امام على ( ع ) : لا تُعاتِبِ الجاهِلَ فَيَمقُتَكَ ، وعاتِبِ العاقِلَ يُحبِبكَ ( از جاهل انتقاد مكن ، كه دشمنت مى دارد و از عاقل انتقاد كن ، كه دوستت مى دارد )
مقدمه
در ماده 91 قانون هفتم پیشرفت آمده است، دولت مکلف به اصلاح ساختار است. با این حال، بر اساس ماده 87 همان قانون، سنجه های تعیین شده در حوزه آموزش و پرورش نشان می دهد که ملاک تغییر ساختار، کاهش معلمان نیست؛ بلکه بر افزایش عدالت آموزشی و اصلاح ساختار ستادی و اداری تاکید شده است.
گمانه زنی در خصوص حذف معاونت تربیت بدنی و سلامت و ادغام در معاونت پرورشی و امور فرهنگی با حفظ دو اداره کل یا دفتر سلامت و تربیت بدنی ما را بر آن داشت تا بررسی ای اجمالی از شرح وظایف، ماموریت های قانونی تا عملکرد فعلی معاونت مربوطه در حوزه تربیت بدنی و فعالیت ورزشی داشته باشیم.
بخش اول : شرح وظایف حوزه تربیت بدنی و فعالیت ورزشی
بر اساس سند تحول بنیادین (ساحت زیستی _ بدنی)
وزرات آموزش پرورش مکلف است با رویکرد تقویت جسمانی و روانی ، ایجاد نشاط و شادابی و پوشش حداکثری دانش آموزان، زمینه ارتقای ساحت زیستی و بدنی را فراهم آورد.
بر اساس قانون هفتم پیشرفت
ماده۸۷ :
وزارت آموزش و پرورش (معاونت تربیت بدنی و سلامت) موظف است حداقل یک رشته ورزشی را به شش میلیون نفر دانش آموز آموزش داده و گواهی معتبر ارائه نماید. افزایش سرانه فضای ورزشی به یک متر مربع و رعایت نسبت یک معلم ورزش به ازای هر 280 دانش آموز نیز از دیگر سنجه های عملکرد این ماده است.
ماده 88 (بند الف و ب)
جذب نیروی انسانی جدید متناسب با نیاز و سنجه های ماده ۸۷
ماده ۸۹ (بند ح)
ایجاد فضاهای ورزشی درون مدرسهای، تامین نیروی انسانی، تجهیزات و منابع مالی مورد نیاز فدراسیون ورزش دانشآموزی و هیات ها و انجمنهای ورزشی تابعه، جبران خدمات معلمان تربیتبدنی در ساعات غیرموظف، راهاندازی کانونهای تربیتی - تندرستی و باشگاه های استعدادیابی ورزشی در سطح استانهای کشور
ماده 92 (بند ت)
هزینههای اشخاص حقیقی و حقوقی غیردولتی در احداث، توسعه و تجهیز فضاهای آموزشی و ورزشی، بهعنوان هزینه قابل قبول مالیاتی محسوب میشود.
بخش دوم : دیدگاه و عملکرد معاونت تربیت بدنی و سلامت در حوزه تربیت بدنی وفعالیت ورزشی
تلاش معاونان فعلی و پیشین در ارتقای جایگاه معلمان تربیتبدنی، تدوین کتاب و طرح درس (با وجود نقدهای وارد شده به نسخههای اولیه) قابل تقدیر است.
نگاهی به مدیریت دکتر جعفری
دکتر محمد جعفری از مدیران پرتلاش و فعال ستادی در حوزه اطلاع رسانی و رسانه ای کردن عملکرد خود است؛ به طوری که می تواند لباس ورزشی بر تن وزیر محترم آموزش و پرورش نموده و در مسابقات مختلف از همراهی و مساعدت ایشان کمال استفاده را ببرد (وزیر آموزش و پرورش با توجه به حوزه فعالیت های پیشین آشنایی و علاقه وافری به مسابقات، همایش ها و جشنواره های مختلف دارد). دکتر جعفری دارای مدرک دکترای مدیریت تربیت بدنی، روابط عمومی قوی، خادم امام رضا ع و از داوران فوتسال موفق کشور است.
