صدای معلم
سه شنبه, 24 دی 1398 02:46

خطا در سامانه ال تی ام اس

خراسان رضوی

منتشرشده در نامه های دریافتی

برنامه درسی مدرن و چند رگه سازی برنامه های درسی

برنامه درسی مدرن مولود کشورهای آنگلوساکسون و انگلیسی زبان است. خصلت های این نوع برنامه درسی پاسخگویی، استاندارد سازی و تدریس برای امتحان ( teaching for testing ) بوده است. این نوع برنامه درسی مبتنی بر سازمان و اعداد و ارقام و کاملا مدیریتی است. این نوع برنامه درسی در ایران در حوزه عمل و نظریه یعنی در مدرسه/دانشگاه طرفداران زیادی دارد.
در اروپای شمالی به استثنای انگلیس چیزی به نام برنامه درسی در معنای بالا رشد نکرده است. به ویژه در آلمان و کشورهای اسکاندیناوی سنت دیداکتیک- بیلدانگ بر پایه فلسفه ایده آلیسم استعلایی رشد کرده که دیداکتیک معادل فلسفه آموزش و پرورش و بیلدانگ معادل لیرپلن یا برنامه درسی است.

در آلمان برنامه درسی/ بیلدانگ هرگز برنامه نیست یا حداقل از بالا به پایین، روانشناسی زده، یا قابل پیش بینی نیست. معلم نیز استقلال زیادی برای اصلاح و کاراندیشی و گزینه سنجی حین تدریس دارد. تدریس در سنت آلمانی - اسکاندیناوی بر خلاف کشور ما هرگز برای آزمون و امتحان نیست. علی رغم این مسئله کشورهای اسکاندیناوی از جمله فنلاند همواره در آزمون های بین المللی نمرات بالایی را کسب می کنند.

برنامه درسی مدرن و چند رگه سازی برنامه های درسی

برعکس هدف اخلاقی تدریس تعالی و آزادی فراگیر به عنوان عامل فعال است. در دهه 1970 نو فهم سازی در برنامه درسی آمریکای شمالی اتفاق افتاده است. جنبش های علوم انسانی نیمه دوم قرن بیستم که به جنبش های «پسا» معروفند، مانند پسامدرن،  پساساختارگرایی، و پسااستعمارگرایی برنامه درسی انگلوساکسون و انگلیسی / آمریکایی را دچار نقد و تجدید نظر ساخته اند. در حالی که در کشور ما خبری از تجدید نظر طلبی و نوفهمی نیست و  چیزی آشفته و بی شباهت به ادای برنامه درسی آنگلوساکسونی در راس امور است.

از طرفی کشورهایی مانند چین یا کره راه جدید چند رگه سازی را برگزیده اند. آنها سنت بیلدانگ، روشنفکری و آزادیخواهی نو فهم گرایانه، و سنتهای تعلیم و تربیت باستانی مانند آیین کنفوسیوس و تائوئی را با هم تلفیق کرده اند. راهی که کشور چین در برنامه درسی پیش رو دارد چیزهای جدیدی برای برنامه درسی در آینده دارد. زیرا آنها علاوه بر سنتهای باستانی چین نسبت به تحولات بین المللی نیز بسیار گشوده هستند. چینی ها شدیدا گلوبال شده اند. چند رگه سازی برنامه های درسی در ایران نیز یک ضرورت است.

گام نخست برای رهایی از برنامه درسی مدیریتی، سازمانی، الگوگرا، برای کنکور ؛ و مبتنی بر عدد و رقم بازگشت به سنت های ایرانی تعلیم و تربیت، توجه به تجارب بین المللی و نوبسترسازی برای آنهاست. متاسفانه نه در مدارس و نه در دانشکده های علوم تربیتی هیچ کدام از این راه حل ها در کانون توجه نیستند.
▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️
کانال نوفهم گرایی در مطالعات برنامه درسی


برنامه درسی مدرن و چند رگه سازی برنامه های درسی

منتشرشده در یادداشت

گروه گزارش/

همان گونه که پیش تر نیز آمد ( این جا ) ؛ نشست تخصصی  بررسی " فلسفۀ ضمنی آموزش و پرورش ایران و نسبت آن با فلسفۀ تربیت رسمی و عمومی جمهوری اسلامی ایران " در دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران برگزار گردید . میزبان این نشست شورای دانشجویی گروه فلسفۀ تعلیم و تربیت  دانشگاه تهران بود .

دکتر « شهین ایروانی » عضو هیات علمی دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران به ارائه دیدگاه های خویش پرداخت .

« صدای معلم » بخش چهارم سخنان و دیدگاه های این استاد دانشگاه را منتشر می کند .

منتشرشده در گزارش و گفت‌وگو
چهارشنبه, 11 دی 1398 05:14

10 ویژگی مدیران بزرگ آینده

آذربایجان شرقی

منتشرشده در نامه های دریافتی

نگاهی به کتاب دانستنی‌های مدیران مدارس

مدیریت در گذشته به ویژه در جهان سوم بیشتر بر اساس آزمون و خطا و با روابط و نگرش‌های سنتی عجین بود.
امروزه به مدد پیشرفت‌های روزافزون علمی، مدیریت به عنوان یکی از شاخه‌های مهم علوم انسانی مدنظر است.
به باور عموم مدیریت به دو بخش ذاتی و اکتسابی مبتنی بر آموزش مشتمل است.

