صدای معلم

« توصيه‌هاي سياستي» کارگروه مطالعات فوری پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش :

در شرایط موجود انجام " سنجش های پایانی حضوری " از پیش موجود در دوره های ابتدایی و متوسطه تحت پروتکل های بهداشتی و سایر شرایط لازم مورد تأکید هستند

صدای معلم منتشر می کند ؛

گروه گزارش/

« کارگروه مطالعات فوری پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش » تاکنون دو گزارش در قالب « توصیه های سیاستی » در مورد  « فعاليت مدارس در دوره كرونا » منتشر کرده است .

در گزارش های پیشین چنین آمده بود :

« این که صنایع و خودروها موجب آلودگی هوا می‌شوند و به تبع آن درب مدارس بسته و غیر‌فعال می‌شوند، مایه شرمساری است.

متاسفانه اولین چیزی که در ذهن و مخیله تصمیم‌گیران در این گونه مواقع رخ می‌نماید راحت‌ترین راه حل به جای بهترین و مناسب‌ترین راه حل است. در حالی‌که مدارس باید در همه شرایط و موقعیت‌ها همچون اماکن و موسسات بهداشتی، درمانی و امنیتی فعال باشند. معنی و مفهوم فعال بودن هم تنها در تشکیل کلاس‌های درس در داخل مدارس نیست، بلکه آنچه باید فعال و فعال تر گردد، جریان یادگیری ترکیبی ( بر خط و برون خط) در همه وقت و همه جاست.

 يكي از مهم‌ترين چالش‌ها در فضاي مجازي ارزشيابي الكترونيكي از آموخته‌هاي دانش‌آموزان نمايش يادگيري است. در نمايش يادگيري، نتيجه ارزشيابي نماينده عملكرد خود دانش‌آموز نيست ولي به او نسبت داده مي‌شود. اين كار نوعي تقلب و سرقت علمي است.

 بايد توجه داشت كه سنجش از راه دور، از جمله سنجش الكترونيكي، براي همه دروس برازنده نيست. بنابراين، اگر معلم ناچار نباشد نبايد به  سنجش از راه دور بسنده كند. با وجود اين، اگر هدف سنجش تكويني و هدايت يادگيري باشد، معلم مي‌تواند با استفاده از بازخوردهاي سنجيده و هوشمندانه به هدايت يادگيري دانش‌آموزان بپردازد. با ملاحظه شرايط كنوني در مدارس ايران، براي سنجش تراكمي برخي از دروس مانند دروس علوم پايه، زبان و ادبيات نبايد به آزمون الكترونيكي بسنده كرد.

لازم است تدابيري اتخاذ شود كه شرايط براي برگزاري آزمون حضوري فراهم شود. مدارس مي‌توانند متناسب با شرايط خود (تعداد دانش‌آموز، فضاي برگزاري آزمون و امكان توزيع دانش‌آموزان در زمانهاي مختلف) به برگزاري آزمون حضوري اقدام كنند.

 مدرسه به عنوان بازوي اجرايي نهاد تعليم و تربيت، خدمات مهم و بي‌بديلي را در حوزه‌های مختلف تربيت (جسمی، عاطفي، اجتماعي، رواني و شناختي) کودکان و نوجوانان ارائه می‌کند. روشن است که اختلال در كاركرد مدرسه مي‌تواند به پيامدهايي زيان بار و جبران ناپذير منجر شود. بنابراين، براي مواجهه مؤثر با محدوديت‌هاي ناشي از شيوع ويروس كرونا، استفاده از همه فرصت‌هاي آموزشي ضروري است.

بسنده كردن به آموزش مجازي  پاسخگوی کارکردهای مختلف نظام آموزش و پرورش نیست، به ويژه زماني كه زیرساخت‌ها و پلتفرم‌های مطلوب برای آموزش مجازي فراهم نشده باشد.

 بررسی ها بر روی موارد شناسایی شده در محیط های مدارس نشان می‌دهند که انتشار ويروس از کودک به کودک در مدارس شایع نیست و عامل اصلی عفونت‌های COVID-19 در کودکان، حضور آنان در مدرسه نيست. این امر به ویژه در موردکودکان دبستاني و پیش دبستاني صادق است .

مطالعات انجام شده در کشورهای اروپایی (ECDC  ) نشان می‌دهند که بازگشایی مدارس با افزایش  قابل توجهي در انتشار اجتماعی COVID-19  همراه نیست و بعید است که تعطیلی مؤسسات آموزشی و مراکز مراقبت از کودکان سهم اختصاصي در انتشار COVID-19  داشته باشد، زیرا اغلب کودکان، حتی در محیط خانه، به درجات بسیار خفیفی ازاین ویروس مبتلا می‌شوند. انتشار ثانویه درمدارس، از کودک به کودک یا از کودک به بزرگسال نادر بوده است. کشورهایی که مدارس آنها بازگشایی شده، شاهد افزایش موارد ابتلا در محیط های مدارس نبوده‌اند .در مواردی که COVID-19  در کودکان شناسایی شده است و تماس ها مورد پیگیری قرار گرفته‌اند، هیچ بزرگسالی در نتیجۀ تماس با كودكان مبتلا نشده است. بنابراين، کودکان عامل اولیۀ انتشار و انتقال ويروس به بزرگسالان در محیط مدارس نیستند. »

این کارگروه تخصصی - پژوهشی در گزارش جدید چنین آورده است :

« به طور قطع ملاحظات مربوط به ارزشیابی مناسب از دانش آموزان از جملۀ این سیاست های مؤثر هستند. از طرف دیگر، فقدان شکل گیری مهارت های خودمختاری در دانش آموزان دورۀ ابتدایی برای بهره مندی بیشتر از برنامه های آموزش مجازی و از راه دور و همین طور عدم برخورداری این نوع آموزش ها از ساز و کارهای بازخورد دهی و ارزشیابی تکوینی قابل اعتناء، بر دشواری های موجود افزوده اند. يكي از مهم‌ترين نگراني‌ها در ارزشيابي مجازی و از راه دور، اعتبار شاخص‌هاي عملكرد تحصيلي است. يعني ممكن است بنا به روش های معیوب سنجش و یا اقدامات خواسته و ناخواستۀ معلمان شاهد تورم نمرۀ دانش آموزان باشیم. این پدیده وقتی روی می دهد که افزایش نمرات دانش آموزان در آزمونها یا سنجش های مختلف، بازتاب پیشرفت واقعی آنها در یادگیری نیست.

متن کامل این گزارش که توسط دکتر احد نویدی عضو هیات علمی پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش برای صدای معلم ارسال گردیده است به شرح زیر است.

 

نظر پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش در مورد برگزاری امتحانات و سنجش دانش آموزان در دوران کرونا و تعطیلی مدارس

به نام خداوند جان و خرد

ارزشيابي پیشرفت تحصیلی در دوران همه گیری بیماری کرونا

« توصيه‌هاي سياستي»

حفظ پیشرفت تحصیلی و کسب مهارت های جدید، چالشی بزرگ برای دانش آموزان در بحران همه گیری بیماری کرونا است. همان طور که یادگیری از راه دور نمی تواند جایگزین مناسبی برای آموزش حضوری باشد، سنجش مجازی و از راه دور نیز جایگزین مناسبی برای سنجش حضوری نیست. با اين حال، استفاده از آن در دورۀ همه گیری بیماری کرونا، اجتناب‌ناپذير است. از دست رفت یادگیری های پیشین در دوران همه گیری بیماری کرونا و تعطیلی مدارس مهمترین چالش نظامهای آموزشی در  سراسر جهان است. اما اتخاذ سیاستهایی می تواند از دست رفت یادگیری دانش آموزان در این بحران را کاهش دهند.