وی موفقیت و پیشرفت خود را مدیون برگزاری مسابقات کشوری در زمان تصدی معاون تربیت بدنی و سلامت اداره کل فارس است و در حالی که قرار بود به عنوان رئیس فدراسیون ورزش دانش آموزی انتخاب شود به پیشنهاد دکتر حمیدی به سمت مدیرکل تربیت بدنی و فعالیت های ورزشی منصوب شد. دکتر جعفری از شاگردان استاد مهرزاد حمیدی می باشد که در زمینه رسانه ای کردن فعالیت ها، برگزاری و مدیریت مسابقات ورزشی بسیار متبحر و خلاق است. به نظر می رسد این توانمندی ها، در توجه ویژه ایشان به مسابقات ورزشی درون مدرسه ای، منطقه ای، استانی و اینک جهانی بسیار تاثیر گذاشته است.
تمرکز جدی وی بر برگزاری مسابقات ورزشی، که ویترین فعالیتهای این حوزه محسوب میشود، موجب تقویت جایگاه رقابتهای دانشآموزی شده است. با این حال، تمرکز بیش از حد بر مسابقات و اجرای طرح های مختلف، ممکن است توجه به کیفیت آموزش و خلاقیت معلمان در ساعت رسمی درس تربیتبدنی را تحتالشعاع قرار دهد ( معلمانی که صرفاً مجری طرح ها بوده و یا مربی گری میکنند نه تدریس).
برگزاری مسابقات ورزشی چه از نوع همایش یا مسابقات قهرمانی بسیار عالی است اما اگر، دانش آموزانی در این رقابت ها شرکت نمایند که حاصل استعدادیابی و پرورش استعداد در کانون های ورزشی درون و مدرسه ای بوده باشد( نه تشکیل تیم با ملی پوشان یا قهرمانان استانی).
چالش طرح محوری و فرد محوری
در سالهای اخیر، طرحهای متعددی (طناورز و ...آقای کیومرث هاشمی، سواد حرکتی و حیاط پویا استاد مهرزاد حمیدی و....) در این معاونت اجرا شده که برخی پس از مدتی کم رنگ یا متوقف شدهاند. به نظر میرسد تغییر مکرر عناوین و رویکردها، بیش از آن که مبتنی بر ارزیابی نتایج باشد، ناشی از تغییر مدیریتهاست. این مسئله موجب سردرگمی معلمان و خانوادهها شده است.
در بسیاری از کشورها، برنامه محوری اصل اساسی است؛ اما در این حوزه، فردمحوری گاه پررنگتر دیده میشود؛ به گونه ای به نظر می رسد هیچ کدام از معاونین وزیر تا به امروز عملکرد معاون قبل از خود را قبول نداشته و باید حتما جهت نشان دادن اهداف جدید و خلاقیت خود با استفاده از سرواژه ها دست به تولید طرح، تغییرات اجرائی و یا تغییر نام طرح ها بزنند.
پرسش مهم معلمان تربیت بدنی، خروجی و ارزیابی نهایی طرحهای گذشته است.
فضاهای ورزشی
جعفری همچنین در زمینه افزایش سرانه فضاهای ورزشی پرتلاش و تا حدودی موفق عمل کرده است که البته می توان با کمی برنامه ریزی هزینه های انجام شده را به شکلی دیگر و کمی بهتر مدیریت نمود. تلاش برای نصب چمن مصنوعی و ایجاد اتاق ورزش بسیار قابل ستایش است اما متاسفانه اتاق ورزش در اکثر مواقع فضاهای پرت یا در زیر زمین مدارس است و نگهداری چمن مصنوعی نیز به خوبی انجام نمی شود و با توجه به ویژگی چمن مصنوعی در اجرای محدود ورزش های مختلف، در برخی مدارس دخترانه کاربرد کافی را ندارد.