 یکی از شاخصه‌های مهم جامعه متعالی و پیشرو قانون‌گرایی و التزام به قانون است. چنانچه قانون در جامعه‌ای نهادینه شود، افراد جامعه ضمن امکان ادامه حیات به رشد و تعالی خود نیز نائل گردیده و زمینه لازم برای ظهور و بروز ارزش‌های انسانی فراهم می‌شود و اجرای برنامه‌های هدف‌گذاری شده تسهیل می‌گردد.
برای رسیدن به این شاخصه مهم می‌بایست زمینه‌های لازم برای آشنایی افراد جامعه با قانون فراهم گردد، تا ضمن آشنایی آحاد جامعه با حقوق شهروندی خود، از اعمال رفتارهای مخالف قانون و مقررات جلوگیری شود.

 دکتر حسن تقی‌لو فرهنگی و پژوهشگر زنجانی‌الاصل و رئیس هیئت بدوی تخلفات اداری آموزش و پرورش البرز به عنوان یکی از پیشکسوتان عرصه آموزش و پرورش به منظور آشنایی مدیران مدارس اقدام به گلچین، ساده‌سازی و تدوین مجموعه قوانین لازم برای مدیران مدارس در قالب کتابی ظریف و شکیل تحت عنوان "دانستنی‌های مدیران مدارس" کرده است.

 در سال ۱۳۹۴ انتشارات مدرسه این کتاب ارزشمند را در تیراژ ده هزار جلد منتشر کرده که به دلیل استقبال کاربران، کتاب یاد شده چندین بار تجدید چاپ شده است.


 نگاهی به کتاب "دانستنی‌های مدیران مدارس"

مدیران همواره در معرض تخلفات اداری و کاری قرار دارند. بخش عمده‌ای از تخلفات موجود نظام اداری کشور، بویژه تخلفات احصا شده از پرونده‌های موجود در هیئات‌ رسیدگی به تخلفات اداری، بیانگر عدم اطلاع و آگاهی کافی مستخدمین دولت و کارکنان اداری از قوانین و مقررات جاری است.
با عنایت به حجم مجموعه قوانین و موجود که نوعاً پیچیده‌اند، کتاب حاضر مشتمل بر چهار فصل (آیین‌نامه‌های اجرایی مدارس، دستورالعمل‌ها، توصیه‌های راهبردی و تخلفات و تنبیهات اداری) می‌باشد.
علاوه بر آن در انتهای هر بخش تعدادی سوال جهت خودآزمایی در نظر گرفته شده است.
همچنین در بخش پایانی کتاب، قوانین رسیدگی به تخلفات اداری با ذکر مصادیق به صورت کاربردی آورده شده است.

ضرورت آشنایی مدیران با حقوق اداری بر کسی پوشیده نیست. به طور مثال تفویض اختیار و تفویض امضا دو مقوله مهم و حیاتی است که شرایط، مشابهت‌ها و تفاوت‌هایی دارند و همچنین وظایف ذاتی یک مدیر قابل توکیل نیست. مدیران، مسئول حسن اجرای قوانین در مدرسه می‌باشند. تفویض امضا منحصراً به نامه‌های اداری مربوط بوده و جنبه‌ٔ اعتماد شخصی مدیر می‌باشد.

عمده تخلفات اداری مدیران مدارس مربوط به نقض قوانین و مقررات به دلیل جهل به قانون است. لذا مطالعه آئین‌نامه اجرایی، دستورالعمل مالی و نحوه ارائه خدمات فوق برنامه و.... بر تک تک مدیران واجب می‌باشد.
از طرفی مجموعه قوانین مرتبط با علم مدیریت بسیار پراکنده و در عین حال پیچیده و بعضاً تخصصی است، به طوری که استنباط صحیح و کاربردی از این ملغمه برای یک مدیری که سواد حقوقی و فرصت کافی ندارد، عملاً کار آسانی نیست.

در پایان ضمن آرزوی توفیقات روز افزون برای مؤلف این اثر ارزشمند، مطالعه مجموعه برای مدیران به ویژه از نوع جوان‌تر توصیه می‌شود.


ارسال مطلب برای صدای معلم

این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

نگاهی به کتاب دانستنی‌های مدیران مدارس

 

 

منتشرشده در معرفی کتاب

قانون انتشار و دسترسي آزاد اطلاعات و وضعیت آموزش و پرورش  دسترسي به اسناد و اطلاعات جزو بديهي‌ترين حقوق شهروندي در كشورهاي توسعه يافته و در حال توسعه است. بسياري از كشورها بر اساس شاخص‌هايي چون شفافيت و مبارزه با فساد كه حاصل انتشار آزاد اسناد است، طبقه‌بندي مي‌شوند. هر چند كه ايران در سال 2018 ميلادي در شاخص‌هاي شفافيت سقوط 8 پله‌اي را تجربه كرد؛ اما قانون انتشار و دسترسي آزاد اطلاعات مي‌تواند تمريني براي حركت به سوي شفافيت و مبارزه با فساد و ارتقاي رتبه جهاني باشد.

قانون انتشار و دسترسي آزاد اطلاعات سال ۱۳۸۷ در مجلس تصويب شد و در سال ۱۳۸۸ در پي مخالفت شوراي نگهبان به تاييد نهايي مجمع تشخيص مصلحت نظام رسيد و تدوين آيين‌نامه اجرايي و ابلاغ آن تا سال ۱۳۹۴ طول كشيد. اين قانون مي‌گويد هر فرد ايراني مي‌تواند به همه اطلاعات طبقه‌بندي نشده موسسات عمومي و خصوصي از جمله آمار، اطلاعات، قرارداد‌ها و… دسترسي داشته باشد.

