چاپ کردن این صفحه

قابل توجه سياست مداران ايراني و آمريکايی : وقتي باور کنيم شکست ناپذيريم ، نقاط ضعف واقعي خود را نمی بينيم !

تبعات و عواقب " محاصره دریایی ایران "

سعید شهسوارزاده/ عضو شورای نویسندگان صدای معلم

بررسی تبعات و عواقب محاصره دریایی ایران و بسته شدن تنگه هرمز در صدای معلم

درخواست يک شهروند از محله سر افرازِ دماوند در بامداد سه شنبه 25 فروردين به وقت محلي ( حدود ده ساعت بعد از اعلام به اعمال محاصره دريايي ايران ) از رياست محترم سازمان ملل متحد، زيرا میانجی‌گری فعال، يکي از شرح وظايف دبير کل سازمان ملل متحد مي باشد.

در بسیاری از موارد، دبیر کل یا نماینده ویژه او، مستقیماً در تلاش‌های میانجی‌گری برای حل و فصل اختلافات بین کشورها دخالت می‌کنند. این میانجی‌گری می‌تواند شامل مذاکره مستقیم با رهبران، پیشنهاد طرح‌های صلح، یا ایجاد فضایی برای گفت و گو باشد.

ضمن قدرداني از زحمات ارزشمند شما، از حضرتعالي درخواست دارم به ماحصلِ تجربه گرانبهاي عاقلان اين دهکده و نه جنگ افروزان عمل نمایيد و با استفاده از همه ابزارها از جمله رسانه ها به عنوان رکن چهارم دموکراسي، صداي صلح طلبان اين دهکده کوچک از جمله پاپ لئون چهاردهم و... را به گوش ديگر اهالی برسانيد تا در تاريخ ثبت شود که همه اهالی اين دهکده کوچک، جنگ افروز نيستند و قبل از ويرانی ها می دانند که پايان جنگ ها با اهداف فروخته شده به شهروندان متفاوت است.

بدترين قمار بازان، کساني هستند که نمي دانند چه زماني بايد از سر ميز بازنده بلند شوند!

دنيا به مذاکرات اسلام آباد اميد بسته بود . هنوز جزیيات مذاکرات مشخص نشده است ولي با توجه به سيگنال دو طرف ( وجود روزنه هاي تداوم مذاکره ) مي توان پيش بيني کرد که به دليل عدم توجه به نکات اصلي مذاکره ( سياست برد - برد ) احتملأ هر دو طرف با باور شکست ناپذيري ، نقاط ضعف واقعي خود را نديدند .

پرزيدنت ترامپ شايد تحت تاثير نخست وزير نتانياهو، در اقدامي عجولانه طرح محاصره دريايي ايران را مطرح کرده است که با ناديده گرفتن منافع مردم آمريکا ، اروپا، منطقه و ... قفلي بزرگ تر به قفل قبلي مي زند.

اميد است در سايه خردورزي ؛ نقش آفريني شما دبير کل محترم سازمان ملل متحد و سياستمداران کشورهاي منطقه و خارج از منطقه و ادامه ميانجي گري ، بين سياستمدران جمهوري اسلامي ايران و ايالات متحده آمريکا، اجازه ندهيم نخست وزير نتانياهو، چند صباحي بيشتر بر سر قدرت باقي بماند. بسته شدن هم‌ زمان تنگه هرمز و باب‌المندب یکی از سنگین‌ ترین شوک‌های اقتصادی کوتاه‌ مدت ممکن برای جهان خواهد بود.

آقاي ریيس

در رابطه با اقدامِ پرزيدنت ترامپ، رییس جمهور ايالات متحده آمريکا در اعمال محاصره دريايي ایران ؛ مروري مختصر به آنچه در تنگه هرمز مي گذرد مي اندازم تا شما با مراجعه به مستندات بين المللي و ... آنچه صلاح مردم اين دهکده کوچک است را انجام بدهيد .