ارتباط دانشگاهی
به نظر میرسد ارتباط ساختار یافته و مستمر میان معاونت تربیتبدنی و اساتید دانشگاه فرهنگیان و دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی نیازمند تقویت است.
مسابقات فرهنگیان
در سال های اخیر نیز شاهد برگزاری مسابقات فرهنگیان در سطح استان و کشور بوده ایم که همان نیز دست خوش تغییراتی شده است.
بخش سوم : پیشنهادات-الزامات
رسالت آموزش و پرورش در حوزه تربیت بدنی و فعالیت ورزشی با هدف ارتقای سلامت جسم و روان به دو بخش آموزش همگانی با تاکید بر درس تربیت بدنی و برگزاری مسابقات ورزشی به عنوان فعالیت فوق برنامه در سطوح مختلف تقسیم شده است که باید بتوان در همین راستا فعالیت ها و اقدامات لازم انجام داد.
الف: در سطح کلان معاونت
- تشکیل هیات اندیشه ورز با حضور اساتید برجسته دانشگاهی
- دکتر جعفری از روابط عمومی بالای خود جهت جذب بودجه های تخصیص داده شده برای رسیدن به سنجه های عملکردی در قانون هفتم پیشرفت و ماموریت های محوله استفاده نماید.
- نگاه همه جانبه تر به تمامی وظایف و مسئولیت های محوله و انعکاس خبری یکسان و جلوگیری از سوگیری صرف به موفقیت های ورزشی کشوری و جهانی
- به نظر می رسد سایت معاونت تربیت بدنی و سلامت بیشترین تمرکز را بر پوشش خبری از فعالیت شخص معاون و نه حتی مدیران کل و معاونین ادارات کل استان ها، دارد که می توان از این پس هر هفته حداقل یک و حداکثر سه خبر از هر استان در سایت رسمی قرار داد (انعکاس خبری در علاوه بر سایت در کانال رسمی معاونت در بستر شاد نیز انجام گردد).
- کاهش فاصله ستاد و صف با انعکاس خبری فعالیت ها، خلاقیت ها و موفقیت های معلمان تربیت بدنی اتفاق می افتد.
- حضور نماینده معلمان تربیت بدنی (6 نفر از هر دو جنسیت) در جلسات ستادی می تواند علاوه بر کاهش فاصله ستاد وصف در اجرای اهداف و طرح ها کمک بسیاری نماید . برگزاری انتخاب نماینده معلمان تربیت بدنی در بستر مای مدیو همانند انجمن اولیاء مربیان در سه سطح منطقه، استان و کشور برگزار گردد. نماینده معلمان باید حتما ده سال در مدرسه تدریس تخصصی انجام داده باشند.
- تلاش جهت توسعه هنرستان های فنی وحرفه ای با کمک معاونت آموزش متوسطه و اداره کل فنی حرفه ای
- گنجاندن معلم نمونه تربیت بدنی در جشنواره معلم نمونه (همانند مدیر، معاون، مراقب سلامت، مشاور و.. در بخش منطقه و استان)
- برگزاری مسابقات ورزشی فرهنگیان موجب سلامت جسمی و روحی، نشاط و سرزندگی معلمان می گردد. در صورتی که سر فصل بودجه ای مشخص برای آن دیده نشده است، پیشنهاد می گردد مسابقات زیر نظر اداره کل تعاون و رفاه وزارت آموزش و پرورش برگزار گردد.
- شایسته سالاری و استفاده از معلمان برتر و خلاق از تمام کشور باعث ایجاد انگیزه و ادامه فعالیت مفید آنها خواهد شد.
- پرهیز از هر گونه داده سازی و نظارت بر عملکرد واقعی مدارس کل کشور
- استفاده از ظرفیت بند ت ماده 92 قانون هفتم پیشرفت جهت ساخت اماکن ورزشی از منابع مالیاتی کشور
ب: در حوزه درس تربیت بدنی
- تربیت بدنی یک درس است. باید کتاب مشخص و طرح درس ها و اهداف مشخص داشته باشد. الگو برداری جهت ایجاد طرح ها متنوع و توجه بیش از حد به فوق برنامه ها اصل تدریس درس را تحت شعاع قرار ندهد.
