صدای معلم سایت اخبار آموزش و پروش معلمان فرهنگیان

دکتر مجتبی لشکربلوکی/ مدرس دانشگاه صنعتی شریف

بیماری الکنیسم اجتماعی ما : در جامعه ای که باب گفت و گو بسته شد، درهای خشونت و دروغ باز می شود

در مدرسه کلی کتاب خواندیم، شعر حفظ کردیم، تست زدیم، املا نوشتیم، انشا نوشتیم، اما کسی یادمان نداد که گفت و گو کنیم. ما با مساله فقر روبه رو هستیم/ ما حرف می زنیم اما گفت و گو نمی کنیم/ گاهی مدیران به جای اینکه مستقیم و در جلسات داخلی تفاهم کنند در تریبون ها با یکدیگر صحبت می کنند/ در ضمیر ناخودآگاه مونولوگ جسورانه به دیالوگ عزت مندانه ترجیح دارد/ اولی گفت و گوست. ولی اگر به نتیجه نرسیدیم دو راه بیشتر باقی نمی ماند دومین راه خشونت است یعنی یک نفر/نهاد باید به زور متوسل شود و راه سوم این است که ممکن است خشونت هزینه اش بالا باشد، باب گفت و گو نیز بسته است پس تنها راه دروغ گویی برای فریبکاری است/ قضاوت خود را معلق کنیم و فعالانه گوش کنیم (یعنی در حین گوش دادن سعی نکنیم که دنبال جواب باشیم و باید یادبگیریم پیش فرض های خود را معلق کنیم. گفت و گو با شنیدن آغاز می شود. در حالی که ما از گفت و گو، گفتنش را بلدیم نه شنیدن)/ جسارت سه کلمه ای داشته باشیم! شجاعت فقط فریاد کشیدن نیست/ ساده (به دور از پیچیده گویی و قلنبه سلنبه گویی)، محترمانه (به دور از توهین و تحقیر و تهمت) و عقلایی (همراه با محاسبه و دلایل روشن و استدلال های مشخص) صحبت کنیم/ یا به هم نزدیک می شویم یا نمی توانیم همدیگر را قانع کنیم. هر دو صورت ما برنده ایم. اگر همگرایی ما بیشتر شود یعنی به «توافق جمعی» رسیدیم و این یعنی می‌توانیم اقدام مشترک را آغاز کنیم. اما اگر نتوانستیم همدیگر را قانع کنیم، «تواضع جمعی‌مان» بیشتر می شود یعنی می‌فهمیم که استدلال ما آنقدر قوی نیست که بتوانیم طرف مقابل را همراه و قانع کنیم و نیازمند اطلاعات، مدارک، شواهد و یا قدرت استدلال بیشتر هستیم/ اگر بخواهیم مانند دیگران باشیم هیچ گاه از دور باطل فقر گفت و گو بیرون نخواهیم رفت....

اصول فن گفت و گو بیماری الکنیسم اجتماعی  بگذارید بروم سر اصل مطلب:

در مدرسه کلی کتاب خواندیم، شعر حفظ کردیم، تست زدیم، املا نوشتیم، انشا نوشتیم، اما کسی یادمان نداد که گفت و گو کنیم. ما با مساله فقر روبه رو هستیم. رییس جمهور قول داده است که تا پایان دولت فقر مطلق را از بین ببرد. اما ما با فقر دیگری هم روبه رو هستیم:

فقر گفت و گو.

صادقانه باید اعتراف کرد ما قادر نیستیم انتظارات، احساسات، انتقادات مان را به زبانی آسان، صریح و موثر به دیگران منتقل کنیم. از این رو با جامعه ای مواجه هستیم که نمی تواند گفت و گو کند. ما الکن شده ایم. نمی توانیم با یکدیگر گفت و گو کنیم.