به طور قطع ملاحظات مربوط به ارزشیابی مناسب از دانش آموزان از جملۀ این سیاست های مؤثر هستند. از طرف دیگر، فقدان شکل گیری مهارتهای خودمختاری در دانش آموزان دورۀ ابتدایی برای بهره مندی بیشتر از برنامه های آموزش مجازی و از راه دور و همین طور عدم برخورداری این نوع آموزشها از ساز و کارهای بازخورد دهی و ارزشیابی تکوینی قابل اعتناء، بر دشواری های موجود افزوده اند. يكي از مهم‌ترين نگراني‌ها در ارزشيابي مجازی و از راه دور، اعتبار شاخص‌هاي عملكرد تحصيلي است. يعني ممكن است بنا به روش های معیوب سنجش و یا اقدامات خواسته و ناخواستۀ معلمان شاهد تورم نمرۀ دانش آموزان باشیم. این پدیده وقتی روی می دهد که افزایش نمرات دانش آموزان در آزمونها یا سنجش های مختلف، بازتاب پیشرفت واقعی آنها در یادگیری نیست.

اگر نظام آموزشی از قبل با این مشکل مواجه بوده باشد، بحران موجود به سبب ضعفهای نظام ارزشیابی مجازی و از راه دور بر شدت آن خواهد افزود.  براي فائق آمدن بر چنين مسائلی در وهله نخست بايد توجه داشت كه سيستم‌هاي مديريت يادگيري مورد استفاده براي آموزش مجازی و از راه دور، تا چه اندازه از پيكربندي مناسب براي انجام انواع ارزشیابی‌هاي قابل اعتماد برخوردار هستند.

از طرف ديگر، بايد افزایش دانش و مهارت معلمان براي  روشهای ارزشیابی معتبر از راه دور مورد توجه واقع شود.

اتخاذ سیاست هایی می توانند از میزان از دست رفت یادگیری و همین طور تورم نمره های پیشرفت تحصیلی دانشآموزان در این بحران بکاهند، ملاحظات ویژه در ارزشیابی و سنجش پیشرفت تحصیلی دانش آموزان در بحران بیماری کرونا برخی از این سیاست ها هستند. شرایط کنونی در کشور اقتضا مي‌كند كه وزارت آموزش و پرورش در اجراي سیاست‌های آموزشی خود مقتدرانه عمل كند.

 

با توجه به این مسائل و ملاحظات، كارگروه مطالعات فوري پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش، توصیه مي‌كند: 

  • همه گیری بیماری کرونا در سال تحصیلی گذشته، منجر به بزرگترین اختلال در فعاليت عادي مدارس شده است و از میزان تحقق اهداف برنامه‌درسي و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان در سال تحصیلی گذشته اطمينان كافي وجود ندارد. به همین دلیل ارزشیابی آغازين یا تشخیصی و كسب اطمينان از حصول پيش‌نيارهاي اصلی برنامه‌درسي و میزان پیشرفت تحصیلی دانش آموزان ضرورت دارد. شايسته است معلمان در ابتدای سال تحصیلی جاری ارزشیابی آغازین و تشخيص كاستي‌ها در یادگیریهای پیشین دانش‌آموزان و تدارک برنامه های ترمیمی را در اولویت قرار دهند. 
  • بايد توجه داشت كه ارزشیابی مجازی و از راه دور به تنهایی براي همه دروس مناسب و سودمند نيست. بنابراين، اگر معلم ناگزیر نباشد، نبايد به  ارزشیابی از راه دور بسنده كند. با ملاحظه شرايط كنوني در مدارس کشور، براي ارزشیابی پایانیِ برخي از دروس مانند دروس علوم پايه، زبان و ادبیات نبايد به ارزشیابی مجازی و از راه دور بسنده كرد. برای ارزشیابی این دروس بهتر است با رعایت دقیق پروتکل های بهداشتی و در شرايط مناسب از نظر میزان انتشار اجتماعی ویروس کرونا، آزمون‌های حضوري معدودی در طول سال تحصیلی برگزار گردد. مدارس لازم است متناسب با شرايط (تعداد دانش‌آموز، فضاي برگزاري آزمون و امكان توزيع زمان‌هاي آزمون) امکان اجرای این آزمونها (دست کم 2 بار در طول سال) را فراهم سازند. از این حیث، اهتمام ستاد و صف وزارت آموزش و پرورش براي فراهم ساختن شرايط برگزاري آزمون حضوري مورد تأكيد است.
  • در شرايط كنوني، اهميت ارزشيابي همه مواد درسي يكسان نيست. هر درسي ویژگی های ارزشيابي خاص خود را دارد. از طرف ديگر، تضمين كيفيتِ سنجش و ارزشيابي براي همه دروس عملاً ممكن نیست. ضمناً بايد توجه داشت ارزشیابی غیرحضوری براي همه دروس مناسب و سودمند نمی باشد. براي مثال، ارزشیابی مجازی و از راه دور در برخی موضوعات درسی (مانند تفکر و پژوهش، کار و فناوری، علوم اجتماعی، تفکر و سواد رسانه‌ای، مطالعات اجتماعی، هدیه‌های آسمانی، هنر و مواردی از این قبیل) با توجه به  نوع یادگیری مورد انتظار، می‌تواند از طریق روش‌هایی نظير بحث و گفت و گوي برخط با دانش‌آموزان، ارائه شفاهی برخط، ضبط فيلم توسط دانش آموز و به اشتراك‌گذاري آن در شبكه آموزشي (شاد)، انتخاب فيلم‌هاي كوتاه آموزشي توسط معلم و درخواست از دانش‌آموز براي تفسير آن يا پاسخ دادن به سوالاتي در خصوص آن، به كارگيري چك‌ليست خودسنجي توسط دانش‌آموز و گزارش آن به معلم، مشارکت دانش‌آموزان در طراحی تکالیف ارزشیابی، بازی‌های آموزشی،  آزمونک (كوئيز) و غيره در فضاي مجازي صورت پذیرد. 
  • در بحران فعلی، باید از انتظارات تحصیلی جاری در شرایط عادی کاسته شود. ارزشیابی باید با دوره‌هاي تحصيلي تناسب داشته باشد. در دورۀ همه گیری بیماری كرونا، اولويت‌بندي در سنجش و ارزشيابي پيشرفت تحصيلي بسيار مهم است. ارزشيابي های تکوینی در دورۀ ابتدايي اهميت بیشتری پیدا می کنند و ارائۀ بازخوردهاي روشن به تكاليف بیش از پیش اهمیت می یابند. در دوره متوسطه، تأكيد بر ارزشيابي های تكويني و پایانی، هردو ضروري هستند. در ارزشیابی تكويني، معلمان از طريق تكاليف يادگيري تشخيص می دهند كه دانش‌آموزان چه چیزهایی را مي‌دانند و چه توانایی های به دست آورده اند و در کدام بخش از فرایند یادگیری مشکل دارند. به اين منظور، معلمان مي‌توانند از طریق فراهم سازی بازخورد در چرخه یادگیری، فعاليت‌هايي خلق كنند و پرسش هایی كليدي مطرح نمایند تا دانش‌آموزان را به تفکر برانگیزند. در ارزشیابی تكويني، معلمان بهتر است نظرهاي خود را طوري بيان كنند كه هم توصيفي  باشند و هم تجويزي. چرا که يك اظهارنظر توصيفي يا تجويزي به دانش‌آموز كمك مي‌كند از چگونگی بهبود عملکرد خود آگاهی یابد. 
  • شرایط کنونی در کشور اقتضا مي‌كند كه وزارت آموزش و پرورش در اجراي سیاست‌های آموزشی خود مقتدرانه عمل كند. حفظ اقتدار وزارت آموزش و پرورش در شرايط كنوني مي‌تواند از پراکندگی سیاستی و همین طور سهل انگاری در فرایند آموزش و ارزشیابی پیشگیری نماید. در حال حاضر توصیه می‌شود که سامانه شاد به عنوان سامانه اصلی و ملی نظام آموزش و پرورش در سطح کشور تقويت شود. در عین حال، چشم پوشي از كاستي‌هاي سامانه شاد و سلب اختيار مدارس و معلمان برای بهره‌گیری از امکانات سایر سامانه‌های یادگیری  یا کارافزارهای  مجازی سودمند روا نيست. 
  • معلمان باید به صورت مداوم در معرض تحولات نوین و مهم از قبیل طراحی آموزشی و ارزشیابی پیشرفت تحصیلی در فضای مجازی قرار گیرند. توصیه می‌شود، مرکز آموزش نیروی انسانی وزارت آموزش و پرورش ارائه برنامه‌های ضمن خدمت در سال جاری را به اقتضاء شرایط موجود تغییر دهد و ارزشیابی مجازی از یادگیری را به عنوان بخشی از دوره‌های آموزشی معلمان در نظر بگیرد. 
  • پیشرفت تحصیلی اصلی ترین هدف آموزش و پرورش در جهان از گذشته تا امروز بوده است. با توجه به شرایط بحران کنونی، ضرورت تأسیس مرکز ملی پیشرفت تحصیلی بیش از پیش احساس می شود. وجود این مرکز میتواند ضمن مطالعۀ علمی پیشرفت تحصیلی و چگونگی ارتقاء آن در نظام آموزشی کشور، به طور مستقل بر سنجش و ارزشیابی آن به عنوان مهمترین شاخص ارزشیابی نظام آموزشی نظارت داشته باشد. سنجش های پایانی دقیق و استاندارد یکی از شیوه های مهم تضمین کیفیت پیشرفت تحصیلی هستند. بنابراین در شرایط موجود انجام سنجش های پایانی حضوری از پیش موجود در دوره های ابتدایی و متوسطه تحت پروتکل های بهداشتی و سایر شرایط لازم مورد تأکید هستند. از طرف دیگر مرکز ملی پیشرفت تحصیلی باید آماده سازی و اجرای ملی آزمون های مستقل استاندارد و معتبر پیشرفت تحصیلی را به منظور پایش پیوستۀ آن در دستور کار قرار دهد. 
  • یکی از مهمترین مشکلات برنامۀ درسی در کشور که در برنامه های ارزشیابی در بحران کرونا نیز خودنمایی می کند، کتاب های درسی هستند، زیرا ارزشیابی ها، محتوای دروس را اندازه گیری می کنند و شایستگی ها یا استانداردهای محتوایی موضوعی را مورد سنجش قرار نمی دهند. با توجه به اینکه قریب به سه دهه از چیرگی شایستگی ها و استانداردهای محتوایی بر برنامه های درسی می گذرد، این نوع شایستگی ها هنوز وارد برنامۀ درسی نشده اند و بنابراین پایش پیشرفت تحصیلی دانش آموزان و سنجش آن را با مشکل جدی روبه رو می سازند. وجود شایستگی ها و استانداردهای محتوایی مدون به تفکیک موضوعات درسی، راهنمای روشن نظام آموزشی و معلمان برای آموزش و ارزشیابی پیشرفت تحصیلی دانش آموزان هستند. یکی از مهمترین تغییر رویکردها در زمان حاضر می تواند زمینه سازی برای ورود شایستگی ها و استانداردهای محتوایی به مواد درسی باشند، چرا که هم پایش پیشرفت تحصیلی و هم ارزشیابی دقیق تر آن را به نحو چشم گیری تسهیل خواهند نمود.  
  • دانش آموزان با نیازهای ویژه از مهمترین گروههای دانش آموزی هستند که به سبب تعطیلی آموزش حضوری، آسیب می بینند. این دسته از دانش آموزان قطعا از آموزش حضوری بهره بیشتری خواهند برد، مگر آنکه مواردی از بیماری های زمینه ای وجود داشته باشند. با توجه به تراکم کم جمعیتی در مدارس و کلاس‌های این گروه از دانش‌آموزان، آموزش و ارزشیابی حضوری بهتر است اولویت نخست باشد. چنانچه شرایط آموزش حضوری برقرار نباشد، معلمان و والدین از طریق راهبردهایی میتوانند پیشرفت این گروه از دانشآموزان را مورد پایش قرار دهند. از آن جمله: تدوین برنامۀ آموزش انفرادی برای دانش آموز و ارزشیابی آغازین حضوری تحت پروتکل های دقیق بهداشتی و سایر شرایط لازم، پایش پیشرفت دانش آموز با استفاده از روشهایی مانند ارزشیابی عملکرد غیر رسمی، ارسال مواد ارزشیابی به منزل، ارسال تکالیف و نمونه های فعالیت در منزل از طریق پست الکترونیک یا به صورت برخط، اختصاص زمان مناسب و ثبت فعالیتهای یادگیری در کارپوشه هستند.

کارگروه مطالعات فوری پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش

 بیست و یکم مهرماه -1399    


ارسال مطلب برای صدای معلم

این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

نظر پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش در مورد برگزاری امتحانات و سنجش دانش آموزان در دوران کرونا و تعطیلی مدارس

سه شنبه, 22 مهر 1399 16:41 خوانده شده: 153 دفعه چاپ

نظرات بینندگان  

پاسخ + 0 0 --
ناشناس 1399/07/22 - 18:04
مطالعات نشان داده ویروس کرونا برای سلامتی مفید هم هست کی به کیه
پاسخ + +1 0 --
ناشناس 1399/07/22 - 18:59
دانشجویی که پارسال سال اول دانشگاهش بوده و الان سال دوم، و در مقطع کاردانی فارغ التحصیل می شود و مدرک فوق دیپلم می گیرد. هیچ آموزشی هیچ حضوری هیچ و هیچ
پاسخ + +4 0 --
ناشناس 1399/07/22 - 19:00
کل این مقاله بجای هرگونه راهکار و ارائه طریق ، فقط خواسته بگه حضوری خوبه. غیر حضوری هم خوبه اما بهتره حضوری باشه. یک نوع تردید در مطلب به ظاهر علمی.
پاسخ + +1 0 --
معلم 2020 1399/07/22 - 23:22
صدای معلم به عنوان تقریبا تنها رسانه گویا و مطالبه گر فرهنگیان، چرا تاکنون به موضوع حکم شلاق یک معلم به درخواست عالی ترین مقام های وزارت آموزش و پرورش ورود نکرده است؟ آیا مهم نیست !!! فکر می کنم باید به رسالت تان به خوبی عمل کنید و حداقل متنی در موردش بنویسید. همانند "عصر ایران" و... که به خوبی و بدون ترس موضوع را واکاویی کردند

نظر شما

صدای معلم، صدای شما

با ارائه نظرات، فرهنگ گفت‌وگو و تفکر نقادی را نهادینه کنیم.




نظرسنجی

هدف، محتوا و فرایند مصاحبه های گزینش داوطلبان حرفه معلمی در ایران تا چه اندازه معتبر و با معیارهای علمی سازگار است؟

دیدگــاه

تبلیغات در صدای معلم

درخواست همیاری صدای معلم

شبکه مطالعات سیاست گذاری عمومی

کالای ورزشی معلم

تلگرام صدای معلم

صدای معلم پایگاه خبری تحلیلی معلمان ایران

تلگرام صدای معلم

Sport

 سامانه فیش حقوقی معلمان

سامانه فیش حقوقی معلمان بازنشسته

سامانه مراکز رفاهی

تبلیغات در صدای معلم

تمام حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به صدای معلم بوده و استفاده از مطالب با ذکر منبع بلا مانع است.
طراحی و تولید: رامندسرور