- بیشترین توجه باید به درس تربیت بدنی با دو مقوله پیشرفت در اجرای مهارت های ورزشی و شادی و نشاط باشد.
- طراحی بازی ها و فعالیت های درسی در راستای افزایش روحیه کار تیمی و اصول اخلاقی ورزشی باشد.
- ترسیم اهداف مشخص و تدوین کتاب راهنما بهتر از طرح های یکساله و دوساله است.
- نشاط ورزش در مدارس نباید فدای اجرای طرح های مختلف گردد.
- طرح ها باید با نشاط، پویا و با شرح وظایف معلمان هماهنگ بوده تا ضمانت اجرایی داشته باشد.
- تاکید بر بازی و یادگیری و توجه مجدد به بازی بومی و محلی با تاکید بر مهارت دویدن و دست ورزی
- فعالیت های ورزشی در درس تربیت بدنی باید مجموعه از فاکتورهای تقویت جسمانی و متناسب با سنین مختلف باشد.
- تهیه و توزیع عادلانه وسایل ورزشی استاندارد و متناسب با طرح درس های مشخص از الزامات مدارس برخوردار و در تمام مدارس کم برخوردار هر ساله توسط ادارات کل تهیه و توزیع گردد.
- تبلیغات رسانه ای و نمایش در توزیع تجهیزات ورزشی بیش از حد ممکن می باشد و به نظر بهتر است با سادگی بیشتری انجام شود.
- افزایش اهمیت درس تربیت بدنی و جلوگیری از ممنوعیت شرکت در فعالیت ورزشی به عنوان تنبیه دانش آموزی
ب: در حوزه مسابقات ورزشی
- ماهیت هیأت دانش آموزی به برگزاری انتخابات شفاف است. این امر نیز بهتر است در بستر مای مدیو صورت پذیرد و مسئول هیات دانش آموزی مناطق توسط معلمان تربیت بدنی از بین کاندیداهای مورد تائید انجام گردد. مسئول هیات ورزش دانش آموزی استان نیز پس از انتخابات روسای هیات مناطق انجام شود.
- پرداخت حق الزحمه مربیان و داوران در مسابقات باید در دستور کار هیات ورزش دانش آموزی قرار گیرد.
- استعداد یابی و پرورش استعدادها متناسب با اصول تربیتی آموزش و پرورش با توسعه کانون های درون وبرون مدرسه ای
تقویت کانون های درون و برون مدرسه ای و جلوگیری از اجاره سانس های آزاد یا محدود کردن یک تا دو سانس آزاد، همراه با ایجاد فضای ثبت اطلاعات دانش آموز شرکت کننده در کانون های ورزشی در سامانه مای مدیو جهت رصد آنلاین و لحظه ای
قطعا یکی از مهمترین اقدامات توسط معاون محترم تربیت بدنی و سلامت می تواند تعطیلی کامل و یا محدود سازی اجاره سانس آزاد در تمامی فضاهای آموزش و پرورش و کانون های پرورش تربیتی (با موافقت معاون محترم پرورشی و امور فرهنگی وزارت ) باشد. با این اقدام محمد جعفری می تواند دستورات و بخشنامه های کانون های برون مدرسه ای را فعال تر و به تربیت اصولی و صحیح ورزشی و تربیتی دانش آموزان با مربیان برتر فرهنگی بپردازد.
- پرهیز از اولویت بخشی به رشته هایی که با ماهیت مدرسه ای سازگار نیستند؛ رقابت های ورزشی باید بر اساس طرح ها و برنامه ها در مدارس انجام گردد. انعقاد قرارداد و برگزاری مسابقات کشتی، زورخانه ای، بوکس و.... اگر چه بسیار قابل ستایش اما اصلا با توجه به ماهیت ورزش در مدارس و حتی کانون های درون و برون مدرسه ای سازگار نیست و باید اولویت های دوم و سوم و...باشد
- رقابت های همگانی و برگزاری همایش های ورزشی می تواند در ایجاد نشاط و ارتقای سلامت جسمی-روانی بسیار مفید باشد.