سامانه انتشار و دسترسي آزاد اطلاعات در سال 1396 توسط وزارت ارشاد راه‌اندازي شد. از ميان هزار و 423 دستگاه دولتي و موسسه خصوصي ارايه‌دهنده خدمات عمومي، تنها 664 دستگاه و سازمان در اين سامانه فعال بوده و 759 دستگاه و نهاد تا به امروز حاضر به همكاري و انتشار اسناد خود در اين سامانه نشده‌اند.

بزرگ‌ترين غايبان قواي مجريه و مقننه (نهاد رياست‌جمهوري و شوراي نگهبان) بوده و از مجموع 11 دستگاه قوه قضاييه به استثناي روزنامه رسمي همه دستگاه‌هاي زيرمجموعه قوه قضاييه در اين سامانه غير فعال هستند. همچنين در ميان ساير دستگاه‌ها، ستاد اجرايي فرمان امام با 68 زيرمجموعه، آستان قدس رضوي با 51 زيرمجموعه و بنياد مستضعفان انقلاب اسلامي با 20 زيرمجموعه تنها بخش كوچكي از موسسات و نهادهاي غيرفعالي هستند كه از انتشار اطلاعات و دسترسي به اطلاعات سازمان خود سرباز زده‌اند.

قانون انتشار و دسترسي آزاد اطلاعات و وضعیت آموزش و پرورش

وزارت آموزش و پرورش نيز با 37 زيرمجموعه از جمله نهادها و موسساتي است كه تنها 11 مجموعه فعال دارد و تمامي 25 مجموعه غيرفعال و غيرپاسخگوي وزارت آموزش و پرورش مربوط به صندوق ذخيره فرهنگيان و شركت‌هاي زيرمجموعه اين صندوق است. بر اساس اسناد منتشر شده در اين سامانه در پاسخ به مخاطبان حوزه آموزش از ميان 179 درخواست تاكنون 35 فايل حاوي اسناد و مدارك منتشر شده كه بيشترين اين اسناد مربوط به سازمان نهضت سوادآموزي است و بسياري از اين اسناد با جست‌وجويي ساده در اينترنت قابل دسترسي است. به نظر مي‌رسد نه راه‌حل وزير سابق در مورد حضور نماينده معلمان در صندوق ذخيره و نه قوانين موجود در اين سامانه هيچ كدام نتوانسته‌اند آنچه بر اين صندوق مي‌گذرد را روشن و شفاف كنند.

به استثناي برخي قرارداد‌ها و منابع مالي، معلمان در حوزه آمار و اطلاعات دچار سردرگمي و آشفتگي هستند؛ به ‌طوري كه هنوز آمار دقيق معلمان، مدارس كپري، دانش‌آموزان بازمانده از تحصيل و برخي اطلاعات حياتي حوزه آموزش در دسترس آنها نيست.

حال به ‌رغم غيرفعال بودن صندوق ذخيره فرهنگيان و شركت‌هاي تابعه در اين سامانه، فرهنگيان مي‌توانند با ثبت‌نام در اين سامانه به بخشي از اسناد، آمار و اطلاعات وزارت آموزش و پرورش دسترسي پيدا كنند و با آگاهي و اطلاعات دقيق از فرصت ايجاد شده در اين سامانه به نفع دانش‌آموزان و بهبود وضعيت معلمان و دانش‌آموزان بهره گيرند.

روزنامه اعتماد 27 آذر 98


قانون انتشار و دسترسي آزاد اطلاعات و وضعیت آموزش و پرورش

منتشرشده در یادداشت

وضعیت برنامه درسی ماکرو Macro Curriculum در ایران

پژوهش برنامه درسی را از منظر موضوعات خُرد و کلان می توان به دو دسته ی برنامه درسی ماکرو و میکرو تقسیم کرد. موضوعاتی همچون تعیین هدف، انتخاب محتوا، تحلیل محتوا، الگوسازی، تدوین کتاب درسی، اعتباریابی ها، نظرسنجی ها،  نیارسنجی ها، آزمون سازی ها و استاندارد سازی ها Micro Curriculum محسوب می شوند.

برخی از موضوعات زیر نیز ماکرو کریکیولوم محسوب می شوند که متاسفانه کمتر مورد توجه قرار گرفته اند و  چالش های برنامه درسی مرتبط با این موضوعاتِ بلاتکلیف در کشور ما فراوان اند:

* فرهنگ و چند فرهنگی

تکلیف ما با فرهنگ و چند فرهنگی در برنامه درسی مشخص نیست.

* نهادسازی

تکلیف ما با نهادِ تکامل نایافته، معلول و ناقص برنامه ریزی درسی در ایران و تدوین استانداردهای برنامه درسی در ایران مشخص نیست.

* صلح و توسعه پایدار

تکلیف ما با برنامه درسی صلح، عدم خشونت و توسعه پایدار مشخص نیست.

* محیط زیست

تکلیف ما با محیط زیست مشخص نیست و تحقیقات کمی در مورد برنامه درسی محیط زیست انجام گرفته است.

* عدالت

تکلیف ما در مورد عدالت  اقتصادی، سیاسی، جنسیتی، قومی، نژادی در برنامه درسی مشخص نیست.