قرار بود در سايه ميانجي گري و مذاکره ، قفل تنگه هرمز باز شود نه قفلي بزرگتر، بسته شود که معلوم نيست عاقبت آن چه مي شود؟

بررسی تبعات و عواقب محاصره دریایی ایران و بسته شدن تنگه هرمز در صدای معلم

تنگه هرمز یکی از حساس‌ترین گذرگاه‌های انرژی جهان است و هر نوع محدودیت در عبور و مرور کشتی‌ها چه از طرف ایران باشد چه از طرف آمريکا، می‌تواند پیامدهایی برای کشورهای منطقه ایجاد کند.

در سطح فنی و اقتصادی، مهم‌ترین پیامدهای محدودیت عبور و مرور از تنگه هرمز عبارت‌اند از:

1- اختلال در صادرات نفت و گاز کشورهای خلیج فارس.

بخش بزرگی از صادرات انرژی کشورهای منطقه از این گذرگاه عبور می‌کند:
• ايران
• عربستان سعودی
• عراق
• امارات
• قطر
• کویت
• بحرین

2-  افزایش هزینه‌های حمل‌ و نقل و بیمه.

تنگه هرمز در شرایط پرتنش، از دید شرکت‌های بیمه یک «منطقه پرخطر» محسوب می‌شود.

نتیجه:

• حق بیمه حمل‌ونقل (War Risk Insurance) بالا می‌رود.
• هزینه نهایی صادرات انرژی و واردات کالا افزایش پیدا می‌کند.
• برخی کشتی‌ها مسیرهای جایگزین (طولانی‌تر و پرهزینه‌تر) انتخاب می‌کنند.

3- آسیب به زنجیره تأمین کالاهای وارداتی.

کشورهای جنوبی خلیج فارس بخش زیاد کالاهای مصرفی، غذایی، صنعتی و تجهیزات خود را با کشتی وارد می‌کنند.

اختلال در عبور و مرور باعث:
• تاخیر در واردات
• افزایش قیمت کالاها
• فشار بر بازارهای داخلی کشورهای منطقه.

4-  افزایش تنش‌های امنیتی و بی‌ثباتی اقتصادی

هرگونه محدودیت در تنگه « صرف‌نظر از علت آن » باعث ایجاد:
• نوسان در بازارهای مالی.
• بالا رفتن قیمت جهانی نفت.
• نگرانی از افزایش تنش‌های نظامی.

کشورهای منطقه که اقتصادشان به ثبات و سرمایه‌گذاری خارجی وابسته است، از این وضعیت لطمه می‌بینند.

5- فشار بر مسیرهای جایگزین و زیرساخت‌های انتقال

در صورت ایجاد محدودیت عبور ترانزيتي نفت در تنگه هرمز، کشورها تلاش می‌کنند از لوله‌های صادراتی زمینی استفاده کنند:
• خط لوله شرق - غرب عربستان.
• لوله عراق به جیحان ترکیه.
• خطوط انتقال امارات به فجیره.

اما ظرفیت این خطوط محدود است و نمی‌تواند جایگزین کامل مسیر تنگه هرمز باشد.

6-  افزایش هزینه‌های نظامی و امنیتی کشورهای منطقه.

برای حفاظت از کشتی‌ها و ایجاد امنیت در مسیرهای دریایی:
• کشورهای منطقه هزینه‌های دفاعی بیشتری متحمل می‌شوند.
• نیروهای دریایی بیشتری در آب‌ها مستقر می‌شود.
• نیاز به اسکورت یا هماهنگی‌های امنیتی افزایش می‌یابد.

به طور کلي هرگونه ایجاد محدودیت در عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز، چه به دلیل تنش‌های سیاسی، تهدیدات امنیتی، اقدامات کشورهای ساحلی، یا حضور نیروهای خارجی ( محاصره دريايي ايران ) برای کشورهای منطقه پیامدهایی دارد:
• فشار اقتصادی.
• افزایش هزینه‌های انرژی و واردات.
• کاهش ثبات تجاری.
• بالا رفتن ریسک سرمایه‌گذاری.
• تاثیر بر صادرات نفت و گاز.