متاسفانه با پانتومیم هم نمی شود کار را پیش برد. ما حرف می زنیم اما گفت و گو نمی کنیم. بگذارید سه مثال بزنم از بیماری اجتماعی الکنیسم:

1 - اگر به گفته های مدیران ارشد و میانی در سازمان یا کشور دقت کنید. می بینید گاهی مدیران به جای اینکه مستقیم و در جلسات داخلی تفاهم کنند در تریبون ها با یکدیگر صحبت می کنند. یکی امروز حرفش را می زند و دیگری هفته بعد در جمعی یا جلسه ای دیگر به بهانه ای جواب او را می دهد. اختلاف نظر در موضوعات کلان مدیریتی-اقتصادی-اجتماعی به کف سازمان یا جامعه منتقل می شود، چرا؟ چون ما بلد نیستیم گفت و گو کنیم.

2- اگر دیپلماتی در مجامع جهانی حرف های تند بزند و دیگر کشورها را خوار و خفیف کند، صفت شجاع به او می دهیم اما اگر سیاست مداری، همتایش را در آغوش بکشد و با او به گفت و گو بنشیند، این یعنی ضعف. در ضمیر ناخودآگاه مونولوگ جسورانه به دیالوگ عزت مندانه ترجیح دارد. چرا؟ چون مستبد کوچک نهفته در همه ما گفت و گو بلد نیست و هنوز فکر می کند گفت و گو نمی تواند عزت مندانه و از سر قدرت باشد.

 3- وقتی تصادفی در خیابان رخ می دهد یا وقتی با یکی از اعضای خانواده دچار مشکل می شویم، شروع می کنیم به بلندبلند فریاد زدن. در این حالت حرف می زنیم، اما گفت و گو نمی کنیم. حالا ممکن است بپرسید چرا گفت و گو این قدر مهم است: یکی از دلایلش را می گویم.

اصول فن گفت و گو بیماری الکنیسم اجتماعی

در جامعه هر مسئله‌ای از سه راه حل می‌شود:

اولی گفت و گوست. ولی اگر به نتیجه نرسیدیم دو راه بیشتر باقی نمی ماند دومین راه خشونت است یعنی یک نفر/نهاد باید به زور متوسل شود و راه سوم این است که ممکن است خشونت هزینه اش بالا باشد، باب گفت و گو نیز بسته است پس تنها راه دروغ گویی برای فریبکاری است.

در جامعه ای که باب گفت و گو بسته شد، درهای خشونت و دروغ باز می شود.

خوشبختانه باب گفت و گو اکنون باز است آن را باز نگه داریم.

اصول فن گفت و گو بیماری الکنیسم اجتماعی

تجویز راهبردی:
هر چند این بیماری وجود دارد اما رو به بهبود هستیم. دو تجویز زیر برای خروج  سریع تر از «فقر گفت و گو» شاید مفید باشد: با سه تکنیک هنر گفت و گو را بیاموزیم:
برای گفت و گو تکنیک های متعددی عنوان کرده اند اما به تجربه این سه را بسیار مفید یافته ام.
1- قضاوت خود را معلق کنیم و فعالانه گوش کنیم (یعنی در حین گوش دادن سعی نکنیم که دنبال جواب باشیم و باید یادبگیریم پیش فرض های خود را معلق کنیم. گفت و گو با شنیدن آغاز می شود. در حالی که ما از گفت و گو، گفتنش را بلدیم نه شنیدن).
2- جسارت سه کلمه ای داشته باشیم! شجاعت فقط فریاد کشیدن نیست. گاهی تمام شجاعت در سه کلمه خلاصه می شود: من اشتباه کردم! تا چهل روز، هر روز به بهانه ای بگویید: من اشتباه کردم.
3- ساده (به دور از پیچیده گویی و قلنبه سلنبه گویی)، محترمانه (به دور از توهین و تحقیر و تهمت) و عقلایی (همراه با محاسبه و دلایل روشن و استدلال های مشخص) صحبت کنیم.