- اجبار در حضور صددرصدی دانش آموزان در حداقل یک رویداد ورزشی همانند اردوی تربیتی (متوسطه اول و متوسطه دوم)
- توسعه رقابت های ورزشی روستایی و عشایری (برگزاری به صورت مدرسه میزان و یا در همان بخش از تقسیمات کشوری)
ت: پیشنهاد در حوزه فضاها و اماکن ورزشی
- تنوع بخشی کف سازی های ورزشی به جای تمرکز بر چمن مصنوعی؛
تمرکز بر افزایش سرانه فضای ورزشی به نصب چمن مصنوعی معطوف نشود. با نصب کف پوش های ورزشی فضای باز می توان فعالیت های ورزشی متنوع تری را اجرا کرد.
- احداث فضاهای نیمه مسقف در حیاط مدارس؛
علاوه بر اتاق ورزش بخشی از حیاط مدرسه به صورت مسقف بدون دیوار که بتوان در آن فعالیت های ورزشی ایستا و ایستگاهی انجام داد.
- عقد قرارداد فی مابین وزارت آموزش و پرورش و وزارت راه و شهرسازی جهت در اختیار قراردادن زمین های مناسب ویژه ساخت فضاهای جدید ورزشی
ج: پیشنهاد در حوزه آموزش نیروی انسانی
- برگزاری دوره های آموزشی صرفا قبل از سال جدید تحصیلی و یا نهایتا هفته تربیت بدنی انجام شود تا نهایت بهره وری از آموزش های جدید در سال تحصیلی مورد نظر صورت پذیرد.
چ: همکاری مربیان مدارس غیردولتی و نیروهای آزاد
- به جز دبیران تربیت بدنی شاغل در آموزش و پرورش، صرفاً دبیران مدارس غیردولتی مجاز به فعالیت در اماکن و فضاهای ورزشی وابسته آموزش و پرورش باشند.
- معلمان غیردولتی می توانند در کانون های ورزشی برون مدارس به عنوان مربی فعالیت کنند.
- معلمان غیردولتی می توانند به عنوان داور و مربی در تمام سطوح مسابقات شرکت نمایند. (سرپرست تیم بر اساس قوانین و مقررات باید نیروی رسمی یا یپمانی باشد)
- مربیان آزاد که در مدارس غیردولتی نیز اشتغال ندارد، تحت هیچ عنوانی مجاز به فعالیت مربی گری، داوری و...در مراکز وابسته به آموزش و پرورش نباشند.
- مربیان آزاد نمی تواند در مسابقات ورزشی منطقه ای که زیر نظر آموزش و پرورش برگزار می شود، حضور یابد.
- مربیان آزاد فقط می تواند در صورت تائید صلاحیت به عنوان همراه تیم در مسابقات استانی و یا کشوری حضور یابد. (رشته هایی که معلمان ورزش در آنها فعال نمی باشند)
بررسی ها نشان می دهد اگر چه در برخی موارد، رویکرد رسانه ای بر عملکرد سایه افکنده است، اما عملکرد دکترمحمد جعفری در حوزه مسابقات ورزشی، انعکاس خبری و توسعه فضای ورزشی قابل قبول بوده است.
در مقابل در حوزه درس تربیت بدنی نیازمند برنامه ریزی عمیق تر، ثبات درس تربیت بدنی و ارزیابی مستمر می باشد.
در نهایت به استناد ماموریت های سند تحول بنیادین و سنجه های قانون هفتم پیشرفت، وجود معاونت تربیت بدنی و سلامت در ساختار وزارت آموزش و پرورش، جهت حفظ و ارتقای سلامت جسمانی و روانی دانش آموزان، توسعه فضاهای ورزشی و افزایش نشاط دانش آموزان و نشاط اجتماعی ضرورتی اجتناب ناپذیر است .
با تشکر از بزرگوران رسانه صدای معلم
این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید
