صدای معلم سایت اخبار آموزش و پروش معلمان فرهنگیان

" نائینی مشروطه‌خواه در دوره مرجعیت خود رویکردی مشابه شیخ فضل‌الله نوری در قبال مدارس جدید داشت "

حمایت موسس حوزه علمیه قم از میرزا حسن رشدیه (نکته مغفول مدرنیزاسیون آموزشی در ایران)

مدرنیزاسیون آموزشی در ایران و حمایت روحانیون از میرزاحسن رشدیه

علی اشرف فتحی در مباحثات نوشت :

چندی پیش به بهانه هفتاد و سومین سالگرد درگذشت میرزا حسن رشدیه (بنیانگذار نظام آموزش ابتدایی جدید ایران) مطالب مختلفی در رسانه‌ها منتشر شد که وجه مشترک اغلب آن‌ها تقبیح روش‌های حذفی مخالفان مذهبی و سنتی رشدیه در تفسیق و تکفیر وی بود؛ این‌که برخی روحانیون تبریز و تهران وی را به بابی‌گری و خروج از دین متهم کردند و مدارس وی را ویران ساختند.

در درستی این گزاره‌ها تردیدی نیست، اما این‌ها تمامی واقعیت هم نیستند. رشدیه پس از آن‌که مورد هجمه قرار گرفت، بیش از یک دهه از اواخر عمر ۹۳ ساله خود را در قم گذراند و با حمایت آیت‌الله‌العظمی شیخ عبدالکریم حائری یزدی، احیاگر حوزه علمیه قم و بزرگ‌ترین مرجع تقلید ایران به فعالیت آموزشی در قم پرداخت که هم پسرش شمس‌الدین و هم نوه مرحوم حائری یزدی به این مقطع از زندگی وی اشاره کرده‌اند.

مدرنیزاسیون آموزشی در ایران و حمایت روحانیون از میرزاحسن رشدیه

شمس‌الدین رشدیه مهاجرت پدرش به قم را در کتاب «سوانح عمر» چنین گزارش داده است: اوقاتی که شادروان حاج شیخ عبدالکریم حائری در قم ریاست و مرجعیت روحانی داشتند رشدیه رخت به قم کشید و خانواده را به آن‌جا برد و مرتباً به مجلس درس شیخ حاضر می‌شد و تنها طلبه کلاهی شیخ بود.

در قم مدرسه رشدیه را مجاور تکیه ملامحمود دائر کرد و اطفالی را که اکثراً فقیر و بی‌بضاعت بودند دعوت کرده، مطابق میل دبستانی به‌پا داشته بود. علاوه بر مدیریت، کلاس اول را خود اداره می‌کرد. در قم در همان مدرسه کلاس مخصوصی هم برای کوران گشود.

با طرز خاصی ایشان را تعلیم می‌کرد که نوشتن را فراگرفته بودند و در حضور حاکم و رئیس فرهنگ امتحان شایانی داد.

آیت‌الله دکتر مصطفی محقق داماد؛ نوه آیت‌الله‌العظمی حائری یزدی نیز در گفت‌وگویی که با وی داشتم و در شماره ۹ مجله شهر قانون منتشر شد، به حمایت جدش از مرحوم رشدیه اشاره کرد و گفت: همه جای ایران به مدارس وی حمله شد و تخریب شدند و گفتند که زنگ این مدارس همان ناقوس کلیساست؛ اما میرزا حسن رشدیه در قم موفق شد با حمایت حاج شیخ مدرسه تأسیس کند و هیچ‌کس هم نتوانست اعتراضی بکند و تا پایان عمرش در قم زندگی کرد. در هر صورت ایشان از این منورالفکری‌ها داشت.

رشدیه هشت سال پس از وفات آقای حائری هم در قم زندگی و فعالیت کرد و ۲۱ آذر ۱۳۲۳ درگذشت و در قبرستان نو که مرحوم حائری یزدی بنا نهاده بود به خاک سپرده شد.

حمایت شیخ مؤسس و دیگر مراجع قم از رشدیه را باید نکته مغفول تاریخ تأسیس نظام آموزشی نوین ایران دانست.

همزمان با ایران، تأسیس مدارس جدید در نجف با واکنش منفی میرزای نائینی و برخی علمای نجف مواجه شده بود. اگرچه آیت‌الله‌العظمی سید ابوالحسن اصفهانی رویکرد منفی اتخاذ نکرد، ولی نائینی مشروطه‌خواه در دوره مرجعیت خود رویکردی مشابه شیخ فضل‌الله نوری در قبال مدارس جدید داشت.

فضای منفی نجف در مواجهه با مدارس جدید به قدری سنگین بود که آیت‌الله‌ محمدکاظم شیرازی از فقهای درجه اول نجف در اوایل سلطنت محمدرضاشاه به دلیل فرستادن فرزندانش به مدارس جدید به شدت در انزوا قرارگرفت. اما این اتفاق در قم نیافتاد و این شهر به محیط امنی برای میرزا حسن رشدیه بدل شد.

یکشنبه, 10 دی 1396 ساعت 12:53 خوانده شده: 102 دفعه چاپ

نظرات بینندگان  

پاسخ + +2 -1 --
امامی 1396/10/10 - 13:16
جالب بود. تشکر
پاسخ + +1 0 --
معلم 1396/10/10 - 14:48
سپاس
پاسخ + 0 -2 --
احمد 1396/10/10 - 16:45
در اینکه "میرزا حسن رشدیه" بهایی و نیز عضو انجمن مخفی "باغ سلیمان خان میکده" بوده، با دقت در منابع تاریخی شک و شبهه کمی وجود دارد.
ولی اینکه بعدا توبه کرده و از راه ضلالت و گمراهی بازگشته در منابع چیزی ذکر نشده است، زیرا بلاشک این تنها خداوند متعال است که از باطن انسان ها آگاه است!
مطابق اکثر منابع تاریخی متاسفانه برخی از اعضای این انجمن ازجمله "ملک المتکلمین"، "یحیی دولت آبادی"، "میرزا جهانگیر خان صور اسرافیل" و ایضا "میرزا حسن رشدیه" و... بهایی و یا به عبارتی بازیچه توطئه استعمارگر پیر یعنی بریتانیا در ایجاد و تقویت این فرقه خطرناک و ضاله بوده اند. در آن مقطع هوشمندی بزرگمردی چون "میرزا تقی خان امیر کبیر" به دست با کفایت خود سرکرده این فرقه ضاله را در تبریز به جوخه آتش سپرد.
پاسخ + 0 0 --
معلم 1396/10/10 - 23:22
ببخشید ، این هم یک بهانه ی تازه برای پنهان کردن جهالتشان است ؟
میشه منابع معتبر در این مورد را ارائه فرمائید؟
پاسخ + +1 0 --
آموزگار وحید 1396/10/10 - 23:19
حمایت چند روحانی آنهم بعد از ناروایی ها و دشمنی های بسیار نمی تواند صورت مسئله را پاک کند . روحانیت از دارالفنون گرفته تا به اکنون که شاهدیم مخالف آ.پ کلاسیک و آکادمیک بوده و هستند و شکی در این نیست حداقل ببینید عملکرد حکومت نسبت به آ.پ در قرن ۲۱ را !!! در حال حاضر با توجه به اینکه کتب درسی از ریاضی گرفته تا تعلیمات دینی ۱۰۰% ایدئولوژیک تهیه شده است اما باز هم موجبات رضایت خاطر علمای دین را برآورده نکرده است و پیوسته نگرانند .به همین خاطر سیستم آ.پ را در پایین ترین توان حیات نگه داشته اند تا فقط اسمی از آن مانده باشد .

نظر شما

صدای معلم، صدای شما

با ارائه نظرات، فرهنگ گفت‌وگو و تفکر نقادی را نهادینه کنیم.




نظرسنجی

با توجه به فساد ساختاری در صندوق ذخیره فرهنگیان و فقدان پاسخ گویی شفاف ؛ آیا با تشکیل و حمایت از " کمپین خروج از صندوق " موافقید؟

پربازدیدترین ها

 تبلیغات در صدای معلم

شبکه مطالعات سیاست گذاری عمومی

کالای ورزشی معلم

خدمات چاپ

تلگرام صدای معلم

تحقیقات و آموزش

چاپ مدارس

صدای معلم پایگاه خبری تحلیلی معلمان ایران

تلگرام صدای معلم

Sport

 سامانه فیش حقوقی معلمان

سامانه فیش حقوقی معلمان بازنشسته

سامانه مراکز رفاهی

صندوق ذخیره فرهنگیان

تبلیغات در صدای معلم

تمام حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به صدای معلم بوده و استفاده از مطالب با ذکر منبع بلا مانع است.
طراحی و تولید: رامندسرور