  1. اثرات اقتصادی کوتاه‌مدت :
    وقتی محدودیت در تنگه هرمز ایجاد می‌شود « حتی اگر جزیی یا موقت باشد » بازارها خیلی سریع واکنش نشان می‌دهند.
    الف) جهش قیمت جهانی نفت و گاز.
    تنگه هرمز مسیر حدود ۲۰٪ نفت جهان و بخش عمده صادرات LNG قطر است.
    در کوتاه‌مدت:
    • قیمت نفت به دلیل «ریسک اختلال» بلافاصله بالا می‌رود.
    • قیمت گاز طبیعی (LNG) در بازارهای آسیا جهش می‌کند.
    • کشورهایی که واردکننده انرژی هستند (مثل ژاپن، کره جنوبی، هند) هزینه بیشتری می‌پردازند
    ب) افزایش فوری هزینه بیمه و حمل‌ونقل.
    شرکت‌های بیمه منطقه را «High Risk» اعلام می‌کنند:
    • حق بیمه افزایش شدید می‌یابد.
    • هزینه کرایه کشتی‌ها بالاتر می‌رود.
    • کشتی‌ها ممکن است برای عبور صف تشکیل دهند، تأخیر در زنجیره تأمین
    ج) کاهش درآمد کوتاه‌مدت صادرکنندگان منطقه.
    هرچند قیمت نفت بالا می‌رود، اما:
    • تعداد ترددها کاهش پیدا می‌کند.
    • صادرات به‌صورت لحظه‌ای کند می‌شود.
    • ارسال محموله‌ها با تأخیر انجام می‌شود.
    • کشورها نمی‌توانند از افزایش قیمت بیشترین بهره را ببرند.
    د) ضربه به واردات و مصرف داخلی کشورهای حاشیه خلیج فارس.
    این کشورها به واردات کالا وابسته‌اند:
    • کمبود مقطعی برخی کالاها.
    • افزایش قیمت مواد غذایی و کالاهای مصرفی.
    • افزایش هزینه لجستیک و نگهداری ذخایر.
    هـ) نوسان در بازارهای مالی منطقه.
    • بازار بورس کشورهای خلیج فارس دچار افت می‌شود.
    • سرمایه‌گذاران خارجی محتاط می‌شوند.
    • ارزهای منطقه دچار نوسان می‌گردد.

در بحبوحه جنگِ پرزيدنت ترامپ و نخست وزير نتانياهو بر عليه جمهوري اسلامي ايران و تهديد ترامپ براي نابودي تمدن ايران، عليرغم سنگ اندازي هاي نتانياهو، عقلاي جهان، اسلام آباد را مرکز مذاکره 21 ساعته قرار دادند که منجر به توافقات علني نشد، هرچند نشانه هايي از توافقات ضمني از اسلام آباد مخابره شد.

بررسی تبعات و عواقب محاصره دریایی ایران و بسته شدن تنگه هرمز در صدای معلم

در تحليل اين مذاکرات مي توان گفت:

از اول مشخص بود که يک شبه نمي توان راه چند ساله را رفت حتي اگر دو طرف پايتخت هاي کشور هاي مذاکره کننده را به اسلام آباد ببرند.

به قرار شنيده ها ؛ موگريني نماينده پيشين اتحاديه اروپا در مذاکرات هسته اي که به توافق برجام در 2015 منجر شد مي گويد : واقعأ کسي هست که فکر کند در 21 ساعت مي شود توافق کرد؟

پي گيري و ميانجي گري جهت تداوم مذاکرات، روندي منطقي و طبيعي است در زماني که بريتانيا، فرانسه، اسپانيا، چين، پاکستان، ترکيه، مصر، عربستان، ديگر کشور هاي منطقه و ... به دنبال راهکار ديپلماتيک براي کاهش تنش ها هستند .

متاسفانه پرزيدنت ترامپ، احتمالأ در راستاي منافع نخست وزير نتانياهو به دنبال افزايش تنش مي باشد.

امروز جهان شاهد افزايش تنش لفظي بين نتانياهو و ترکيه است . نگراني نتانياهو از تشکيل دولت - ملت در سوريه در آينده دور ، خود نمايي مي کند. نتانياهو، جنوب لبنان و بيروت را بي وقفه بمباران مي کند،

کشورهاي اروپايي از ورود به جنگِ پرزيدنت ترامپ و نتانياهو با جمهوري اسلامي ايران پرهيز مي کنند.

در چنين شرايطي ، ترامپ، محاصره دريايي جمهوري اسلامي ايران را مطرح کرده است , گويا پرزيدنت ترامپ فراموش کرده است که تنش در تنگه هرمز، حاصل جنگ 9 اسفند بوده است .

به نظر مي رسد پرزيدنت ترامپ، مفاد کنواسيون هاي بين المللي و مسئوليت در مقابل دولت هاي منطقه ، کشورهاي اروپايي ، چين و...را فراموش کرده و منافع مردم اين کشورها را قرباني ماندگاري نخست وزير نتانياهو در قدرت کرده است.

آقاي ریيس

لطفا با استفاده از رسانه ها به عنوان رکن چهارم دمکراسي و ديگر امکانات بين المللي و نهادهاي مدني منطقه اي و جهاني به پرزيدنت ترامپ بگویيد:

تنگه هرمز قدمت هزاران ساله دارد و از دوران باستان، از زمان تمدن بين النهرين (مانند سومر ، اکد) و تمدن ايلام به عنوان يک مسير تجاري و دريايي مهم شناخته شده است و تنش هاي ذيل را پشت سر نهاده است ولي هنوز تنگه هرمز نقطه اتصال خليج فارس ايران به درياي عمان است.

1. دوران صفویه و پرتغالی‌ها: در قرن شانزدهم میلادی، پرتغالی‌ها با اشغال جزیره هرمز و برخی بنادر دیگر در خلیج فارس تلاش کردند تا کنترل تجارت دریایی منطقه، از جمله تنگه هرمز را به دست گیرند. در این دوران، درگیری‌های متعددی بین نیروهای ایرانی (به ویژه در دوره شاه عباس صفوی) و پرتغالی‌ها برای کنترل تنگه هرمز و جزیره آن رخ داد. در نهایت، با همکاری نیروهای انگلیسی، ایرانیان موفق شدند پرتغالی‌ها را از جزیره هرمز بیرون کنند و کنترل تنگه را دوباره به دست آورند. این دوره شاهد تنش‌های نظامی و رقابت بر سر کنترل مسیرهای دریایی بود.

2 . جنگ ایران و عراق (۱۳۵۹-۱۳۶۷): یکی از مهم‌ترین دوره‌های تنش در تنگه هرمز، دوران جنگ ایران و عراق بود. در این دوره، هر دو کشور تلاش کردند تا از توان دریایی خود برای ضربه زدن به اقتصاد و توان لجستیکی طرف مقابل استفاده کنند.

این تنش‌ها شامل موارد زیر بود:

حملات به نفتکش‌ها: هر دو کشور به نفتکش‌ها و کشتی‌های تجاری که به سمت بنادر طرف مقابل می‌رفتند، حمله می‌کردند. این حملات که به  « جنگ نفتکش‌ها » معروف شد، عبور و مرور امن در خلیج فارس ايران و تنگه هرمز را به شدت تحت تأثیر قرار داد.

مین‌گذاری: در مقاطعی، احتمال استفاده از مین در آبراه‌های منطقه برای تهدید یا اخلال در عبور و مرور کشتی‌ها وجود داشت.

حضور نظامی قدرت‌های خارجی: به دلیل اهمیت حیاتی تنگه هرمز برای صادرات نفت جهان، قدرت‌های بزرگ دریایی مانند ایالات متحده و برخی کشورهای اروپایی، حضور نظامی خود را در منطقه افزایش دادند تا از آزادی کشتیرانی اطمینان حاصل کنند. این حضور نظامی خود می‌توانست به تنش‌ها دامن بزند.

3. تنش‌های (دهه ۱۳۹۰ شمسی به بعد): در سال‌های اخیر، به دلیل مسائل سیاسی و تحریم‌ها، تنش‌ها در منطقه خلیج فارس ايران افزایش یافته است. این تنش‌ها شامل موارد زیر بوده است:

توقیف کشتی‌ها: در موارد متعددی، کشتی‌ها (به ویژه نفتکش‌ها) توسط ایران یا کشورهای دیگر در منطقه توقیف شده‌اند.