وضعیت برنامه درسی ماکرو Macro Curriculum در  ایران

* معلم

تکلیف ما در مورد تربیت معلم و کیفیت معلم مشخص نیست.

* مدرسه مطلوب ایرانی

تکلیف ما در مورد اینکه مدرسه مطلوب از نگاه مردم ایران چگونه مدرسه ایست و اینکه متولیان اصلی مدارس چه کسانی هستند، مشخص نیست.

* تاریخ، گذشته حال و آینده

تکلیف ما در مورد تاریخ، گذشته، حال و آینده برنامه درسی مشخص نیست. آینده پژوهی و تبارشناسی هیچ سهمی در پژوهش های ما ندارند. حال ما هم پراکنده است.

* بومی سازی و نو بسترسازی

تکلیف ما درباره ساخت بستر برای نظریه های عاریتی مشخص نیست.

* تلفیق و چند رگه سازی نظریه های برنامه درسی برای عمل

معلمان در مورد طرح های مختلف و نظریات مختلفی که بر سر آنها ریخته ایم بلاتکلیف اند. معلمان را سوپرمن فرض کرده ایم. نظریه ها و طرح ها به شعار تبدیل شده اند.

* گلوبال
تکلیف ما در مورد جهانی - بومی شدن کره زمین مشخص نیست. برنامه های درسی ما نه جهانی هستند نه بومی.

* شهروند معمولی
مشخص نیست اینکه می خواهیم چگونه شهروندی را تربیت کنیم، منظور  زمینی یا آسمانی یا آسمانی - زمینی؟ در هر سه مورد دچار رکود شده ایم.


* قدرت، ایدئولوژی و دانش

معلوم نیست برنامه درسی تابع قدرت باشد یا سیاست توسط برنامه درسی نقد و بررسی شود. یا چه کسانی تکلیف دانش ارزشمند برای یادگیری را باید مشخص کنند و در آن صورت چگونه  مشروعیت برنامه های درسی را می توان مشخص ساخت.

اینها نمونه هایی از برنامه درسی ماکرو هستند که جزو تحلیل های روز دنیا در حوزه مطالعات برنامه درسی محسوب می شوند. ولی در کشور ما کمتر مورد توجه هستند، شاید به این دلیل که به اشتباه فرض شده متولی این موضوعات جامعه شناسان، فلاسفه یا سایر پژوهشگران علوم انسانی هستند.

نوفهمی در مطالعات برنامه درسی


وضعیت برنامه درسی ماکرو Macro Curriculum در ایران

منتشرشده در یادداشت

جایگاه پژوهش در آموزش و پرورش

یادش به خیر . سال 65 تا 69 ، به عنوان دانشجوی رشته پژوهشگری علوم اجتماعی دانشگاه تبریز مشغول تحصیل بودم . رشته ای روان ، جذاب و پر تحرک . بعدِ ترم اول ، گویی هر یک از ما نو دانش جویان ، متخصص تحقیقات شده بودیم ، لذا شروع کردیم به انتخاب موضوعات گوناگون برای بیشتر درس ها . اولین موضوع دانشجویی من ، " کارمندان کوچولو" بود ( کودکان مهد رو ) . اساتید همیشه تأکید داشتند موضوعی را انتخاب کنید که به عنوان مشکل احساس می کنید و برای تان ملموس باشد و مبهم نباشد ، اولین نوه خانواده ما مهد کودک می رفت و من کمابیش شاهد شرایط رنج آمیز دوری کودکان زیر سه سال از مادران شاغل بودم . پرسشنامه ای با چند سئوال در تک صفحه و به صورت دست نوشته ، تنظیم کردم و اولین فعالیت پژوهشی خود را آغاز کردم . و سپس برای دروس دیگر و اساتید دیگر و مجموع تحقیقات دیگر.

بدترین خاطره دوران 4 ساله تحصیل ام ، سفر من و دوست صمیمی ام به شهرستان اهر برای گرفتن اطلاعات از آموزش و پرورش بود. در سال 1366 ، جاده بین دو شهر اهر - تبریز ، زیاد مساعد سفر نبود ( اما الان 80 درصد این مسیر به صورت ایمن و اتوبان است) . با ذوق و شادمانی وصف ناپذیر به عنوان اولین تجربه سفر تنهایی مان رسیدیم به این شهر و اداره آموزش و پرورش را پرسان پرسان ، یافتیم . دقیقا نمی دانم کدام واحد ، اما با ارائه معرفی نامه جویای اطلاعاتی خاص شدیم و در پاسخ شنیدیم : خانم این اطلاعات محرمانه است و نمی توانیم در اختیار شما قرار دهیم . دست از پا درازتر و با تفتیش چرایی امر در ذهن خود و مابین خود ، به تبریز برگشتیم.

نکته جالب آن بود که ضرورتی برای وجود رشته پژوهشگری علوم اجتماعی و جذب دانشجو در این رشته در آن سال ها احساس شده بود اما پیش شرایط آن هنوز فراهم نشده بود. ما در دانشگاه تبریز فقط با یک دستگاه کامپیوتر به صورت گروهی و با همراهی استاد ، کار می کردیم و با این اعجوبه تازه تکنولوژی ، آشنا می شدیم و روش تحقیق پیمایشی Survey research method را از ایشان یاد می گرفتیم. در آن سال ها این رشته ی نوپا آنچنان کم ارزش بود که همان یک دستگاه در اتاقکی شبیه آبدارخانه ، قرار داشت. محلی کوچک و تنگ و بدون پنجره.