اصول فن گفت و گو بیماری الکنیسم اجتماعی

 با دو منفعت گفت و گو خو بگیریم:
بعد از انجام گفتگو یکی از این دو حالت رخ می دهد:

اگر بخواهیم مانند دیگران باشیم هیچ گاه از دور باطل فقر گفت و گو بیرون نخواهیم رفت   یا به هم نزدیک می شویم یا نمی توانیم همدیگر را قانع کنیم. هر دو صورت ما برنده ایم. اگر همگرایی ما بیشتر شود یعنی به «توافق جمعی» رسیدیم و این یعنی می‌توانیم اقدام مشترک را آغاز کنیم. اما اگر نتوانستیم همدیگر را قانع کنیم، «تواضع جمعی‌مان» بیشتر می شود یعنی می‌فهمیم که استدلال ما آنقدر قوی نیست که بتوانیم طرف مقابل را همراه و قانع کنیم و نیازمند اطلاعات، مدارک، شواهد و یا قدرت استدلال بیشتر هستیم.  

آن قدر گفت و گو برای خداوند مهم است که بارها در کتب آسمانی، آداب گفت و گو را گوشزد می کند. مثلا جایی آمده است به بندگانم بگویید سخنی بگویند که زیباترین سخنها باشد. چرا که اهریمن [به وسیله زشت گویی و تندگویی] میان شما اختلاف ایجاد می کند و آنقدر آرام و منطقی سخن گفتن برای خداوند مهم بوده که با تمثیلی به یاد ماندنی کار را تمام کرده است:

از صدای بلند بپرهیزید و فریاد نزنید چرا که زشت‌ترین صداها، صدای خران است!

 

سخن پایانی:

اگر من گفت و گو کردم و دیگری فقط حرف زد چه؟ پیشرفت جوامع مدیون آدم های غیرمتعارف است. اگر بخواهیم مانند دیگران باشیم هیچ گاه از دور باطل فقر گفت و گو بیرون نخواهیم رفت.

به عنوان یک خط شکن گفت و گو را آغاز کنیم!

شبکه استراتژیست

چهارشنبه, 05 مهر 1396 ساعت 16:17 خوانده شده: 297 دفعه چاپ

نظرات بینندگان  

پاسخ + +3 0 --
شگفت زده 1396/07/05 - 17:07
عالی.همین است و جز این نیست.
پاسخ + +4 0 --
سید محمد حسن حسینی 1396/07/05 - 17:19
روش تدریس من که بر مبنای بحث و گفتگو می باشد و 13 کتاب و ده ها مقاله راجع به آن نوشته ام:

http://www.aparat.com/v/i32tK
پاسخ + +1 0 --
رضا 1396/07/05 - 19:06
منظور از "شبکه استراتژیست" که در آخر این مقاله نوشتید چیست؟!
پاسخ + 0 0 --
همشهری فرهنگی 1396/07/06 - 08:07
یک کانال تلگرامی هست از اساتید دانشگاه صنعتی شریف که موسس آن جناب آقای دکتر مجتبی لشکربلوکی هستند. سایت هم داره::
http://t.me/itdmcbot?start=dr_lashkarbolouki

https://t.me/Dr_Lashkarbolouki

نظر شما

صدای معلم، صدای شما

با ارائه نظرات، فرهنگ گفت‌وگو و تفکر نقادی را نهادینه کنیم.




نظرسنجی

نظر شما درباره ضرورت وجود دانشگاه فرهنگیان به کدام گزینه نزدیک تر است؟

پربازدیدترین ها

 بیمه نوین

شبکه مطالعات سیاست گذاری عمومی

تبلیغات در صدای معلم

کالای ورزشی معلم

خدمات چاپ

تلگرام صدای معلم

تحقیقات و آموزش

چاپ مدارس

صدای معلم پایگاه خبری تحلیلی معلمان ایران

تلگرام صدای معلم

Sport

final 1

 سامانه فیش حقوقی معلمان

سامانه فیش حقوقی معلمان بازنشسته

سامانه مراکز رفاهی

صندوق ذخیره فرهنگیان

تبلیغات در صدای معلم

تمام حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به صدای معلم بوده و استفاده از مطالب با ذکر منبع بلا مانع است.
طراحی و تولید: رامندسرور