• حملات به کشتی‌ها: حوادثی مانند انفجار یا آتش‌سوزی در برخی نفتکش‌ها در نزدیکی تنگه هرمز رخ داده که منجر به اتهام‌زنی بین کشورها شده است.

رزمایش‌های نظامی: برگزاری رزمایش‌های نظامی گسترده توسط ایران و کشورهای دیگر در منطقه، از جمله تمرین بستن تنگه هرمز توسط ایران، همواره باعث افزایش تنش و نگرانی‌های بین‌المللی شده است.

نقش نیروهای نظامی خارجی: حضور مداوم ناوگان‌های نظامی خارجی در منطقه، به خصوص ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا، خود عاملی در تشدید تنش‌ها یا جلوگیری از درگیری‌های گسترده‌تر بوده است.

این تنش‌ها عمدتاً حول محور کنترل بر جریان نفت، آزادی کشتیرانی، و نمایش قدرت نظامی بوده است و هرگز به بستن کامل و رسمی تنگه هرمز توسط یک کشور منجر نشده است، اما همواره تهدیدی بالقوه برای امنیت و ثبات منطقه و اقتصاد جهانی محسوب می‌شود.

بررسی تبعات و عواقب محاصره دریایی ایران و بسته شدن تنگه هرمز در صدای معلم

آقاي ریيس

لطفا با استفاده از رسانه ها به عنوان رکن چهارم دمکراسي و ديگر امکانات بين المللي و نهاد هاي مدني منطقه اي و جهاني به پرزيدنت ترامپ بگویيد:

اگر هم‌ زمان تنگه هرمز و باب‌المندب دچار اختلال عبور و مرور شود یا بسته شود، جهان با یکی از بدترین شوک‌های ژئو‌اکونومیک چند دهه اخیر روبه‌رو می‌شود.

قابل ذکر است که فقط اثرات اقتصادی کوتاه‌مدت ( یعنی آنچه در روزهای اول تا چند هفته اتفاق می‌افتد.) به شرح ذيل است:

1- جهش شدید قیمت انرژی در جهان.
تنگه هرمز ، شاهرگ نفت و گاز خلیج فارس.

باب‌المندب ، مسیر کلیدی صادرات دریای سرخ و مسیر نفت، کالا و کانتینرهای آسیایی.

اگر هر دو دچار اختلال شوند:

- قیمت نفت فوراً ۲۰ تا ۵۰ درصد جهش می‌کند.

 - LNG قطر و دیگر صادرکنندگان آسیایی با کمبود عرضه مواجه می‌شود.

- قیمت گاز در اروپا و آسیا شدیداً افزایش پیدا می‌کند.

- بازار برق (به‌ خصوص در اروپا) ناپایدار می‌شود.

این اتفاق سریع‌ترین اثر را در ۲۴ تا ۷۲ ساعت اول نشان می‌دهد.

2.  بالا رفتن هزینه بیمه و توقف بخشی از حمل‌ونقل.

شرکت‌های بیمه منطقه را «منطقه جنگی» یا «War Zone» اعلام می‌کنند:

- بیمه کشتی‌ها چند برابر می‌شود.

- بسیاری از شرکت‌های کشتیرانی فوراً حرکت را متوقف می‌کنند.

- مسیرهای جایگزین بسیار طولانی می‌شوند (مثلاً دور زدن آفریقا).

- قیمت حمل کانتینر طی چند هفته می‌تواند ۳۰ تا ۱۰۰ درصد افزایش یابد.

این یعنی زنجیره تأمین جهانی دچار شوک مستقیم می‌شود.

3.  اختلال شدید در تجارت اروپا - آسیا.

بخش زیادی از صادرات/ واردات اروپا از کانال سوئز می‌گذرد و باب‌المندب ورودی آن است.

با بسته شدن باب‌المندب:

- کانال سوئز عملاً از چرخه خارج می‌شود.