تا رسیدیم به سال 69- 70 که واحد تحقیقات در آموزش و پرورش استانها ، به وجود آمد و فارغ التحصیلان دیروز رشته های گوناگون از جمله علوم اجتماعی و روانشناسی و علوم تربیتی ،که در فقر و عدم دسترسی شایسته به تکنولوژی و آمار و اطلاعات ، تحصیل کرده بودند ، شادمانه به همکاری با این واحد تازه بنیان شده برخاستند و چون برای تحقیقات انجام شده ، مبلغی بودجه تعیین می شد بسیاری دیگر نیز برای انجام آن با جسارتی احمقانه ای پیش آمدند. حتی دیگران در رشته های گوناگون ، به تحصیل کردگان رشته پژوهش مجال میدان داری نمی دادند.

با توجه به تاریخ تأسیس پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش (RIE) وابسته به وزارت آموزش و پرورش یعنی 12/09/ 83 ، مشخص می شود که همان روالD زمان ما تا این تاریخ ادامه فعالیت داشته است.
و در نهایت ، رئیس سازمان پژوهش و برنامه ریزی وزارت آموزش و پرورش ، حجت الاسلام علی ذوعلم ، در سال 97 طی اقدامی غافلگیرانه برای کارشناسان و متخصصان امر پژوهش و تحقیق ، پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش را در سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی ادغام کردند.
سازمان پژوهش و برنامه ‌ریزی آموزشی ، سازمانی زیر مجموعه وزارت آموزش و پرورش است که به منظور تحقیق و بررسی در مسائل کیفی آموزش و پرورش ، ارزشیابی مستمر و تنظیم برنامه‌های تحصیلی ، تألیف و تدوین کتب درسی و آماده سازی مدارس و مؤسسات آموزشی تابع وزارت آموزش و پرورش برای کاربرد وسائل و روش های نو در جهت اعتلای کیفیت آموزش و پرورش ، است.

برای آشنایی بیشتر ، نیم نگاهی به وظایف سازمان پژوهش و برنامه ریزی بعد ادغام پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش را در سازمان برنامه ریزی آموزشی می اندازیم :

وظایف سازمان پژوهش و برنامه ‌ریزی آموزشی :
1 - پژوهش در محتوای برنامه های آموزش و پرورش در دوره های مختلف تحصیلی با توجه به نیازمندی های کشور، توانایی و خصوصیات روانی دانش آموزان ، تشخیص و تعیین هدف های هر دوره تحصیلی ، تهیه و تنظیم برنامه های درسی و تعیین نسبت های مطلوب برای تحصیلات در سطوح و رشته های مختلف .
2 - مطالعه و تنظیم روش های ساده در زمینه امتحانات و ارزشیابی تحصیلی .
3 - تألیف ، تدوین ، انتشار کتب و نشریات آموزشی و کمک آموزشی برای معلمان و مربیان.
4 - تعیین و تهیه مواد و وسایل آموزشی و فهرست استاندارد تجهیزات و وسایل آموزشی با همکاری سازمان نوسازی و توسعه و تجهیز مدارس کشور و تهیه و تنظیم طرح های لازم برای نوآوری در روش ها و وسایل آموزشی و اجرای طرح های آزمایشی به منظور ارزشیابی روش ها و وسایل آموزشی .
5 - انجام دادن تحقیقات بنیادی در زمینه بهبود کیفی و کمی آموزش و پرورش .
6 - تربیت کارشناسان مورد نیاز وزارت آموزش و پرورش ، اجرای برنامه های کارآموزی برای معلمان و مسئولان مدارس و مجریان مربوط ، برقرار ساختن ارتباط دائم با معلمان و متخصصان امر آموزش و پرورش و نظر خواهی از آنان و فراهم ساختن موجبات مشارکت آنان در برنامه ریزی و برنامه نویسی و ارزشیابی آموزشی .
7 - همکاری با سازمان رادیو و تلویزیون ملی ایران و دیگر واحدها و شوراهایی که به نحوی با وظایف سازمان ارتباط دارند.
8 - سایر مسائلی که شورای سازمان در جهت هدف های سازمان تعیین خواهد نمود. (1)

جایگاه پژوهش در آموزش و پرورش
وقتی به طور دقیق و عمیق به این مجموعه وظایف ، نگریسته می شود فقط بند پنجم مربوط به حیطه مستقیم وظیفه پژوهشگاه است و هفت بند دیگر ، مواردی هستند که به طور جانبی ، پژوهشگاه قادر است ضعف ها ، تنگناها و مشکلات و معضلات موجود در هر یک را مطالعه ، بررسی و تحقیق نماید تا سیمای حقیقی هر یک معرفی و فرضیه ها بررسی و راستی آزمایی شده و در نهایت راهکار و پیشنهادات لازم و اساسی، ارائه گردند.

ظاهرا جناب ذوعلم و یا هر کس دیگری که نظر ادغام دو سازمان را تأیید نموده اند از جمله جناب بطحایی وزیر وقت آموزش و پرورش ، پژوهش را جز و تمامی وظایف دیگر آموزش و پرورش را کل فرض گرفته اند. اما پژوهش هرگز و در هیچ سازمانی و در هیچ کشوری ، جزئی از یک واحد سازمانی و یا اداری و یا حتی یک وزارتخانه محسوب نمی شود و آنانی که پژوهش را در رأس هرم خود با اقتدار مسئولیتی و بودجه ای ، مدیریت و حمایت همه جانبه می کنند دارای آموزش و پرورش برتر جهانی اند و ما اگر همچنان اندر خم کوچه های بن بست ندانم کاری با ارائه طرح های ناقص و متناقض ، گیر افتاده ایم به دلیل همان عدم شناخت اهمیت و اصالت امر پژوهش و تحقیق است. ما برای توانمندی در اجرای هر نوع تحقیقات کاربردی ، می بایست ابتدا تفکری همسوی واقعیت های موجود داشته باشیم و به دنبال ایجاد مدینه فاضله اسلامی برای این حیطه نباشیم که دانش آن را متأسفانه نداریم .

ما در واقع با این ادغام به محدود سازی و ناتوان سازی پژوهشگران واقعی که علم و تخصص و مهارت آن را تحصیل کرده اند و سال ها تجربه کاری دارند ، پرداخته ایم.
امروز نمی توان به طور منحصر به فرد گفت : این واحد زیربنای اندیشه در این سازمان است چون استقلال عمل خود را از دست داده است. پژوهش به فضایی بِکر و مساعد برای اجرا نیاز دارد و با این ولوله ساختاری و تداخل مسئولیت و وظیفه ، امری محال است. به جای بدنام کردن دنیای پاک و منزه " پژوهش " با ندانم کاری های بسیار دیروزی ها و امروزی ها، بهتر است حداقل توسط دولت و وزیر بعدی ، این ترکیب نامیمون گسسته شود و اجازه داده شود تا هر واحد در ساختاری مستقل به طور حرفه ای و با انتصابات شایسته و بایسته نیروهای متخصص قادر باشد به تجزیه و تحلیل عملکردها و کارکردها و نقاط ضعف و قوت واحدها و بخش های گوناگون در آموزش و پرورش ، انجام بپردازد.

در واقع پیکر پژوهش در آموزش و پرورش امروز با این ادغام ، دچار سردرگمی و بی هویتی و بلاتکلیفی آشکار است. حتی نیروهای اداری نیز در این ساختار جدید مبهوت و ناتوانند. اگر این ادغام برای کوچک سازی ساختار اداری انجام شده ، باید گفت که حرکت و تصمیم درستی اتخاذ نشده است. این واحد تنها دغدغه اش می بایست کنگاش و واکاوی شرایط موجود برای ارائه بهترین و ساده ترین و مطلوب ترین راهکار در هر زمینه و بخش از پیکر آموزش و پرورش باشد. در شرایط فعلی ، آنچه که بسیار ضعیف و سست بنیان احساس می شود همان نفسِ پژوهش است.

جناب ذوعلم در بخشی از گفته های خود به مناسبت روز پژوهش چنین گفته اند :
" یکی از مهمترین چالش های نظری ما در امر پژوهش در آموزش و پرورش این است که هنوز مبانی نظری تحولی ما به عنوان مفروضات و پیش فرض ها و یک پارادایم اندیشه ای در پژوهش های آموزش و پرورش ما آن چنان که باید ورود پیدا نکرده است. در حقیقت هنوز بسیاری از پژوهش ها متأسفانه بر اساس همان نگاه ها و مبانی غربی و سکولاریستی انجام می شود که یک چالش جدی ایجاد می کند ......
یک نقص فرهنگ پژوهشی داریم که غالبا پژوهش های ما در موضوعات آکادمیک و بعضا متأسفانه پژوهش های کلیشه ای و ویترینی خلاصه می شود و گاهی پژوهش ها فقط ابزاری است برای پژوهشگر که فقط ارتقا پیدا کند در حالی که پژوهش های ما باید " مدرسه محور " شود . ما پژوهش مدرسه ای نیاز داریم که بتواند کاستی ها ، چالش ها و مسائل مدرسه ما را عرصه واقعی تعلیم و تربیت است شناسایی کند و راهکارهای واقع بینانه و قابل تحقق ارائه کند ." (2)

جایگاه پژوهش در آموزش و پرورش

نقد گفته های جناب ذوعلم :
* منظور حضرتعالی از مبانی نظری تحولی ما لابد سند تحول بنیادین است، پس بهتر است به چرایی این عدم ورود مبانی نظری به پژوهش های آموزش و پرورش بیندیشید. غیر از این این است که این سند پویا نیست ، قادر نیست به ایجاد تغییرات مثبت و سازنده منجر شود ، تاریخ مصرف آن گذشته است و با شرایط موجود آموزش و پرورش همخوانی ندارد ؟!

* اگر پژوهش ها بر اساس نگاه غربی انجام می شود و دیدگاه سکولاریسم را بر آنها را حاکم می بینید ، فراموش نکنید که علم پژوهش نیز همانند بسیاری از علوم دیگر متولد غرب است و زایش اندیشمندان غربی . مگر در اسلام ، عصبیتی برای دریافت علم وجود دارد ؟ پس چرا تا چین که در صدر اسلام دورترین جغرافیای شناخته شده بود برای کسب علم ، تحمل رنج سفر توصیه شده است آن هم با کمترین امکانات موجود یعنی خر و الاغ و شتر !! یا چرا اکثر شرق شناسان از اهالی همان جوامع غربی اند :
اولین اقدامات اروپاییان برای مطالعه درباره سرزمین های شرقی به خصوص شرق اسلامی به قرن های سیزدهم و چهاردهم میلادی همزمان با نهضت ترجمه متون اسلامی به زبان های اروپایی باز می گردد و افرادی چون : پروفسور مایكل باری تاریخ شناس و شرق شناس آمریكایی ، پروفسور هانرى کربن شرق شناس مشهور فرانسوى ، ریچارد بورتون شرق شناس مشهور انگلیسی و بسیاری دیگر.

* اگر پژوهش ها را کلیشه ای و ویترینی یافته اید ، دلیل آن دقیقا مشخص است ، چون ما کمتر از توان و مهارت و تخصص اهل فن استفاده می کنیم و یا به جای میدان دادن به اهالی پژوهش ، کار را به هر فردی که تحصیلات لیسانس و یا بیشتر دارد اما اهل فن نیست می سپاریم و یا بودجه این بخش همیشه در نازل ترین حد ، با عنوان باری به هر جهت تعیین شده است و یا به قدرت خلاقیت و اوج گیری تفکر محققان میدان داده نمی شود و با مشخص ساختن قالب تفکری همانندِ سند تحول ، انتظار همسویی و هم جهتی محققان با آن را دارید و یا برخورد اداری آنچنان است که گویی بودجه تعلق گرفته به یک تحقیق ، اهمیت اول را دارد و یا قبل انجام تحقیق به جای شخص محقق ، دیگران فرضیه ها را دیکته می کنند و...... پژوهش پرنده ای آزاد و رهاست نه در بند قفس با پرهای نوک بریده از ترس فرار و پرواز . پژوهش اوج پرواز برای احاطه به همه جوانب یک موضوع است. اما با محدود کردن سیطره پرواز ، طبیعی است دلتنگی و افسردگی پرنده و دوری او از هدف.

* یک پژوهشگر واقعی ، عشق و هیجان جست و جوی واقعیات و زوایای پنهان یک موضوع را دارد ، چیزهایی که به دلیل مهارت و تخصص او می تواند ببیند اما شمای رئیس و یا حتی وزیر قادر به دیدن و لمس کردن آنها نیستید.پس اگر عده ای قصد ارتقا در سایه انجام پژوهش دارند ، بدانید که آنان به درستی انتخاب نشده اند و در این خصوص بیشتر و عمیق تر بیندیشید. نقص کار در نوع سنجش و مصلحت شماست نه فرد پژوهشگر.

* چه خوب است تلفظ واژگانی که عامه پسند است و از واقعیت بسیار فاصله دارد : مدرسه محور!! مگر آموزش و سیستم ما مدرسه محور است که پژوهش ما مدرسه محور باشد ؟ تحقیق ، امری برخاسته از واقعیات موجود است جهت رسیدن به شرایط مطلوب و ایده آل. اگر این دو همسو و هم جهت و موازی نیستند ، به دلیل نبود چنان واقعیتی در جامعه ماست. اگر به سابقه تحقیقات انجام شده از سال 70 تاکنون نیم نگاهی بیندازید همه آنها موضوعاتی در حیطه مدرسه و مربوط بدان هستند و موضوعاتی واحد بیش از صدها بار در تمامی شهرها و استانها و بی خبر از یکدیگر ، به کرّات انجام شده است ، اما کو نتیجه ؟

* پژوهش عاری از تلقین یا القای پند و اندرز و آموزش اخلاقیات و آداب به افراد است . پژوهش هرگز موعظه نمی کند . پژوهش آئینه تمام نمای واقعیات است.

اگر دیروز قادر به نتیجه گیری کاربردی در امر تحقیق نبوده ایم به دلیل ضعف مهارتی و عدم استفاده از نیروهای تحصیل کرده علم پژوهش بوده است ، به دلیل انتخاب معاونان آموزشی استانها بدون تجارب عملی در این حیطه بوده است ، به دلیل بی اعتنایی به آن و آخرین اولویت قلمداد شدن از نظر وزرا و دولت و مجلس بوده است ، به دلیل پایین بودن درصد بودجه ای آن در گذشته زیر 1% و در سال 97 قبل ادغام دو سازمان حدود 3/37 % بوده است :

" در لایحه بودجه سال ۹۷ اعتباری معادل ۳۵ هزار ۹۸۴ میلیارد و ۷۰۴ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان اختصاص یافته است. و در دو بخش زیر ، میزان بودجه اختصاص یافته عبارت است از :
سازمان پژوهش و برنامه‌ ریزی آموزشی : ۱۱۵ میلیارد و ۶۹۴ میلیون و۴۰۰ هزار تومان( 4/16%)
پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش : ۹ میلیارد و ۳۷۶ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان(3/37 %) "

مشاهده می کنید بخش پژوهش ، درصد کمتری از بودجه را به خود اختصاص داده است و حتی برخی از استانها از جمله استان گلستان (4) بودجه این بخش را در سایر امور هزینه می کنند ! و شاید اکنون نیز بعد ادغام این دو سازمان ، همانند استان گلستان ، شما جناب ذوعلم ، دلیلی برای هزینه کرد در بخش پژوهش ندارید و دغدغه های دیگر این شانس را از پژوهش دریغ می نماید.

یعنی همه این موارد و بسیاری از نکات دیگر به دلیل دور ماندن از ساختار فعلی این واحد ، از دلایل عدم اجرای طرح های کاربردی تحول زاست.
به جای بدنام کردن دنیای پاک و منزه " پژوهش " با ندانم کاری های بسیار دیروزی ها و امروزی ها، بهتر است حداقل توسط دولت و وزیر بعدی ، این ترکیب نامیمون گسسته شود و اجازه داده شود تا هر واحد در ساختاری مستقل به طور حرفه ای و با انتصابات شایسته و بایسته نیروهای متخصص قادر باشد به تجزیه و تحلیل عملکردها و کارکردها و نقاط ضعف و قوت واحدها و بخش های گوناگون در آموزش و پرورش ، انجام بپردازد. پژوهش از داده های موجود تغذیه می کند تا به خلق داده های جدید و کارآمد دست یازد. پژوهش به منزله مغز موجود زنده است و از نظر فلسفی آنچه که مغز را متمایز از بقیه اندام‌ها می‌کند، ایجاد ارتباط فیزیکی بین بدن و ذهن است.

هنگام ادغام دو ماده در علم شیمی ، نیاز به دانش و مهارت هست تا خسران و ضرری عاید فرد محقق و یا فضای آزمایشگاه نشود ، حال چگونه است که شما جناب ذوعلم ، با دانش و تخصص فقه و اصول ، کلام ، الهیات و معارف اسلامی ، قصد دارید تا امر پژوهش را اسلامی و یا عملی سازید در حالی که ابزار و محتوای دانش آن غربی است ؟

با مهارت های حوزوی چون خطابه و فنون مطالعه نمی توان دنیای شگفت انگیز ، دینامیک ، رازگشا ، واقع بین ، صداقت پیشه و بی طرف محقق را پاسخ داد.

امید است آن چنان خردمندی در دولت بعدی وزیر آموزش و پرورش گردد که قدرت تشخیص سره از ناسره حیطه پژوهش را داشته باشد و گرنه امکان رهایی ما از شرایط محدود و مسدود فعلی جهت ارتقای دانش و مهارت ها ، هرگز عملی نخواهد شد.

فراموش نکنیم که دو وزارت آموزش و پرورش و آموزش عالی ، مهمترین کانال برای تربیت محققان توانمند و فراهم ساز امکانات اجرای تحقیقات کاربردی و راهگشاست. امید که به غفلت خود پایان دهیم و حتی شرایطی مطلوبت تراز قبل برای آن فراهم سازیم . آموزش بدون پژوهش در بطن آموزش رسمی کشور ، به اندازه کافی ما را به فقر در این حیطه محکوم می سازد. اجازه نداشتن دانش آموز برای پرسش و گفت و گو و اندیشه و..... از او موجودی دست و پا بسته می سازد که اگر اراده ای برای ادامه تحصیل نداشته باشد و یا علاقه ای برای پژوهش نداشته باشد ، ما هرگز محققانی در این کشور نخواهیم داشت و می بایست به واردات آن نیروها اهتمام ورزیم.

جناب ذوعلم !
شما ارتباط بین نظام آموزشی با تمامی مراتب و درجات و دغدغه های پژوهشی را با اذهان فعال و پویای محققان ، قطع نموده اید ، لذا انتظار معجزه نداشته باشید. نتایج بی اثر شدن پژوهش در آموزش و پرورش ، هر چند امروز حداقل برای همگان ، مشهود نیست اما عمق و میزان این بی توجهی ، سال های دور ، لطمات جبران ناپذیری بر جا خواهد گذاشت.
امروز برای بی هویتی و مظلومیت پژوهش در وزارت آموزش و پرورش ، باید بسیار نگران بود و مبادا در روز پژوهش با دلخوشی به معرفی چند تن از فرهنگیان و دادن جایزه ای که اصولا سنخیت و تناسبی با کار آنان ندارد ، به فریبکاری آشکار بپردازیم ، چون پژوهش حقیقتی عاری از هر نوع ظاهراندیشی است. دنیای بِکر و شفاف و وسیع پژوهش را محدود و فلج نسازیم.

1) همشهری آنلاین . آشنایی با وظایف سازمان پژوهش و برنامه ‌ریزی آموزشی .
2) گزارش صدای معلم . بخشی از گفته های حجت الاسلام والمسلمین علی ذوعلم ، رئیس سازمان پژوهش و برنامه ریزی وزارت آموزش و پرورش به مناسبت هفته پژوهش در 18 آذر 1398.
3) سایت مشرق . اعتبارات آموزش و پرورش در بودجه 97. کد خبر807562 . ۱۹ آذر ۱۳۹۶ .
4) منبع: گلستان ما.126866. ۲۵ آذر ۱۳۹۶ .


ارسال مطلب برای صدای معلم

این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

جایگاه پژوهش در آموزش و پرورش

منتشرشده در پژوهش

نظرسنجی

" کیفیت آموزش " را در شبکه شاد و برنامه های تلویزیون چگونه ارزیابی می کنید ؟

دیدگــاه

تبلیغات در صدای معلم

درخواست همیاری صدای معلم

شبکه مطالعات سیاست گذاری عمومی

کالای ورزشی معلم

تلگرام صدای معلم

صدای معلم پایگاه خبری تحلیلی معلمان ایران

تلگرام صدای معلم

Sport

 سامانه فیش حقوقی معلمان

سامانه فیش حقوقی معلمان بازنشسته

سامانه مراکز رفاهی

تبلیغات در صدای معلم

تمام حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به صدای معلم بوده و استفاده از مطالب با ذکر منبع بلا مانع است.
طراحی و تولید: رامندسرور