آموزش و پرورش ، در افزایش درصد قبولی در رشته های پول ساز پزشکی و ایضاً جمع آوری پول اولیاء و به اصطلاح خیّّرین است، واضح و مبرهن است که این گونه آموزش و پرورش نه به دنبال تربیت ،که به دنبال پول است! غایت او انسان نیست با محوریت امور معنوی و متعالی ( آن گونه که تمام سند تحول را دربرگرفته ) بلکه در عالم واقع بر محور مادی می چرخد.

سوألی که باید به جدّ از وزیر آموزش و پرورش پرسید این است که وزارت متبوعش در انجام همین وظایف فعلی چه اندازه توفیق به دست آورده که اینک با شور و حرارت از آمادگی وزارتش برای ورود به ساحت ( به قول قانون اساسی ) مقدس خانواده سخن به میان می آورد؟


4- به مدد دو نکته قبلی می توان اینگونه استدلال کرد که چنانچه حسب این مأموریت جدید ،تربیت کودکِ صفرساله به آموزش و پرورش سپرده شود ،آنگاه باید به موازات تقریباً 110 هزار مدرسه ای که در کشور وجود دارد، آموزش و پرورش برای حدود 24 میلیون خانوار شهری و روستایی هم برنامه ریزی نماید. و برای هر خانوادهای یک کد خانواده تعریف نموده تا آنها را نیز همچون مدارس به محاصره بخشنامه ها و دستورالعمل های بی خاصیت درآورد .در چنین فضایی خانواده استقلال خویش را از دست داده و همچون مدارس تبدیل به شبه نهادی می شود که در واقع ادای نهاد مستقلی را در می آورد.

مطابق اصل دهم قانون اساسی: «از آنجا که خانواده واحد بنیادی جامعه اسلامی است، همه قوانین و مقررات و برنامه ریزی های مربوط باید در جهت آسان کردن تشکیل خانواده، پاسداری از قداست آن و استواری روابط خانوادگی بر پایه حقوق و اخلاق اسلامی باشد». بنابر این اصل، چنانچه
دولت، قوانین و مقرراتی در زمینه خانواده وضع نماید، بایستی بر پایه حقوق و اخلاق اسلامی باشد. مفهوم حقوق در این اصل ،از جمله به حقِ فرد در تشکیل خانواده مورد نظر خویش در چارچوب خانواده تأسیسی خویش دلالت دارد .به عنوان مثال کشور ایران دارای فرهنگ ها، آداب و رسوم، سنن و ذائقه های فرهنگی متفاوتی می باشد که هر کدام از اینها، متضمن بایدها ،نبایدها و نظام هنجاری خاصی است که با این مأموریت جدید مورد تقابل واقع خواهد شد.

دولتی سازی نهاد خانواده و نقدی بر صفر سالگی تربیت
5- فارغ از بحث دیوانسالارانه واگذاری اداره خانواده ها به وزارت آموزش و پرورش، باید نگاهی دقیق تر به این دست درازی به مهمترین نهاد جامعه یعنی نهاد خانواده انداخت .از نقطه نظر تاریخی ، نهاد خانواده مقدم بر نهاد دولت بوده است .به درازای تاریخ، خانواده از صورت کمونی و گسترده آن تا شکل مدرن و هسته ای خویش، هرگز تابع نعل بالنعل دولت ها نبوده است .دولت ها به عدد هزاران، آمده اند و رفته اند و چه اندک بودند آنها که نام نیک از خود به جای گذاشته اند اما خانواده همچنان قوام خویش را توأم با فراز و نشیب هایش نگاه داشته و میزبان تاریخ مانده است. با عملی شدن چنین مأموریتی ،اصالت و صاحب اختیار بودن خانواده به مخاطره افتاده، آن را از یک نهاد که در بطن جامعه جاری است به یک نهاد وابسته دولتی تبدیل می نماید. در چنین حالتی ،خانواده همانند سایر نهادهای دیگر تن به سلطه لویاتان داده کارکرد اصلی آن ،تولید آدمهای کلیشه ای بر مبنای بخشنامه ها را می یابد.


6- آنچه موجب شگفتی است و چه بسا فکاهی به نظر می آید صحبت از صفر سالگی تربیت است! یعنی بر این مبنا، آموزش و پرورش مکلف خواهد شد از همان آغاز اجتماع شرعی زن و شوهر، خود را مسئول تربیت دانسته و به ارسال بخشنامه و شیوه نامه های خاص مبادرت خواهد ورزید. لابد در زایشگاه نیز فرد مسئولی خواهد گماشت تا امریّه تربیتی مرکز را بر لحظه ولادت مستولی سازد.

نتیجه طبیعی این کنترل چه خواهد بود؟ پدران و مادرانی ناتوان و یا ناصالح که فرجامی جز تبدیل آنان به موجوداتی کارتونی و بی دست و پا نحواهد داشت .شگفتا که ساده ترین اصول تربیت در این اقدام در نظر نآمده است! یک دانشجوی سال اول رشته تربیتی می داند که دو سال نخست کودکی، بیشترین تمرکز بر اصل «پرورش جسم و مراقبت» استوار است و در این دوره مفهوم «تربیت»، کاربست حرفه ای ندارد. لذا پیچیدن نسخه تربیتی از صفرسالگی، بیش از آنکه یک امر پداگوژیک به حساب آید ،امری گزاف و غیرتخصصی و شاید سیاسی باشد.


7- سوألی که باید به جدّ از وزیر آموزش و پرورش پرسید این است که وزارت متبوعش در انجام همین وظایف فعلی چه اندازه توفیق به دست آورده که اینک با شور و حرارت از آمادگی وزارتش برای ورود به ساحت ( به قول قانون اساسی ) مقدس خانواده سخن به میان می آورد؟ در فرهنگ عامه کوردی ضرب المثلی هست که معنای ضمنی اش این است: میمون، خودش زشت بود ،به آبله هم دچار شد! این مثَلَ، مصداق وضعیت کنونی همان دستگاه تربیتی است که قرار است مأموریت بزرگ تری هم برایش تعریف شود؛ وضعیت آموزش و پرورش قبل از بیماری کوید 19، خود وخامت بار بود حالا کرونا هم اضافه شد!

درست است که این بیماری جهانی است اما تمام کشورهای جهان فقط با این توجیه، سالب از مسئولیت خویش نیستند .اگر بتوان در یک جمله شمای کنونی تعلیم و تربیت کنونی کشور را بیان کرد، می توان گفت: در حال حاضر، تربیت، تعطیل؛ آموزش ، ابتر و ارزشیابی از آموخته ها یک دروغ بزرگ است .


8- با اوضاع کنونی تعلیم و تربیت، آنگونه که در بند قبل آمد، چگونه است آموزش و پرورش خود را صالح بر ورود به تربیت در خانواده می داند؟ تناقضات و تقابلات گفتمانی زیادی از طریق تریبون های موجود در مدرسه، توسط دانش آموزان به خانواده ها صادر می شود که این امر در ایجاد شکاف های اجتماعی و نیز سرگشتگی در هویت افراد نقش منفی زیادی بازی می کند.

با این وصف به نظر نمی رسد تصاحب رسمی خانواده از سوی دولت ،چشم انداز روشنی برای آیندگان ترسیم نماید .


ارسال مطلب برای صدای معلم

این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

دولتی سازی نهاد خانواده و نقدی بر صفر سالگی تربیت

چهارشنبه, 26 آذر 1399 17:02 خوانده شده: 937 دفعه چاپ

نظرات بینندگان  

پاسخ + +33 0 --
ناشناس 1399/09/26 - 19:57
مسؤولیت مهدهای کودک به آموزش و پرورش واگذار شد/ سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک تشکیل می شود.
متمرکز شدن امور مهدهای کودک و سایر مراکز نگهداری کودکان اعم از صدور مجوز؛ برنامه‌ریزی، هدایت و نظارت و ارزیابی بر عهده وزارت آموزش و پرورش گذاشته شد و از این پس هیچ نهاد دیگر نمی تواند نسبت به صدور مجوز اقدام کند.
همچنین مقرر شد وزارت آموزش و پرورش با همکاری دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی و نهادهای مربوطه نسبت به تدوین اساسنامه مرکز یا سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک طی یک ماه اقدام کند و تدابیر همه جانبه ای را در اساسنامه پیش‌بینی کند.
پاسخ + 0 0 --
ناشناس 1399/09/26 - 21:51
کاش زنانمان نازا شوند یا در خانه و بیابان و چادر و ماشین بزایند و فرزندانمان بی شناسنامه
پاسخ + 0 0 --
ناشناس 1399/09/27 - 13:07
ناشناس دوم نگران نباشید با شیوع ازدواج سفید، دعای شما مستجاب
شده است.
وجود انسانهای بی هویتی که فردا سنگ روی سنگ بند نخواهد شد!
دعاها و حسرت های مان شگفت انگیز
گردیده واویلا!!
پاسخ + 0 0 --
مدرس آزاد 1399/09/27 - 19:56
سلام بر ناشناس سوم،
دعای فرضا مستجاب شده ناشناس دوم صرفا به موجب ازدواج سفید نیست
اگر اشتباه نکنم آیه ای از قرآن از نازایی زنان سخن به میان آورده است و احادیثی قابل توضیح و تدقیق و نکته دار در این باب هست، البته قانونا شایسته است علمای زیر 45 سال آنرا تفسیر کنند!
اگر اشتباه نکنم در حدیثی از پیامبر مکرم(ص) از رحمت بودن زلزله هم سخن به میان آمده است!
با چه معنا و کاربرد و تفسیری چه چیزی شگفت انگیز است؟ عمل یا عکس العمل! یا ...
پس چه بسا برخی عذابها و شرّها در شرایطی رحمت شود!
البته بهلول انسان دانا، نیک و شگفت انگیزی بود!

به نظر شما این دعاها و حسرت‌های شگفت انگیز، شگفت انگیز تر است یا شگفتی‌های آموزش و پرورش؟!

بار الهی!! ارادۀ مهدی صاحب الزمان(عج) که در راستای ارادۀ توست هر سنگی را بر هر سنگی بند خواهد کرد؟ پاسخش را در کدام حدیث بیابم؟ کی سنگ باطلی بر سنگ باطلی بند می‌گردد؟ در حالی که مهلت داده‌ای تا ...!!
بار الهی!! به هنگام عبور موفق از پل صراط، نیاز به کارنامه اعمال داریم یا شناسنامه ثبت احوال؟! کدامیک هویّت ماست؟!
پاسخ + 0 0 --
ناشناس 1399/09/28 - 14:44
سلام بر مدرس آزاد
اولا گفته اید اگر اشتباه نکنم آیه ای از قرآن از نازایی زنان سخن به میان آورده است ....
کدام آیه و سوره؟
ثانیا بنده نازایی را با ازدواج سفید مربوط نساخته ام بلکه فرزندان
بی شناسنامه را بدان ربط داده ام.
پاسخ + 0 0 --
مدرس آزاد 1399/09/28 - 21:46
سلام بر ناشناس
بعنوان مثال آیه 50 سورۀ شوری! با تفکّر بخوان و با تدبّر بدان!

و یجعل من یشاء "عقیــــــما" انّه علیم قدیر

در قرآن دوستی پایدار باشید و بعد از دعا برای فرج صاحب الزمان(عج)، برای خروج آموزش و پرورش از توهّم دعا کنید!
پاسخ + 0 0 --
ناشناس 1399/09/30 - 14:47
با تشکر از مدرس آزاد بابت پاسخ جالب بود
پاسخ + 0 0 --
ناشناس 1399/10/02 - 09:41
در ۴ سال اخیر سالانه ۸۰ هزار از موالید کشور کم شده است و ۲۰ سال است که کشور ما زیر نرخ باروری جانشینی قرار دارد.
پاسخ + 0 0 --
ناشناس 1399/10/02 - 16:07
کمیسیون عمران و مسکن مجلس شورای اسلامی در برنامه صبحگاهی شبکه پنج سیما گفت: با شعار و وعده نمی‌توان از مردم خواست که به دنبال فرزند آوری بروند و در کنار این باید حواسمان باشد که تا سال 1430 حدود 26 درصد جمعیت ایران سالمند می‌شوند و این درحالی است که اکنون هم صندوق‌های بازنشستگی زیان ده شده‌اند.
پاسخ + 0 0 --
ناشناس 1399/10/02 - 20:41
ازدواج دلخوشی می خواهد یا مال فراوان و چهره زیبا ؟

و اشتغال یکی از دلخوشی‌های حلال است؛ چگونه کسی که برای اشتغال شایسته نیست برای نفقه شایسته است؟ پس برای عقد دائم شایسته نیست و این بدان معنا نیست که برای عقد موقت بایسته است.
پاسخ + 0 0 --
ناشناس 1399/10/02 - 22:12
زیبایی چهره امری نسبی است، یعنی
زشت رویان ازدواج نمی کنند و یا تمام ازدواج کردگان زیبا رو هستند؟
یا تمام ازدواج کردگان ثروتمند هستند؟
عجب نگاهی!!
پاسخ + 0 0 --
ناشناس 1399/10/03 - 04:26
جناب ناشناس ماقبل (عجب نگاهی!!)
فکر کنم شاید "یا" را "با" خوانده اید و الا من همچین نگاهی ندارم
و یا چون خواسته ام نگاه بعضی ها را زیر سوال ببرم ، فکر کرده اید نگاه من است
پاسخ + 0 0 --
حسن 1399/10/03 - 08:27
اینجا تنها کسی که برای اشتغال
شایسته نیست جناب مدرس آزاد
است.
پاسخ + 0 0 --
مدرس آزاد 1399/10/04 - 16:23
جناب حسن
اگر جدّی گفتید، چرا؟!
و اگر شوخی کردید حلالتان؛

فقط دقت کنید که پدر بزرگ حضرت زینب(س-ص)، شوخی را در مواردی جایز ندانستند.
پاسخ + +29 0 --
مدرس آزاد 1399/09/26 - 20:29
منظور اصلی شما همین مهد هست که تلویزیون دیشب گفت: منحصر به جواز از سوی آموزش و پرورش شده است و نه دیگر با مجوز بهزیستی؟ البته بهریستی می خواست مجوز بدهد به دلایلی نپذیرفتم چون اولاً خداوند جواز داده است و ثانیاً ...

در آموزش انحصار نداریم چون پیامبر مکرم اسلام(ص) فرمودند: العلم لایحل منعه؛ ممنوعیت آموزش و آموختن علم، حلال نیست !!

چگونه آنچه را که خدا حلال کرده، غیر خدا می‌تواند حرام کند؟ یا خود را صاحب اجازه بداند؛ در این امر صاحب اجازه خداوند است و مخاطبی که با اختیار و رضایت خود بر آن مهر کیفیت ممتاز می‌زند.

به همین جهت عملا حق خود می‌دانم به آموزش کودک مدرسه نرفته تا دانشجوی دکتری، با مجوز خداوند بپردازم و به اینکار هر روز عاملم.

شایسته و اولاست این وزارتخانه در جذب نیرو از توهّم خارج شود! تا برای خود و دیگران کمتر مشکل سازی کند!
پاسخ + +14 0 --
رضا قاسم پور 1399/09/27 - 08:57
یادداشتی به هنگام با قلمی برا و صریح
پاسخ + +20 0 --
رهگذر 1399/09/30 - 09:29
آقای وزیر تربیت بزرگسالان(اکابر نهضت) را در کارنامه خود دارد اینک تربیت نوزادان را می خواهد بر عهده بگیرد تا ناکام این دولت را ترک نکند.
گل بود و به سبزه نیز آراسته شد
پاسخ + +7 -1 --
ناشناس 1399/10/10 - 08:10
رئیس جمهوری مصوبه جلسه ۸۳۴ شورای عالی انقلاب فرهنگی برای انتقال نظارت بر مهدکودک ها به وزارت آموزش و پرورش را برای اجرا ابلاغ کرد.

این قانون در جلسه ۲۵ آذر ۱۳۹۹ شورای عالی انقلاب فرهنگی در یک ماده واحده با عنوان کلیات "ساماندهی امور مربوط به مهدهای کودک" تصویب شد که حجت الإسلام و المسلمین حسن روحانی رییس جمهوری و رییس شورای عالی انقلاب فرهنگی آن را إبلاغ کرد.
پاسخ + +6 -2 --
ناشناس 1399/10/10 - 08:10
به گزارش روز سه شنبه ایرنا از مرکز خبر شورای عالی انقلاب فرهنگی، این قانون به قوه قضاییه، مجلس شورای اسلامی، وزارت آموزش و پرورش، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی برای اجرا ابلاغ شد.

بر اساس این قانون تمامی امور مربوط به مهدهای کودک و سایر مراکز نگهداری کودکان اعم از صدور مجوز، برنامه‌ریزی، هدایت و نظارت، تقویت استانداردها و ارزیابی به منظور ساماندهی امور مرتبط با تعلیم و تربیت دوره کودکی به وزارت آموزش و پرورش محول شده است.

نظر شما

صدای معلم، صدای شما

با ارائه نظرات، فرهنگ گفت‌وگو و تفکر نقادی را نهادینه کنیم.




نظرسنجی

رتبه بندی معلمان با آزمون ؛ خلاف ضوابط علمی است و به بی عدالتی منجر خواهد شد ؟

دیدگــاه

تبلیغات در صدای معلم

درخواست همیاری صدای معلم

شبکه مطالعات سیاست گذاری عمومی

کالای ورزشی معلم

تلگرام صدای معلم

صدای معلم پایگاه خبری تحلیلی معلمان ایران

تلگرام صدای معلم

Sport

 سامانه فیش حقوقی معلمان

سامانه فیش حقوقی معلمان بازنشسته

سامانه مراکز رفاهی

تبلیغات در صدای معلم

تمام حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به صدای معلم بوده و استفاده از مطالب با ذکر منبع بلا مانع است.
طراحی و تولید: رامندسرور