- تجارت آسیا - اروپا باید از دماغه امید نیک (جنوب آفریقا) عبور کند با ۱۰ تا ۱۴ روز تأخیر.

- قیمت کالاهای مصرفی در اروپا بالا می‌رود.

- قیمت حمل قطعات صنعتی افزایش می‌یابد.

این موضوع برای لوازم الکترونیک، خودرو، و صنایع غذایی اثر شدیدی دارد.

۴. کمبود کالای اساسی در برخی کشورها.
کشورهایی مثل:
یمن
جیبوتی
اریتره
کشورهای خلیج فارس

بررسی تبعات و عواقب محاصره دریایی ایران و بسته شدن تنگه هرمز در صدای معلم

حتی مصر (وابسته به کانال سوئز) ممکن است با کمبودهای مقطعی کالاهاي ذيل مواجه شوند:

* گندم

* برنج

* روغن خوراکی

* نهاده‌های دامی

دارو و تجهیزات پزشکی.

قیمت‌ها در بازارهای داخلی بالا می‌رود.

  1. ضربه به بورس‌ها و بازارهای مالی جهان.
    در صورت بسته شدن هم‌زمان تنگه هرمز و باب‌المندب:

- شاخص‌های بورس اروپا و آسیا کاهش ناگهانی (۵ تا ۱۵ درصد) می‌بینند.

- بازارهای نوظهور دچار خروج سرمایه می‌شوند.

- دلار و طلا رشد می‌کنند (فرار سرمایه و دارایی هاي امن).

- هزینه استقراض بین‌المللی افزایش می‌یابد.

این یکی از سریع‌ترین اثرات در ساعات ابتدایی است.

6.  تأثیر بر صنایع حیاتی در جهان چون نفت، حمل‌ونقل و زنجیره تأمین هم‌زمان ضربه می‌خورند:

- صنایع خودرو

- تأخیر در قطعات

- افزایش قیمت فولاد و پلاستیک

- کاهش تولید

- صنایع کشاورزی.

- افزایش قیمت سوخت تراکتورها و حمل‌ونقل

- جهش قیمت کودهای شیمیایی (بسیاری تولیدشان انرژی‌بر است).

- صنایع هواپیمایی و گردشگری

- جهش قیمت سوخت هواپیما.

- لغو مسیرهای هوایی خاورمیانه.

- صنایع پتروشیمی

کمبود خوراک و افزایش قیمت مواد اولیه.

بررسی تبعات و عواقب محاصره دریایی ایران و بسته شدن تنگه هرمز در صدای معلم

7. تورم جهانی در کوتاه‌مدت شدت می‌گیرد.

در چند هفته اول ممکن است:

* تورم انرژی در اروپا و آسیا بالا برود.

* قیمت مواد غذایی افزایش یابد.

* هزینه حمل‌ونقل کالاهای مصرفی رشد کند.

تورم جهانی در کوتاه‌مدت بین ۱ تا ۳ درصد می‌تواند افزایش پیدا کند (بسته به مدت بحران).

خلاصه آن که در کوتاه‌مدت (چند روز تا چند هفته نخست):

- جهش ۳۰ تا ۵۰ درصدی قیمت نفت و گاز.

- توقف بخشی از تجارت اروپا- آسیا.

- کمبود کالا در برخی کشورها.

- افزایش ۲ تا ۳ برابری هزینه کشتیرانی و بیمه.

- سقوط بازارهای مالی در اروپا و آسیا.

- افزایش سریع تورم در جهان.

- اختلال در صنایع خودرو، هواپیمایی، پتروشیمی، مواد غذایی و فن آوری.

بسته شدن هم‌ زمان تنگه هرمز و باب‌المندب یکی از سنگین‌ ترین شوک‌های اقتصادی کوتاه‌ مدت ممکن برای جهان خواهد بود.


ارسال مطلب برای صدای معلم

این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

درخواست همیاری ( کمک مالی )

بررسی تبعات و عواقب محاصره دریایی ایران و بسته شدن تنگه هرمز در صدای معلم

سه شنبه, 24 فروردين 1405 10:50 خوانده شده: 114 دفعه

در همین زمینه بخوانید: